← 李维

自建城以来史

§30.5.1-30.5.10

西庇阿夜袭并焚毁西法克斯军营

西庇阿策划夜袭,派遣莱利乌斯和马西尼萨突袭并纵火烧毁西法克斯的营地,而自己则准备攻打哈斯德鲁巴的营地。大火引发了敌军的极大混乱,未武装的敌兵惨遭屠杀。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§30.5.1

​his praeparatis advocatoque consilio et dicere exploratoribus iussis,1 quae conperta adferrent, Masinissaque, cui omnia hostium nota erant, postremo ipse, quid pararet in proximam noctem, proponit; tribunis edicit, ​ut, ubi praetorio dimisso signa concinuissent, extemplo educerent castris legiones.

在准备好这些工作、召集了军事会议,并命令侦察兵报告他们所探知的情况之后,对敌人的一切了如指掌的马西尼萨,以及最后西庇阿本人,指明了他在接下来的夜晚所准备采取的行动;他向军事护民官下令,一旦统帅帐篷的会议散会、军号齐鸣,他们就应当立即将各军团带出营地。

§30.5.3

​ita ut imperaverat signa sub occasum solis efferri sunt coepta. ad primam ferme vigiliam agmen explicaverunt; media nocte — septem enim milia itineris erant — modico gradu ad castra hostium perventum est.

正如他所命令的那样,太阳落山时军旗开始被抬出。大约在第一夜更时,他们展开了队伍;半夜时分——因为路程有七英里——他们以适度的步伐到达了敌人的营地。

§30.5.4

​ibi Scipio partem copiarum Laelio Masinissamque ac Numidas adtribuit2 et castra Syphacis invadere ignesque conicere iubet.

在营地,西庇阿将一部分兵力分配给莱利乌斯,并将马西尼萨和努米底亚人也配属给他,命令他们侵入西法克斯的营地并纵火。

§30.5.5

​singulos deinde separatim Laelium ac Masinissam deductos obtestatur, ut, quantum nox providentiae adimat, tantum diligentia expleant curaque; se Hasdrubalem Punicaque castra adgressurum; ceterum non ante coepturum, ​quam ignem in regiis castris conspexisset.

随后,他单独把莱利乌斯和马西尼萨拉到一边,恳求他们用勤勉和细心来弥补黑夜所夺走的预见力;他表示自己将进攻哈斯德鲁巴和迦太基人的营地,但不会开始行动,直到他看见王室营地中起火。

§30.5.7

​neque ea res morata diu est; nam ut proximis casis iniectus ignis haesit, extemplo proxima quaeque et deinceps continua amplexus totis se passim dissipavit castris.

这件事情并未拖延太久;因为一当扔向最近木屋的火燃起,它便立即蔓延到每一个相邻以及接连不断的木屋,并在整个营地中四处扩散。

§30.5.8

​et trepidatio quidem, quantam necesse erat in nocturno effuso tam late incendio, orta est; ceterum fortuitum, non hostilem ac bellicum ignem rati esse,3 sine armis ad restinguendum incendium effusi in armatos incidere hostes, ​maxime Numidas ab Masinissa notitia regiorum castrorum ad exitus itinerum idoneis locis dispositos.4 multos in ipsis cubilibus semisomnos hausit flamma; ​multi in praecipiti fuga ruentes super alios alii in angustiis portarum obtriti sunt.

在这场蔓延如此之广的夜间火灾中,自然引起了必然会有的混乱;然而,他们认为这是一场偶然的火灾,而非敌对和战争的火焰,于是在未带武器的情况下冲出去灭火,却撞上了武装的敌人,尤其是那些由马西尼萨凭借对王室营地的了解,部署在通道出口合适位置的努米底亚兵。火焰将许多在床榻上处于半睡状态的人吞噬;许多人在仓皇逃跑中互相推搡、践踏,在狭窄的门道里被压死。

语法注4 条
  1. 30.5.1dicere exploratoribus iussis

    这是一个独立夺格(ablative absolute)结构,“exploratoribus”是过去分词“iussis”的逻辑主语。不定词“dicere”依赖于“iussis”,其宾语是省略了先行词“ea”的关系从句“quae... adferrent”。

  2. 30.5.4partem copiarum Laelio Masinissamque ac Numidas adtribuit

    动词“adtribuit”带有两个对格直接宾语“partem copiarum”和“Masinissam ac Numidas”,以及一个与格间接宾语“Laelio”。因此,其含义为“他将一部分兵力分配给莱利乌斯,并将马西尼萨和努米底亚人也配属给他”。

  3. 30.5.8ceterum fortuitum, non hostilem ac bellicum ignem rati esse

    “rati”是动词“reor”的复数主格分词,修饰主句的隐形主语。它引导一个对格加不定式结构(间接引语),“ignem”为对格主语,“esse”为不定式,意为“(他们)认为火灾是偶然的,而不是敌对或战争的火焰……”。

  4. 30.5.9maxime Numidas ab Masinissa notitia regiorum castrorum ad exitus itinerum idoneis locis dispositos

    此短语与前句中“incidere”的宾语“hostes”构成同位语。“Numidas... dispositos”意为“尤其是那些被部署的努米底亚人……”。夺格“notitia”表示手段或原因(“凭借/由于对王室营地的了解”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.5.1-30.5.10