← 李维

自建城以来史

§10.30.1-10.30.10

肃清残敌与法比乌斯的凯旋式

本段描述了富尔维乌斯在埃特鲁里亚的胜利和对萨姆尼乌姆人的扫荡,随后提及了森蒂努姆战役中被夸大的敌军数字。最后记述了法比乌斯的凯旋式、对德基乌斯的悼念以及对士兵的奖赏。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§10.30.1

​et in Etruria per eosdem dies ab Cn. Fulvio propraetore res ex sententia gesta et praeter ingentem inlatam populationibus agrorum hosti cladem pugnatum etiam egregie est Perusinorumque ​et Clusinorum caesa amplius milia tria et signa militaria ad viginti capta.

大约在同一时期,前法务官格奈乌斯·富尔维乌斯在埃特鲁里亚也取得了令人满意的进展,除了通过蹂躏田野给敌人造成巨大破坏之外,还进行了一场极其出色的战斗。佩鲁西亚人和克卢西乌姆人有三千多人被杀,多达二十面军旗被缴获。

§10.30.3

​Samnitium agmen, cum per Paelignum agrum fugeret, circumventum a Paelignis est; ex milibus quinque ad mille caesi.

萨姆尼乌姆人的队伍在逃经佩利格尼人的土地时,被佩利格尼人包围;在五千人中,约有一千人被杀。

§10.30.4

​magna eius diei, quo in Sentinati agro bellatum, fama est etiam vero stanti;1 ​sed superiecere quidam augendo fidem, qui in hostium exercitu peditum milia trecenta triginta, equitum sex et quadraginta milia, mille carpentorum scripsere fuisse, ​scilicet cum Umbris Tuscisque, quos et ipsos pugnae adfuisse;2 et ut Romanorum quoque augerent copias, L. Volumnium pro consule ducem consulibus exercitumque eius legionibus consulum adiciunt.

在森蒂努姆地区进行战斗的那一天的声誉,即使在保持真实的情况下也是巨大的;但有些人为了增加可信度而进行了夸大,他们写道,敌人的军队中有三十三万步兵、四万六千骑兵和一千辆战车,这自然是将翁布里亚人和埃特鲁里亚人包括在内,他们写道这些人本身也参加了战斗;并且为了同时也增加罗马人的兵力,他们将前执政官卢基乌斯·沃尔姆尼乌斯作为将领加入到执政官中,并将他的军队加到执政官的军团里。

§10.30.7

​in pluribus annalibus duorum ea consulum propria victoria est; Volumnius in Samnio interim res gerit Samnitiumque exercitum in Tifernum montem conpulsum, non deterritus iniquitate loci, fundit fugatque.

在大多数年代记中,这一胜利专属于两位执政官;沃尔姆尼乌斯在此期间则在萨姆尼乌姆主持军事行动,他将萨姆尼乌姆人的军队逼上蒂费尔努斯山,并未因地形不利而退缩,而是将他们击溃并驱散。

§10.30.8

​Q. Fabius, Deciano exercitu relicto in Etruriae praesidio, suis legionibus deductis ad urbem de Gallis Etruscisque ac Samnitibus triumphavit.

昆图斯·法比乌斯将德基乌斯的军队留在埃特鲁里亚作守备之用,率领自己的军团返回罗马城,因战胜高卢人、埃特鲁里亚人和萨姆尼乌姆人而举行了凯旋式。

§10.30.9

​milites triumphantem secuti sunt. celebrata inconditis militaribus carminibus non magis victoria Q. Fabi quam mors praeclara P. Deci est3 excitataque memoria parentis, aequata eventu publico privatoque filii laudibus.4

士兵们跟随凯旋的他。在粗俗的士兵歌谣中,不仅歌颂了昆图斯·法比乌斯的胜利,也同样歌颂了普布利乌斯·德基乌斯光荣的牺牲,并且唤起了对其父亲的记忆,因公私两方面的结果而使之与儿子的赞誉等同。

§10.30.10

​data ex praeda militibus aeris octogeni bini sagaque et tunicae, praemia illa tempestate militiae haudquaquam spernenda.

从战利品中分给士兵每人八十二阿斯(铜钱)以及斗篷和外衣,这些赏赐在那个时代的军旅生涯中绝非可以轻视的。

语法注4 条
  1. 10.30.4vero stanti

    stanti 是现在分词 stans 的夺格形式,此处使用了 -i 结尾代替常见的 -e。它与 vero(中性名词 verum“真实”的夺格)一起构成夺格独立结构,意为“即使保持真实(不加夸张)”。

  2. 10.30.6quos et ipsos pugnae adfuisse

    虽然这是由关系代词 quos 引导的关系从句,但由于它处于隶属于前句动词 scripsere(他们写道)的间接引语中,因此使用了“对格+不定式”结构(quos ... adfuisse)。et ipsos 意为“他们自己也”,起强调作用。

  3. 10.30.9non magis victoria Q. Fabi quam mors praeclara P. Deci est

    non magis ... quam 字面意思是“不比……更多”,但在上下文语境中被解释为同等比较(“不亚于”、“同样地”)。主动词 celebrata ... est 同时作用于 victoria 和 mors。

  4. 10.30.9aequata eventu publico privatoque filii laudibus

    aequata (est) 的主语是前句的 memoria parentis(父亲的记忆)。laudibus 是与格(或夺格),表示 aequata(与……等同)的对象。整句意为“由于公私两方面的结果(国家的胜利与父子两代自我牺牲的家族荣耀),父亲的记忆被提升到与儿子的赞誉同等的地位”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.30.1-10.30.10