← 普劳图斯

商人

§713-784

德米波的辩解与厨子的败露

德米波试图向妻子多里帕解释屋里的女人,但词穷理屈。随后他雇佣的厨子赶到,无意中揭露了德米波之前对妻子的厌恶以及对情妇的爱意,从而进一步激怒了多里帕。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
713

​iubet salvere suos vir uxorem suam.1

德米波:丈夫向他的妻子问候。

​urbani fiunt rustici?

多里帕:城市人变成乡下人了?

​Pudicius

德米波:他们这样做

715

​faciunt, quam ílli qui non fiunt rustici.

比那些不变成乡下人的人要规矩得多。

​Num quid delinquont rustici?

多里帕:难道乡下人犯了什么错吗?

​Ecastor minus

德米波:凭卡斯托尔发誓,比城市人

​quam urbani, et multo minus mali quaerunt sibi.

少,而且他们给自己招来的麻烦也少得多。

​Quid autem urbani deliquerunt? dic mihi,

多里帕:那么城市人犯了什么错?告诉我,

​cupio hercle scire.

凭赫拉克勒斯发誓,我想知道。

​Sed tu me temptas sciens.

德米波:但你分明是知情却在试探我。

​quoia illa mulier intust?

多里帕:里面那个女人是谁的?

​Vidistine eam?

德米波:你看见她了?

720

​Vidi.

多里帕:看见了。

​Quoia ea sit rogitas?

德米波:你问她是谁的?

​Resciscam tamen.

多里帕:反正我总会查出来的。

​Vin dicam quoiast? illa—illa edepol—vae mihi,

德米波:你想让我说她是谁的吗?她……她,凭波鲁克斯发誓……天哪,

​nescio quid dicam.

我不知道该说什么。

​Haeres.

多里帕:你词穷了。

​Haud vidi magis.2

德米波:我从没见人这么尴尬过。

​Quin dicis?

多里帕:你怎么不说?

​Quin si liceat—

德米波:哎,要是允许的话……

​Dictum oportuit.

多里帕:你早该说了。

725

​Non possum, ita instas; urges quasi pro noxio.

德米波:我没法说,你逼得这么紧;你像审问罪人一样逼迫我。

​Scio, innóxiu's.

多里帕:我知道,你是无罪的。

​Audacter quam vis dicito.

德米波:你想说得多大胆就多大胆地说吧。

​Dic igitur.

多里帕:那就说吧。

​Dicam.

德米波:我说。

​At qui dicundum est tamen.

多里帕:不过,你还是必须得说。

​Illast—etiam vis nomen dicam?

德米波:她就是……你还要我说出她的名字吗?

​Nihil agis,

多里帕:你白费心机,

​manufesto teneo in noxia.

我已经抓到了你明显的罪证。

​Qua noxia?

德米波:什么罪证?

730

​ista quidem illa est.

她确实就是那个女人。

​Quae illa est?

多里帕:那个女人是谁?

​Illa—

德米波:那个……

†Iohia

†伊奥希亚†

​Iam—si nihil usus esset, iam non dicerem.

现在——如果没有任何用处,我就不会说了。

​Non tu scis quae sit illa?

难道你不知道她是谁吗?

​Immo iam scio:

多里帕:相反,我现在知道了。

​de istac sum iudex captus.

德米波:关于那个女人,我被选为了裁判官。

​Iudex? iam scio:

多里帕:裁判官?我现在明白了:

​nunc tu in consilium istam advocavisti tibi.

所以你刚才把她召去,当作你的咨询顾问了。

​Immo sic: séquestro mihi datast.

德米波:不,是这样的:她是作为第三方托管寄托在我这里的。

​Intellego.

多里帕:我懂。

​Nihil hercle istius quicquam est.

德米波:凭赫拉克勒斯发誓,绝没有你脑子里想的那种事。

​Numero3 purigas.

多里帕:你撇清得倒挺快。

740

​Nimium negoti repperi. enim vero haereo.

德米波:我给自己找了太大的麻烦。我真的卡住了。

​Agite ite actutum, nam mi amatori seni

厨子:走,快点,因为我们得给那个恋爱的老家伙

​coquendast cena. átque, quom recogito,

做晚饭。而且,我想了想,

​nobis coquendast, non quoi conducti sumus.

这饭得给我们自己做,而不是给雇我们的那个家伙。

​nam quí amat quod amat sí habet, id habet pro cibo:

因为恋爱的人,只要得到了他所爱的人,就把那当作食物:

745

​videre, amplecti, ósculari, álloqui;

看着、抱着、亲着、说着话;

​sed nos confido onustos redituros domum.

但我确信,我们回家时肚子一定装得饱饱的。

​ite hac. sed eccum qui nos conduxit senex.

走这边。瞧,雇我们的那个老头子就在那里。

​Ecce autem perii, coquos adest.

德米波:糟了,我完蛋了,厨子来了。

​Advenimus.

厨子:我们到了!

​Abi.

德米波:走开。

​Quid, abeam?

厨子:什么,让我走?

​St, abi.

德米波:嘘,走开。

​Abeam?

厨子:走?

​Abi.

德米波:走开。

750

​Non estis cenaturi?

厨子:你们不打算吃晚饭了吗?

​Iam saturi sumus.

德米波:我们已经饱了。

​Sed—

厨子:但是……

​Intérii.

德米波:完蛋。

​Quid ais tu? etiamne haec illi tibi

厨子:你说什么?难道那些选你当裁判官的人,

​iusserunt ferri, quos inter iudex datu's?4

也命令把这些菜肴送给他们吃吗?

