← 卡利马科斯

宙斯颂歌

§1-50

宙斯的诞生与在阿卡迪亚及克里特的抚育

在宙斯诞生地争议的背景下，本诗歌颂了母亲瑞亚在阿卡迪亚诞下他、并在干涸的土地上奇迹般开凿水源的故事，以及婴儿宙斯如何被送往克里特岛受仙女和野兽抚育的过程。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

Ζηνὸς1 ἔοι τί κεν ἄλλο παρὰ σπονδῇσιν ἀείδειν

在宙斯的奠祭中，除了歌颂神明自身——

λώιον ἢ θεὸν αὐτόν, ἀεὶ μέγαν, αἰὲν ἄνακτα,

永远伟大、永远的君王之外，还有什么更适合歌唱？

Πηλαγόνων ἐλατῆρα, δικασπόλον οὐρανίδῃσι;

他是皮拉戈人的击退者，是天上诸神的立法者。

πῶς καί μιν, Δικταῖον ἀείσομεν ἠὲ Λυκαῖον;

我们又该如何歌颂他？是作为迪克特的，还是吕凯翁的？

5

ἐν δοιῇ μάλα θυμός, ἐπεὶ γένος ἀμφήριστον.

心中充满困惑，因为他的出生地争论不休。

Ζεῦ, σὲ μὲν Ἰδαίοισιν ἐν οὔρεσί φασι γενέσθαι,

宙斯啊，有人说你诞生在伊达的山中，

Ζεῦ, σὲ δʼ ἐν Ἀρκαδίῃ· πότεροι, πάτερ, ἐψεύσαντο;

宙斯啊，有人说在阿卡迪亚。父亲啊，究竟哪一方撒了谎？

Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται· καὶ γὰρ τάφον, ὦ ἄνα, σεῖο

“克里特人总是撒谎”；因为，主宰啊，连你的坟墓

Κρῆτες ἐτεκτήναντο· σὺ δʼ οὐ θάνες, ἐσσὶ γὰρ αἰεί.

克里特人都建造了。但你并没有死，因为你永远存在。

10

ἐν δέ σε Παρρασίῃ Ῥείη τέκεν, ἧχι μάλιστα

在帕拉西亚，瑞亚生下了你，那里最是

ἔσκεν ὄρος θάμνοισι περισκεπές· ἔνθεν ὁ χῶρος

灌木葱茏的密林之山。从此，那地方

ἱερός, οὐδέ τί μιν κεχρημένον Εἰλειθυίης

便神圣不可侵犯，任何需要埃勒提伊亚的

ἑρπετὸν οὐδὲ γυνὴ ἐπιμίσγεται, ἀλλά ἑ Ῥείης

野兽或妇女都不得靠近，而阿皮达内斯人

ὠγύγιον καλέουσι λεχώιον Ἀπιδανῆες.

称其为瑞亚太古的产床。

15

ἔνθα σʼ ἐπεὶ μήτηρ μεγάλων ἀπεθήκατο κόλπων

在那里，当母亲将你从伟大的腹中产下，

αὐτίκα δίζητο ῥόον ὕδατος, ᾧ κε τόκοιο

她立即寻找水源，以便用它

λύματα χυτλώσαιτο,2 τεὸν δʼ ἐνὶ χρῶτα λοέσσαι.

洗净分娩的污垢，洗涤你的身体。

Λάδων ἀλλʼ οὔπω μέγας ἔρρεεν οὐδʼ Ἐρύμανθος,

但伟大的拉冬河尚未流淌，埃里曼托斯河也未流淌——

λευκότατος ποταμῶν, ἔτι δʼ ἄβροχος ἦεν ἅπασα

它本是河川中最清澈的；当时整个阿卡迪亚依然干涸，

20

Ἀρκαδίη· μέλλεν δὲ μάλʼ εὔυδρος καλέεσθαι

然而它注定要在日后被称为多水之地；

αὖτις· ἐπεὶ τημόσδε, Ῥέη ὅτʼ ἐλύσατο μίτρην,

因为那时，当瑞亚解开衣带时，

ἦ πολλὰς ἐφύπερθε σαρωνίδας ὑγρὸς Ἰάων

湿润的伊阿翁河上耸立着许多古老的橡树，

ἤειρεν,3 πολλὰς δὲ Μέλας ὤκχησεν ἁμάξας,

梅拉斯河上承载着许多车轮，

πολλὰ δὲ Καρνίωνος ἄνω διεροῦ περ ἐόντος

在如今湿润的卡尔尼翁河之上，

25

ἰλυοὺς ἐβάλοντο κινώπετα, νίσσετο δʼ ἀνὴρ

野兽曾筑起泥巢，行路人

πεζὸς ὑπὲρ Κρᾶθίν τε πολύστιόν τε Μετώπην

口渴地徒步跨越克拉蒂斯河和多石的梅托佩河，

διψαλέος· τὸ δὲ πολλὸν ὕδωρ ὑπὸ ποσσὶν ἔκειτο.

