← 贺拉斯

书信诗

§1.1.1-1.1.54

告别诗作与投身哲学的宣言

诗人向其庇护人马凯纳斯宣告,他将从以往的诗歌创作中隐退,转而全身心投入到哲学——即探求真理、美德与智慧中,这是人生的首要事业。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Prima dicte mihi, summa dicende Camena,1

我最早的诗歌曾赞美过、最后的诗歌也必将赞美的人啊,

​spectatum satis et donatum iam rude quaeris,

在我已受够考验、且已被赐予木剑之后,你却企图

​Maecenas, iterum antiquo me includere ludo.

马凯纳斯,让我再次投身于那古老的竞技之中。

​non eadem est aetas, non mens. Veianius armis

我的岁数已不同,心境亦已变。维亚尼乌斯已将武器

5

​Herculis ad postem fixis latet abditus agro,

固定在赫拉克勒斯的门柱上,隐居于乡野,

​ne populum extrema totiens exoret harena,

免得他屡屡在沙场的边缘向民众乞求宽恕。

​est mihi purgatam crebro qui personet aurem:

在我那已被掏洗干净的耳畔,总有人频频低语:

“solve senescentem mature sanus equum, ne

“趁着清醒,及时放走那匹衰老的骏马吧,免得

​peccet ad extremum ridendus et ilia ducat.”

他最终力竭失蹄沦为笑柄,肋腹剧烈抽搐。”

10

​Nunc itaque et versus et cetera ludicra pono;

因而如今,我搁置了诗歌以及其他一切消遣;

​quid verum atque decens curo et rogo et omnis in hoc sum;

我探求并寻问何为真理与合宜,且全身心致力于此;

​condo et compono quae mox depromere possim.

我储藏并整理那些我很快便能取用的东西。

​ac ne forte roges,2 quo me duce, quo lare tuter:

免得你或许要问,我是在哪位导师麾下,在哪个家神庇护下安身:

​nullius addictus iurare in verba magistri,

我不曾受誓约束于任何一位大师的言辞,

15

​quo me cumque rapit tempestas, deferor hospes.

无论风暴将我卷向何方,我都作为宾客随波逐流。

​nunc agilis fio et mersor civilibus undis,

有时我变得积极,投身于世俗政治的波涛,

​virtutis verae custos rigidusque satelles;

成为真美德的严厉守护者与随从;

​nunc in Aristippi furtim praecepta relabor

有时我又悄悄滑回阿瑞斯提普斯的教条,

​et mihi res, non me rebus, subiungere conor.

企图让外物顺应我,而不是让我顺应外物。

20

​Ut nox longa quibus mentitur amica, diesque

犹如被情人欺骗的人觉得黑夜漫长,

​longa videtur opus debentibus, ut piger annus

债台高筑的雇工觉得白天漫长,犹如那些受到母亲严厉监护的

​pupillis, quos dura premit custodia matrum;

孤儿觉得时光迟滞;

​sic mihi tarda fluunt ingrataque tempora, quae spem

对我而言,时间亦是如此缓慢而令人不快地流逝,它阻碍了

​consiliumque morantur agendi naviter id quod

我积极去践行那项事业的希望与计划,而这桩事业

25

​aeque pauperibus prodest, locupletibus aeque,

对穷人与富人同样有益,

​aeque neglectum pueris senibusque nocebit,

若被忽视,对青年和老人同样有害。

​restat ut his ego me ipse regam solerque elementis,

如今我只能用这些初级原则来引导并慰藉我自己。

​non possis oculo quantum contendere Lynceus,

纵然你的视力不能像林叩斯那样看得深远,

​non tamen idcirco contemnas lippus inungui;

你也不至于在眼部红肿时拒绝涂抹眼药;

30

​nec quia desperes invicti membra Glyconis,

你也不会因为对获得无敌的格吕孔那般体魄感到绝望,

​nodosa corpus nolis prohibere cheragra.