​Haecin tua est amica, quam dudum mihi

厨子:这就是你刚才买菜的时候,

​te amare dixti, quom obsonabas?

跟我说你爱着的那个情妇吗?

​Non taces?

德米波:你还不闭嘴?

755

​Satis scítum filum mulieris. verum hercle anet.

厨子:这女人的身段倒挺俊俏。不过,凭赫拉克勒斯发誓,她老了。

​Abin díerectus?

德米波:你还不快滚下地狱去?

​Haud malast.

厨子:她不赖。

​At tu malu's.

德米波:可你很赖。

​Scitam hercle opinor concubinam hanc.

厨子:凭赫拉克勒斯发誓,我觉得这个姘头挺别致。

​Non abis?

德米波:你还不走?

​non ego sum qui te dudum conduxi.

刚才雇你的不是我。

​Quid est?

厨子:什么?

​immo hercle tu istic ipsus.

恰恰相反,凭赫拉克勒斯发誓,就是您本人。

​Vae misero mihi.

德米波:可怜的我真命苦。

760

​Nempe uxor rurist tua, quam dudum dixeras

厨子:当然,你老婆在乡下,就是你刚才说

​te odisse aeque atque anguis.†

你讨厌她就像讨厌蛇一样的那个。

​Egone istuc dixi tibi?

德米波:我对你说了那种话吗?

​Mihi quidem hercle.​Ita me amabit Iuppiter,

厨子:凭赫拉克勒斯发誓,确实对我说了。

​uxor, ut ego illud numquam dixi.

德米波:愿朱庇特保佑我,老婆,我绝对没说过那话。

​Etiam negas?

多里帕:你还在否认?

​palam istaec fiunt, te me odisse.

你讨厌我,这事已经大白于天下了。

​Quin nego.

德米波:不,我否认。

765

​Non, non te odisse aiebat, sed uxorem suam;

厨子:不,不,他没说讨厌你,而是说讨厌他的妻子;

​et uxórem suam ruri esse aiebat.

而且他说他的妻子在乡下。

​Haec east.

多里帕:这就是。

​quid mihi molestu's?

德米波:你为什么纠缠我?

​Quia novisse me negas;

厨子:因为您不认得我呀;

​nisi metuis tu istanc.

除非是您怕了那边的女人。

​Sapio, nam mihi unicast.

德米波:我很聪明,因为她是我唯一的爱妻。

​Vin me experiri?

厨子:您想让我试试吗?

​Nolo.

德米波:不想。

​Mercedem cedo.

厨子:那就付钱吧。

770

​Cras petito; dabitur. nunc abi.

德米波:明天来要,会给你的。现在走开。

​Heu miserae mihi.

多里帕:哎呀,可怜的我。

​Nunc ego verum illud verbum esse experior vetus:

德米波:我现在体会到那句古老谚语是真的了:

​aliquid mali esse propter vicinum malum.

“因为有坏邻居,才会招来坏事。”

​Cur hic astamus? quin abimus? incommodi

厨子:我们为什么还在这戳着?怎么不走?要是您碰上什么麻烦,

​si quid tibi evénit, id non est culpa mea.

那可不是我的错。

775

​Quin me eradicas miserum.

德米波:你非要彻底毁了我这可怜人吗?

​Scio iam quid velis:

厨子:现在我知道你想要什么了:

​nempe me hínc abire vis.

你当然是想让我离开这里。

​Volo inquam.

德米波:我都说了,我想让你走。

​Abibitur.

厨子:这就走。

​drachmam dato.

给我一个德拉克马。

​Dabitur.

德米波:会给你的。

​Dari ergo sis iube.

厨子:那请您下令给钱吧。

​dari pótest interea dum illi ponunt.

趁着他们把这些放下的功夫,就可以把钱给了。

​Quin abis?

德米波:你怎么还不走?

​potine ut molestus ne sis?

你就不能别来烦我吗?

​Agite apponite

厨子:来,把那些

780

​obsonium istuc ante pedes illi seni.

买好的菜码到那老头子的脚跟前。

​haec vasa aut mox aut cras iubebo abs te peti

这些器皿,我等会儿或者明天派人来跟你要。

​sequimíni.—

跟我来。

​Fortasse te illum mirari coquom,

德米波:也许你对那个厨子为什么来、

​quod venit atque haec attulit. dicam quid est.

为什么送这些东西感到奇怪。我告诉你这是怎么一回事。

​Non miror si quid damni facis aut flagiti.

多里帕:如果你造成了什么损失或干了什么丑事,我一点也不奇怪。

语法注4 条
  1. 713iubet salvere suos vir uxorem suam

    通过使用第三人称的“vir uxorem suam”而不是直接的人称代词,德米波装出一种客观旁观者的姿态,试图用一种尴尬而客套的方式向愤怒的妻子问安。

  2. 723cHaud vidi magis

    在“magis”之后省略了类似于“haerere”(词穷、卡壳)的动词,全句意思是“我从没见过比这更词穷的人”。

  3. 739bNumero

    在古拉丁语(尤其是喜剧)中,“numero”用作副词,意思是“太快了”或“过于急忙”,带有讽刺对方急于辩白、澄清得太快的语气。

  4. 752quos inter iudex datu's

    这里发生了介词倒置(anastrophe),即介词“inter”置于其关系代词“quos”之后。此外,“datu's”是“datus es”的缩略形式。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0119.phi011.humanitext-lat2:713-784