克里奥米尼出逃失败与自尽｜波利比奥斯《历史》第五卷 5.39.1–5.39.6 希腊语原文·中文译文

§5.39.1

παρατηρήσας οὖν ἔξοδον τοῦ βασιλέως εἰς Κάνωβον, διέδωκε τοῖς φυλάττουσιν αὑτὸν φήμην ὡς ἀφίεσθαι μέλλων¹ ὑπὸ τοῦ βασιλέως, καὶ διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν αὐτός τε τοὺς αὑτοῦ θεράποντας εἱστία καὶ τοῖς φυλάττουσιν ἱερεῖα καὶ στεφάνους, ἅμα δὲ τούτοις οἶνον ἐξαπέστειλε.

于是，在探明国王前往卡诺珀斯之后，他便在监视他的守卫中散布谣言，称自己即将被国王释放。为了这个缘故，他不仅亲自款待了自己的仆从，还给守卫们送去了祭品、花冠，并伴随这些送去了美酒。

§5.39.2

τῶν δὲ χρωμένων τούτοις ἀνυπονοήτως καὶ καταμεθυσθέντων,² παραλαβὼν τοὺς συνόντας φίλους καὶ τοὺς περὶ αὑτὸν παῖδας περὶ μέσον ἡμέρας λαθὼν τοὺς φύλακας ἐξῆλθε μετʼ ἐγχειριδίων.

守卫们毫无防备地享用这些东西，并喝得大醉。大约在中午时分，他带着随行的朋友和身边的随从，避开守卫的注意，手持短剑走了出来。

§5.39.3

προάγοντες δὲ καὶ συντυχόντες κατὰ τὴν πλατεῖαν Πτολεμαίῳ τῷ τότʼ ἐπὶ τῆς πόλεως ἀπολελειμμένῳ,³ καταπληξάμενοι τῷ παραβόλῳ τοὺς συνόντας αὐτῷ, τοῦτον μὲν κατασπάσαντες ἀπὸ τοῦ τεθρίππου παρέκλεισαν, τὰ δὲ πλήθη παρεκάλουν ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν.

他们向前行进，在大街上遇到了当时被留下来主管城市事务的托勒密。他们以这突如其来的大胆举动吓退了托勒密的随从，将托勒密从四马战车上拽下来并关押起来，同时呼吁民众争取自由。

§5.39.4

οὐδενὸς δὲ προσέχοντος αὐτοῖς οὐδὲ συνεξισταμένου διὰ τὸ παράδοξον τῆς ἐπιβολῆς, ἐπιστρέψαντες ὥρμησαν πρὸς τὴν ἄκραν, ὡς ἀνασπάσοντες ταύτης τὰς πυλίδας καὶ συγχρησόμενοι⁴ τοῖς εἰς τὴν φυλακὴν ἀπηγμένοις τῶν ἀνδρῶν.

然而，由于这次行动过于出乎意料，没有人理睬他们，也没有人响应起事。于是，他们转身冲向城堡，企图撬开城堡的侧门，并联合那些被关押在监狱里的男子。

§5.39.5

ἀποσφαλέντες δὲ καὶ ταύτης τῆς ἐπιβολῆς διὰ τὸ τοὺς ἐφεστῶτας προαισθομένους τὸ μέλλον ἀσφαλίσασθαι τὴν πύλην,⁵ προσήνεγκαν αὑτοῖς τὰς χεῖρας εὐψύχως πάνυ καὶ Λακωνικῶς. Κλεομένης μὲν οὖν οὕτω μετήλλαξε τὸν βίον, ἀνὴρ γενόμενος καὶ πρὸς τὰς ὁμιλίας ἐπιδέξιος καὶ πρὸς πραγμάτων οἰκονομίαν εὐφυὴς καὶ συλλήβδην ἡγεμονικὸς καὶ βασιλικὸς τῇ φύσει.

但由于那里的守卫预先察觉了动静，将大门锁死，导致这一企图也落空了，于是他们便以极大的勇气和拉哥尼亚式的作风自尽。克里奥米尼就这样结束了一生，他是一个在社交中精明得体、在事务管理上极具天赋的人，总而言之，他在天性上就是一个具有领袖和君王气质的人物。

语法注5 条

5.39.1ὡς ἀφίεσθαι μέλλων
主格分词 μέλλων 加上主观小词 ὡς，用以表达主语克里奥米尼自身的主观借口或声称（即他即将被释放）。
5.39.2τῶν δὲ χρωμένων τούτοις ἀνυπονοήτως καὶ καταμεθυσθέντων
属格绝对结构。其逻辑主语是指前句中提到的守卫们（τοῖς φυλάττουσιν）。
5.39.3Πτολεμαίῳ τῷ τότʼ ἐπὶ τῆς πόλεως ἀπολελειμμένῳ
支配与格的复合动词 συντυχόντες 的宾语。短语 ἐπὶ τῆς πόλεως ἀπολελειμμένῳ 意为“被留下来主管城市（亚历山大里亚）事务的”，指国王不在时留守的官员。
5.39.4ὡς ἀνασπάσοντες ταύτης τὰς πυλίδας καὶ συγχρησόμενοι
ὡς 结合未来分词（ἀνασπάσοντες 与 συγχρησόμενοι）的结构，用以表示主语的意图或目的（“企图撬开……并联合……”）。
5.39.5διὰ τὸ τοὺς ἐφεστῶτας προαισθομένους τὸ μέλλον ἀσφαλίσασθαι τὴν πύλην
介词 διὰ 所支配的带冠词不定式短语（τὸ ... ἀσφαλίσασθαι）。其逻辑主语是宾格的 τοὺς ἐφεστῶτας（守卫们），分词 προαισθομένους（宾格）与其保持一致并修饰它。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:5.39.1-5.39.6