- 底本
- Plautus. Plauti Comoediae, Volume 1. Leo, Friedrich, editor. Berlin: Weidmann, 1895.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0119.phi011.humanitext-lat2:713-784
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
德米波试图向妻子多里帕解释屋里的女人,但词穷理屈。随后他雇佣的厨子赶到,无意中揭露了德米波之前对妻子的厌恶以及对情妇的爱意,从而进一步激怒了多里帕。
iubet salvere suos vir uxorem suam.1
德米波:丈夫向他的妻子问候。
urbani fiunt rustici?
多里帕:城市人变成乡下人了?
Pudicius
德米波:他们这样做
faciunt, quam ílli qui non fiunt rustici.
比那些不变成乡下人的人要规矩得多。
Num quid delinquont rustici?
多里帕:难道乡下人犯了什么错吗?
Ecastor minus
德米波:凭卡斯托尔发誓,比城市人
quam urbani, et multo minus mali quaerunt sibi.
少,而且他们给自己招来的麻烦也少得多。
Quid autem urbani deliquerunt? dic mihi,
多里帕:那么城市人犯了什么错?告诉我,
cupio hercle scire.
凭赫拉克勒斯发誓,我想知道。
Sed tu me temptas sciens.
德米波:但你分明是知情却在试探我。
quoia illa mulier intust?
多里帕:里面那个女人是谁的?
Vidistine eam?
德米波:你看见她了?
Vidi.
多里帕:看见了。
Quoia ea sit rogitas?
德米波:你问她是谁的?
Resciscam tamen.
多里帕:反正我总会查出来的。
Vin dicam quoiast? illa—illa edepol—vae mihi,
德米波:你想让我说她是谁的吗?她……她,凭波鲁克斯发誓……天哪,
nescio quid dicam.
我不知道该说什么。
Haeres.
多里帕:你词穷了。
Haud vidi magis.2
德米波:我从没见人这么尴尬过。
Quin dicis?
多里帕:你怎么不说?
Quin si liceat—
德米波:哎,要是允许的话……
Dictum oportuit.
多里帕:你早该说了。
Non possum, ita instas; urges quasi pro noxio.
德米波:我没法说,你逼得这么紧;你像审问罪人一样逼迫我。
Scio, innóxiu's.
多里帕:我知道,你是无罪的。
Audacter quam vis dicito.
德米波:你想说得多大胆就多大胆地说吧。
Dic igitur.
多里帕:那就说吧。
Dicam.
德米波:我说。
At qui dicundum est tamen.
多里帕:不过,你还是必须得说。
Illast—etiam vis nomen dicam?
德米波:她就是……你还要我说出她的名字吗?
Nihil agis,
多里帕:你白费心机,
manufesto teneo in noxia.
我已经抓到了你明显的罪证。
Qua noxia?
德米波:什么罪证?
ista quidem illa est.
她确实就是那个女人。
Quae illa est?
多里帕:那个女人是谁?
Illa—
德米波:那个……
†Iohia
†伊奥希亚†
Iam—si nihil usus esset, iam non dicerem.
现在——如果没有任何用处,我就不会说了。
Non tu scis quae sit illa?
难道你不知道她是谁吗?
Immo iam scio:
多里帕:相反,我现在知道了。
de istac sum iudex captus.
德米波:关于那个女人,我被选为了裁判官。
Iudex? iam scio:
多里帕:裁判官?我现在明白了:
nunc tu in consilium istam advocavisti tibi.
所以你刚才把她召去,当作你的咨询顾问了。
Immo sic: séquestro mihi datast.
德米波:不,是这样的:她是作为第三方托管寄托在我这里的。
Intellego.
多里帕:我懂。
Nihil hercle istius quicquam est.
德米波:凭赫拉克勒斯发誓,绝没有你脑子里想的那种事。
Numero3 purigas.
多里帕:你撇清得倒挺快。
Nimium negoti repperi. enim vero haereo.
德米波:我给自己找了太大的麻烦。我真的卡住了。
Agite ite actutum, nam mi amatori seni
厨子:走,快点,因为我们得给那个恋爱的老家伙
coquendast cena. átque, quom recogito,
做晚饭。而且,我想了想,
nobis coquendast, non quoi conducti sumus.
这饭得给我们自己做,而不是给雇我们的那个家伙。
nam quí amat quod amat sí habet, id habet pro cibo:
因为恋爱的人,只要得到了他所爱的人,就把那当作食物:
videre, amplecti, ósculari, álloqui;
看着、抱着、亲着、说着话;
sed nos confido onustos redituros domum.
但我确信,我们回家时肚子一定装得饱饱的。
ite hac. sed eccum qui nos conduxit senex.
走这边。瞧,雇我们的那个老头子就在那里。
Ecce autem perii, coquos adest.
德米波:糟了,我完蛋了,厨子来了。
Advenimus.
厨子:我们到了!
Abi.
德米波:走开。
Quid, abeam?
厨子:什么,让我走?
St, abi.
德米波:嘘,走开。
Abeam?
厨子:走?
Abi.
德米波:走开。
Non estis cenaturi?
厨子:你们不打算吃晚饭了吗?
Iam saturi sumus.
德米波:我们已经饱了。
Sed—
厨子:但是……
Intérii.
