← 凯撒

高卢战记

§6.40.1-6.40.8

老兵突围归营与新兵蒙受惨重伤亡

在被包围的罗马军队中,老兵们决定组成楔形阵强行突围,并成功回到了营地。而缺乏经验的新兵们则试图在山脊上防守,最终在撤退时陷入不利地形,导致惨重伤亡,许多百人队长为守护荣誉而英勇战死。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§6.40.1

​Calones in proximum tumulum procurrunt. Hinc celeriter deiecti se in signa manipulosque coniciunt: eo magis1 timidos perterrent milites.

随军杂役们奔向最近的山丘。他们很快从那里被驱逐下来,冲入军旗和步兵中队之中,这让本已惊恐的士兵们更加害怕。

§6.40.2

​Alii cuneo facto ut celeriter perrumpant censent, quoniam tam propinqua sint castra, et si pars aliqua circumventa ceciderit, at reliquos servari posse confidunt;2 ​alii, ut in iugo consistant atque eundem omnes ferant casum.

一些人认为,既然营地如此之近,应该组成楔形阵迅速突围,他们深信,即使有一部分人被包围而牺牲,其余的人至少也可以得救;另一些人则主张坚守在山脊上,大家共同面对同样的命运。

§6.40.4

​Hoc veteres non probant milites, quos sub vexillo una profectos docuimus.3 Itaque inter se cohortati duce Gaio Trebonio, equite Romano, qui eis erat praepositus, per medios hostes perrumpunt incolumesque ad unum omnes in castra perveniunt.

老兵们不同意这后一种方案,正如我们曾说明的,他们是作为分遣队一起出发的。因此,他们互相激励,在被任命为他们指挥官的罗马骑士盖乌斯·特雷博尼乌斯的率领下,冲破敌军重围,全部安然无恙地回到了营地,无一落伍。

§6.40.5

​Hos subsecuti calones equitesque eodem impetu militum virtute servantur.

紧随其后的随军杂役和骑兵,借着同样的突击势头,凭借着士兵们的英勇而得救。

§6.40.6

​At ei qui in iugo constiterant, nullo etiam nunc usu rei militaris percepto neque in eo quod probaverant consilio permanere,4 ut se loco superiore defenderent, neque eam quam prodesse aliis vim celeritatemque viderant imitari potuerunt, sed se in castra recipere conati iniquum in locum demiserunt.

然而,那些坚守在山脊上的人,至今仍未获得任何军事经验,既无法坚持他们先前赞同的计划(即在高处自卫),也无法模仿他们所看到的、曾帮助过他人的那种力量和速度;相反,他们企图退回营地,却落入了不利的地形。

§6.40.7

​Centuriones, quorum nonnulli ex inferioribus ordinibus reliquarum legionum virtutis causa in superiores erant ordines huius legionis traducti, ne ante partam5 rei militaris laudem amitterent, fortissime pugnantes conciderunt.

百人队长们——他们中有些人因英勇作战,从其他军团的较低阶级被提升到本军团的较高阶级——为了不失去先前赢得的军功荣誉,在极其英勇的战斗中纷纷牺牲。

§6.40.8

​Militum pars horum virtute summotis hostibus praeter spem incolumis in castra pervenit, pars a barbaris circumventa periit.

由于这些百人队长的英勇,敌军被击退,一部分士兵出乎意料地安全抵达了营地,另一部分人则被蛮族包围而牺牲。

语法注5 条
  1. 6.40.1eo magis

    eo 是表示程度差异的夺格,修饰比较级 magis,意为“因此更加”或“愈加”。

  2. 6.40.2at reliquos servari posse confidunt

    at 置于条件从句 si ... ceciderit 之后的归结从句开头,带有让步语气,意为“但至少”、“无论如何”,用以强调即使发生不利情况后的肯定结果。

  3. 6.40.4quos sub vexillo una profectos docuimus

    profectos [esse] 是带宾格的不定式结构,其主语是关系代词 quos(指代 milites),作为 docuimus(“我们曾说明”)的宾语。此处指代本书前文 6.36.1 中关于派遣老兵分遣队的记载。

  4. 6.40.6neque in eo quod probaverant consilio permanere

    这是先行词同化(antecedent attraction)的一个例子,名词 consilio 被拉入关系从句 quod probaverant 之中。其语法骨架为 neque in eo consilio quod probaverant permanere... 随后的 ut 从句(ut se... defenderent)与 consilio 呈同格关系。

  5. 6.40.7ante partam

    此处 ante 用作副词,直接修饰过去分词 partam(源自 pario“获得”,阴性单数宾格,修饰 laudem),意为“先前赢得的”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:6.40.1-6.40.8