法梅阿斯的游击与大加图对西庇阿的赞赏｜波利比奥斯《历史》第三十六卷 36.8.1–36.8.8 希腊语原文·中文译文

§36.8.1

Ἀμίλκας, ὁ καὶ Φαμέας, Καρχηδονίων στρατηγός, ὃς ὑπῆρχε κατὰ μὲν τὴν ἡλικίαν ἀκμάζων καὶ κατὰ τὴν ἕξιν ἐρρωμένος, τὸ δὲ μέγιστον ἐφόδιον¹ πρὸς πολεμικὴν χρείαν, ἱππεὺς ἄγαν ἀγαθὸς καὶ τολμηρός. —

阿米尔卡，又名法梅阿斯，卡太基将领。他正值壮年，体格健壮，且拥有军事需要中最伟大的资产——他是一位极其优秀而勇敢的骑手。 —

§36.8.2

οἱ δὲ διαζηλοτυπούμενοι πρὸς τὸν Σκιπίωνα ἐπεβάλοντο διασύρειν τὰς πράξεις αὐτοῦ. — τὰς προφυλακὰς βλέπων ὁ Φαμέας, ὢν οὐκ ἄψυχος, ἐξέκλινε τὰς πρὸς τὸν Σκιπίωνα συμπλοκάς. καί ποτε συνεγγίσας ταῖς ἐφεδρείαις, προβαλόμενος ὀφρὺν ἀπότομον ἐπέστη καὶ πλείω χρόνον. —

然而，那些嫉妒西庇阿的人企图贬低他的功绩。 — 法梅阿斯看见前哨部队，虽不缺乏勇气，却避免与西庇阿发生冲突。有一次，他接近了预备队，在前方置一处陡峭的山崖遮挡，伫立了颇长一段时间。 —

§36.8.4

αἱ δὲ σημεῖαι τῶν Ῥωμαίων συνεπεφεύγεσαν εἰς βουνόν· καὶ πάντων δόντων γνώμας ὁ Σκιπίων ἔφη, ὅταν ἐξ ἀκεραίου² βουλεύωνται, καὶ πλείω ποιεῖσθαι πρόνοιαν τοῦ μηδὲν παθεῖν ἢ τοῦ δρᾶσαι κακῶς τοὺς ἐχθρούς. —

罗马人的各百人队已一同逃往一座山丘；在众人纷纷发表意见时，西庇阿说：“在尚未受损且冷静商议之时，应当更多地考虑如何不遭受伤害，而非如何给敌人带来灾祸。” —

§36.8.6

οὐ χρὴ θαυμάζειν εἰ φιλοτιμότερον ἐξηγούμεθα τὰ κατὰ τὸν Σκιπίωνα καὶ πᾶν τὸ ῥηθὲν ὑπʼ αὐτοῦ μετὰ διαστολῆς ἐξαγγέλλομεν. — Πολύβιος·

如果我们以超出常态的热情来叙述西庇阿的事迹，并详细地传达他所说的每一句话，这也不足为奇。 — 波利比乌斯。

§36.8.7

ἐν γὰρ τῇ Ῥώμῃ Μάρκον Πόρκιον ἀκούσαντα τὰς ἀριστείας Σκιπίωνος εἰπεῖν [πάλιν ἄλλον πρὸς ἐκεῖνον· τί ἀκήκοας] οἶος πέπνυται· τοὶ δὲ σκιαὶ ἀΐσσουσιν.³ —

因为在罗马，马尔库斯·波尔基乌斯听到了西庇阿的英勇事迹后说：〔当另一个人问他：“你听到了什么？”时〕 “唯有他充满智慧，其余人皆如阴影般飘忽。” —

§36.8.8

οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ὑπερευδοκούμενοι κατὰ πάντα τρόπον τῇ τοῦ Σκιπίωνος ὁμολογίᾳ καὶ τῷ χειρισμῷ τῶν πραγμάτων

罗马人对西庇阿所达成的协议及其处理事务的方式感到全方位的极其满意，

语法注3 条

36.8.1τὸ δὲ μέγιστον ἐφόδιον
此处为一个修饰后续 ἱππεὺς ἄγαν ἀγαθὸς καὶ τολμηρός 的同位语名词短语（或某种对格绝对句），用以强调作为一名杰出而勇敢的骑手是他应对军事需要的最伟大资产。
36.8.5ἐξ ἀκεραίου
介词短语，字面意为“从完好无损的状态”。在此处用作副词性修饰，指在尚未遭受任何损害的阶段，或指没有先入为主偏见、客观冷静地进行商议的状态。
36.8.7οἶος πέπνυται· τοὶ δὲ σκιαὶ ἀΐσσουσιν.
引用自荷马《奥德赛》（10.495）的名句，原描述在冥府的亡灵中，唯有预言家提瑞西阿斯保持着理智与智慧。老加图（马尔库斯·波尔基乌斯）借用此句，赞美西庇阿相比其他罗马将领而言卓越非凡的才能与智慧。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处

urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:36.8.1-36.8.8