德米波:完蛋。
Quid ais tu? etiamne haec illi tibi
厨子:你说什么?难道那些选你当裁判官的人,
iusserunt ferri, quos inter iudex datu's?4
也命令把这些菜肴送给他们吃吗?
Haecin tua est amica, quam dudum mihi
厨子:这就是你刚才买菜的时候,
te amare dixti, quom obsonabas?
跟我说你爱着的那个情妇吗?
Non taces?
德米波:你还不闭嘴?
Satis scítum filum mulieris. verum hercle anet.
厨子:这女人的身段倒挺俊俏。不过,凭赫拉克勒斯发誓,她老了。
Abin díerectus?
德米波:你还不快滚下地狱去?
Haud malast.
厨子:她不赖。
At tu malu's.
德米波:可你很赖。
Scitam hercle opinor concubinam hanc.
厨子:凭赫拉克勒斯发誓,我觉得这个姘头挺别致。
Non abis?
德米波:你还不走?
non ego sum qui te dudum conduxi.
刚才雇你的不是我。
Quid est?
厨子:什么?
immo hercle tu istic ipsus.
恰恰相反,凭赫拉克勒斯发誓,就是您本人。
Vae misero mihi.
德米波:可怜的我真命苦。
Nempe uxor rurist tua, quam dudum dixeras
厨子:当然,你老婆在乡下,就是你刚才说
te odisse aeque atque anguis.†
你讨厌她就像讨厌蛇一样的那个。
Egone istuc dixi tibi?
德米波:我对你说了那种话吗?
Mihi quidem hercle.Ita me amabit Iuppiter,
厨子:凭赫拉克勒斯发誓,确实对我说了。
uxor, ut ego illud numquam dixi.
德米波:愿朱庇特保佑我,老婆,我绝对没说过那话。
Etiam negas?
多里帕:你还在否认?
palam istaec fiunt, te me odisse.
你讨厌我,这事已经大白于天下了。
Quin nego.
德米波:不,我否认。
Non, non te odisse aiebat, sed uxorem suam;
厨子:不,不,他没说讨厌你,而是说讨厌他的妻子;
et uxórem suam ruri esse aiebat.
而且他说他的妻子在乡下。
Haec east.
多里帕:这就是。
quid mihi molestu's?
德米波:你为什么纠缠我?
Quia novisse me negas;
厨子:因为您不认得我呀;
nisi metuis tu istanc.
除非是您怕了那边的女人。
Sapio, nam mihi unicast.
德米波:我很聪明,因为她是我唯一的爱妻。
Vin me experiri?
厨子:您想让我试试吗?
Nolo.
德米波:不想。
Mercedem cedo.
厨子:那就付钱吧。
Cras petito; dabitur. nunc abi.
德米波:明天来要,会给你的。现在走开。
Heu miserae mihi.
多里帕:哎呀,可怜的我。
Nunc ego verum illud verbum esse experior vetus:
德米波:我现在体会到那句古老谚语是真的了:
aliquid mali esse propter vicinum malum.
“因为有坏邻居,才会招来坏事。”
Cur hic astamus? quin abimus? incommodi
厨子:我们为什么还在这戳着?怎么不走?要是您碰上什么麻烦,
si quid tibi evénit, id non est culpa mea.
那可不是我的错。
Quin me eradicas miserum.
德米波:你非要彻底毁了我这可怜人吗?
Scio iam quid velis:
厨子:现在我知道你想要什么了:
nempe me hínc abire vis.
你当然是想让我离开这里。
Volo inquam.
德米波:我都说了,我想让你走。
Abibitur.
厨子:这就走。
drachmam dato.
给我一个德拉克马。
Dabitur.
德米波:会给你的。
Dari ergo sis iube.
厨子:那请您下令给钱吧。
dari pótest interea dum illi ponunt.
趁着他们把这些放下的功夫,就可以把钱给了。
Quin abis?
德米波:你怎么还不走?
potine ut molestus ne sis?
你就不能别来烦我吗?
Agite apponite
厨子:来,把那些
obsonium istuc ante pedes illi seni.
买好的菜码到那老头子的脚跟前。
haec vasa aut mox aut cras iubebo abs te peti
这些器皿,我等会儿或者明天派人来跟你要。
sequimíni.—
跟我来。
Fortasse te illum mirari coquom,
德米波:也许你对那个厨子为什么来、
quod venit atque haec attulit. dicam quid est.
为什么送这些东西感到奇怪。我告诉你这是怎么一回事。
Non miror si quid damni facis aut flagiti.
多里帕:如果你造成了什么损失或干了什么丑事,我一点也不奇怪。
- 713iubet salvere suos vir uxorem suam
通过使用第三人称的“vir uxorem suam”而不是直接的人称代词,德米波装出一种客观旁观者的姿态,试图用一种尴尬而客套的方式向愤怒的妻子问安。
- 723cHaud vidi magis
在“magis”之后省略了类似于“haerere”(词穷、卡壳)的动词,全句意思是“我从没见过比这更词穷的人”。
- 739bNumero
在古拉丁语(尤其是喜剧)中,“numero”用作副词,意思是“太快了”或“过于急忙”,带有讽刺对方急于辩白、澄清得太快的语气。
- 752quos inter iudex datu's
这里发生了介词倒置(anastrophe),即介词“inter”置于其关系代词“quos”之后。此外,“datu's”是“datus es”的缩略形式。
