← 李维

自建城以来史

§29.3.1-29.3.15

西班牙平定与莱利乌斯突袭非洲

西班牙的叛乱在曼多尼乌斯等首领被处决并缴纳巨额赔偿后数日内即被平定,恢复了和平。与此同时,盖乌斯·莱利乌斯率领的罗马舰队突袭了非洲的希波·雷吉乌斯,迦太基人因命运发生逆转和自身军事制度的软弱无力而陷入巨大的恐慌和哀叹之中。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§29.3.1

​tum a Mandonio evocati in concilium conquestique ibi clades suas increpitis auctoribus belli legatos mittendos ad arma tradenda deditionemque faciendam censuere.

随后,他们被曼多尼乌斯召集到集会中,并在那里哀悼自己的惨败,在谴责了战争的怂恿者之后,决定派使节去交出武器并进行投降。

§29.3.2

​quibus culpam in auctorem belli Indibilem ceterosque principes, quorum plerique in acie cecidissent, conferentibus tradentibusque arma et dedentibus sese1 responsum est in deditionem ita accipi eos, ​si Mandonium ceterosque belli concitores tradidissent vivos; si minus, exercitum se in agrum Ilergetum Ausetanorumque et deinceps aliorum populorum inducturos.

这些使节将罪责归咎于战争的起因者因迪比利斯以及其他大多数已在战场上阵亡的领袖,并在交出武器、主动投降时,得到了这样的答复:只有在下列条件下,他们的投降才会获得接受:如果他们能活捉并交出曼多尼乌斯及其他战争的煽动者;否则,罗马军队将开进伊莱尔格特人和奥塞塔尼人的领地,并依次开进其他各部落的领地。

§29.3.4

​haec dicta legatis renuntiataque in concilium. ibi Mandonius ceterique principes conprehensi et traditi ad supplicium.

这些话被传达给使节,并反馈到集会中。在那里,曼多尼乌斯和其他领袖被逮捕并送去处刑。

§29.3.5

​Hispaniae populis reddita pax; stipendium eius anni duplex et frumentum sex mensum imperatum sagaque et togae exercitui; et obsides ab triginta ferme populis accepti.

西班牙各部落恢复了和平;他们被勒令缴纳该年双倍的贡税和六个月的粮食,并为军队提供斗篷和托加;同时,从大约三十个部落中收取了人质。

§29.3.6

​ita Hispaniae rebellantis tumultu haud magno motu intra paucos dies concito et compresso in Africam omnis terror versus.

就这样,反叛的西班牙的骚乱在几天之内被挑起又被平息,没有引起太大的动荡,所有的恐怖都转向了非洲。

§29.3.7

​C. Laelius nocte ad Hipponem Regium cum accessisset, luce prima ad populandum agrum sub signis milites sociosque navales duxit.

盖乌斯·莱利乌斯在夜间接近希波·雷吉乌斯,拂晓时分,他率领士兵和海军盟友在军旗之下前往掠夺这片土地。

§29.3.8

​omnibus pacis modo incuriose agentibus magna clades inlata; nuntiique trepidi Carthaginem terrore ingenti conplevere, classem Romanam Scipionemque imperatorem — et fama fuerat iam in Siciliam transgressum advenisse.

由于所有人都像在和平时期那样毫无戒备地活动,罗马人给他们带来了巨大的灾难;惊慌失措的信使使迦太基陷入了极大的恐慌,声称罗马舰队和主帅西庇阿——当时已有传言称他已渡海抵达西西里——已经到来。

§29.3.9

​nec quot naves vidissent, nec quanta manus agros popularetur, satis gnari omnia in maius metu augente accipiebant. itaque primo terror pavorque, dein maestitia animos incessit:

由于既不十分清楚看到了多少艘船,也不清楚有多大的一支队伍在掠夺田野,他们在恐惧的驱使下把一切都夸大了。因此,起初是惊恐和慌乱,继而悲哀袭上了他们的心头:

§29.3.10

​tantum fortunam mutasse,2 ut, qui modo ipsi exercitum ante moenia Romana habuissent victores stratisque tot hostium exercitibus omnes Italiae populos aut vi aut voluntate in deditionem accepissent, ​ii verso Marte Africae populationes et obsidionem Carthaginis visuri forent, nequaquam pari ad patienda ea robore ac Romani fuissent.3 illis Romanam plebem, ​illis Latium iuventutem praebuisse maiorem semper frequentioremque pro tot caesis exercitibus subolescentem; ​suam plebem inbellem in urbe, inbellem in agris esse; mercede parari auxilia ex Afris, gente ad omnem auram spei mobili atque infida.

他们哀叹命运竟然发生了如此巨大的逆转,以至于不久前他们自己还作为胜利者将军队驻扎在罗马城墙前,在击溃了敌人如此多的军队后,通过武力或自愿接受了意大利所有部落的投降,而如今,随着战局逆转,他们却将目睹非洲遭受蹂躏和迦太基被围困,而他们承受这些灾难的力量决不能与罗马人曾经拥有的力量相比。对罗马人而言,罗马平民,对他们而言,拉提姆提供了总是更多、更频繁、并成长起来以替代如此多被歼灭军队的青年;而他们自己的平民在城里不能战,在乡间不能战;辅助兵则是花钱从非洲人中招募的,这是一个随着希望的任何微风而动摇且不忠诚的民族。

§29.3.14

​iam reges, Syphacem post conloquium cum Scipione alienatum, Masinissam aperta defectione infestissimum hostem.

如今在诸王中,西法克斯在与西庇阿会谈后已经疏远,而马西尼萨则通过公开叛变成为最凶恶的敌人。

§29.3.15

​nihil usquam spei, nihil auxilii esse. nec Magonem ex Gallia movere tumultus quicquam nec coniungere sese Hannibali, et Hannibalem ipsum iam et fama senescere et viribus.

各处毫无希望,毫无援助。马戈既不能在高卢煽动任何动乱,也不能与汉尼拔会合,而汉尼拔本人在名声和力量上都已日渐衰退。

语法注3 条
  1. 29.3.2quibus culpam ... conferentibus tradentibusque arma et dedentibus sese

    以关系代词连接(quibus)开始的与格现在分词短语(亦可理解为夺格绝对独立结构)。在此处,作为无人称被动动词 responsum est(答复被给予)的逻辑接受者,理解为与格更为自然。即“当这些(使节)推卸责任、交出武器、主动投降时,向他们作出了答复”。

  2. 29.3.10tantum fortunam mutasse

    使用宾格加不定式(mutasse = mutavisse)的间接引语结构。它表现了紧接在前的 animos incessit(悲哀袭上他们的心头)之后,迦太基人主观的哀叹与思考内容。可以视为省略了如 conquerebantur(他们哀叹)等主句动词。

  3. 29.3.11nequaquam pari ad patienda ea robore ac Romani fuissent

    pari ... robore 为表示“性质的夺格(ablative of quality)”,用于描写主语 ii(迦太基人)的特质或状态。ad patienda ea(为了忍受那些事情)是表示目的的动形容词短语。ac 在表示相似/等同的词(pari)之后引入比较,意为“与……相比”,并修饰 Romani fuissent(与罗马人曾经的状态相比)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.3.1-29.3.15