就不愿保护自己的身体免受结节性痛风的侵害。

​est quadam prodire tenus, si non datur ultra.

纵使不能更进一步,至少也可以达到一定的限度。

​Fervet avaritia miseroque cupidine pectus:

你的内心是否因贪婪与可怜的渴望而焦灼?

​sunt verba et voces, quibus hunc lenire dolorem

有些言辞与教诲可以用来抚平这种痛苦,

35

​possis et magnam morbi deponere partem.

并摆脱大半的顽疾。

​laudis amore tumes; sunt certa piacula, quae te

你是否因渴望赞美而膨胀?有一些确凿的药石,

​ter pure lecto poterunt recreare libello.

只要你虔诚地将那卷小书读上三遍,便能令你恢复如初。

​invidus, iracundus, iners, vinosus, amator,

嫉妒、易怒、怠惰、好酒、多情,

​nemo adeo ferus est, ut non mitescere possit,

没有人会野蛮到无法变得温和的地步,

40

​si modo culturae patientem commodet aurem.

只要他愿意俯首倾听,耐心地接受教化。

​Virtus est vitium fugere et sapientia prima3

摆脱恶德即是美德,而摆脱愚蠢

​stultitia caruisse, vides, quae maxima credis

乃是首要的智慧。你看到,为了避免你认为最严重的

​esse mala, exiguum censum turpemque repulsam,

祸害——微薄的家产和羞辱的落选,

​quanto devites animi capitisque labore;

你付出了多么巨大的心力和体力;

45

​impiger extremos curris mercator ad Indos,

作为一个不知疲倦的商人,你奔向最遥远的印度,

​per mare pauperiem fugiens, per saxa, per ignis:

穿过海洋、越过礁石、历经烈火以逃避贫困:

​ne cures4-ea, quae stulte miraris et optas,

为了不再在乎那些你愚蠢地羡慕和渴望的事物,

​discere et audire et meliori credere non vis?

你难道不愿去学习、去倾听,并信任一个更贤明的人吗?

​quis circum pagos et circum compita pugnax

哪个在乡村和十字路口打斗的拳击手,

50

​magna coronari contemnat Olympia, cui spes,

会轻视在伟大的奥林匹亚获得冠冕呢?只要他有希望、

​cui sit condicio dulcis sine pulvere palmae?

有不用沾染尘土而获得甜美棕榈枝的条件?

​Vilius argentum est auro, virtutibus aurum.

银比金贱,金比美德贱。

“o cives, cives, quaerenda pecunia primum est;

“市民们啊,市民们,必须先去寻找金钱;

​virtus post nummos!” haec Ianus summus ab imo

美德在钱财之后!”这便是雅努斯神庙从上到下

语法注4 条
  1. 1.1.1prima ... Camena

    prima 与 summa 为夺格阴性单数,修饰 Camena(卡墨奈,此处转喻为“诗歌”)。它们表示呼格 dicte 与 dicende(指代马凯纳斯)的手段,意为“被我最初的诗歌所歌颂、且必将被我最后的诗歌所歌颂的人啊”。

  2. 1.1.13ne ... roges

    带有虚拟语气现在时 roges 的目的从句(ne 从句),但省略了主句(如“我预先告诉你”),用于独立表达,以先发制人地防止读者产生疑问。

  3. 1.1.41sapientia prima

    形容词 prima 以表语方式修饰主语 sapientia(最初的智慧),而完成时不定式 caruisse(支配夺格 stultitia,意为“免于愚蠢”)作为主语补足语。

  4. 1.1.47ne cures

    由 ne 与虚拟语气现在时 cures 构成的目的从句。它修饰第48行主句中的疑问句 non vis(难道你不愿……吗),构成“为了不再在乎(你愚蠢地羡慕的事物),难道你不愿去学习吗”这一逻辑结构。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.1.1-1.1.54