而丰沛的水流其实就深藏在他们的脚下。

καί ῥʼ ὑπʼ ἀμηχανίης σχομένη φάτο πότνια Ῥείη·

于是，在无计可施的困境中，尊贵的瑞亚说道：

Γαῖα φίλη, τέκε καὶ σύ· τεαὶ δʼ ὠδῖνες ἐλαφραί.

“亲爱的大地啊，你也生产吧，你的分娩是轻而易举的。”

30

εἶπε καὶ ἀντανύσασα θεὴ μέγαν ὑψόθι πῆχυν

女神说着，高高举起伟大的手臂，

πλῆξεν ὄρος σκήπτρῳ· τὸ δέ οἱ δίχα πουλὺ διέστη,

用权杖击打山岩。山岩为她大大地劈开，

ἐκ δʼ ἔχεεν μέγα χεῦμα· τόθι χρόα φαιδρύνασα,

喷涌出巨大的洪流。在那里洗净了你的身体后，

ὦνα, τεὸν σπείρωσε, Νέδῃ δέ σε δῶκε κομίζειν

主宰啊，她将你裹起，交给内达带走，

κευθμὸν ἔσω Κρηταῖον, ἵνα κρύφα παιδεύοιο,

送入克里特的深谷，好让你在暗中被抚养——

35

πρεσβυτάτῃ Νυμφέων αἵ μιν τότε μαιώσαντο,

交给了当时协助她接生的仙女中最年长的一位，

πρωτίστῃ γενεῇ μετά γε Στύγα τε Φιλύρην τε.

那是继斯堤克斯和菲吕拉之后，第一代仙女中的长者。

οὐδʼ ἁλίην ἀπέτεισε θεὴ χάριν, ἀλλὰ τὸ χεῦμα

女神并未给以虚妄的谢意，而是将那洪流

κεῖνο Νέδην ὀνόμηνε· τὸ μέν ποθι πουλὺ κατʼ αὐτὸ

命名为内达。它奔流于

Καυκώνων πτολίεθρον, ὃ Λέπρειον πεφάτισται,

考科内斯人的城邦莱普里翁附近，

40

συμφέρεται Νηρῆι, παλαιότατον δέ μιν ὕδωρ

与涅柔斯相汇，它那最古老的水源

υἱωνοὶ πίνουσι Λυκαονίης ἄρκτοιο.

如今正由吕卡翁之熊的子孙们饮用。

εὖτε Θενὰς ἀπέλειπεν ἐπὶ Κνωσοῖο φέρουσα,

当仙女离开特奈，怀抱着你奔向克诺索斯时，

Ζεῦ πάτερ, ἡ Νύμφη σε (Θεναὶ δʼ ἔσαν ἐγγύθι Κνωσοῦ),

父宙斯啊（特奈就在克诺索斯附近），

τουτάκι τοι πέσε, δαῖμον, ἄπʼ ὀμφαλός· ἔνθεν ἐκεῖνο

就在那时，神啊，你的脐带脱落了。因此，那片平原

45

ὀμφάλιον μετέπειτα πέδον καλέουσι Κύδωνες.

后来被库多尼亚人称为“脐之平原”。

Ζεῦ, σὲ δὲ Κυρβάντων ἑτάραι προσεπηχύναντο

宙斯啊，库尔班特斯的伴侣，迪克特的水梣仙女们

Δικταῖαι Μελίαι, σὲ δʼ ἐκοίμισεν Ἀδρήστεια

将你抱在怀中，阿德拉斯泰亚将你哄入梦乡，

λίκνῳ ἐνὶ χρυσέῳ, σὺ δʼ ἐθήσαο πίονα μαζὸν

在黄金的摇篮里。你吮吸着

αἰγὸς Ἀμαλθείης, ἐπὶ δὲ γλυκὺ κηρίον ἔβρως.

母羊阿玛尔忒娅丰满的乳房，吃着甜美的蜂巢。

50

γέντο4 γὰρ ἐξαπιναῖα Πανακρίδος ἔργα μελίσσης

因为帕纳克拉蜜蜂的杰作突然展现出来。

语法注4 条
  1. 1Ζηνὸς

    虽然有人将其视为与比较级 λώιον（更好）连用的比较属格（“比歌颂宙斯更美好的”），但此处将其解释为修饰 παρὰ σπονδῇσιν 的所有属格（“在宙斯的奠祭中”）。这一解释使上下文自然连贯：“在宙斯的奠祭中，除了歌颂神明自身之外，还有什么更适合歌唱？”

  2. 16ᾧ κε τόκοιο / λύματα χυτλώσαιτο

    包含关系代词 ᾧ、助词 κε（相当于 ἄν）和希求法的目的关系从句。它指代用以洗净分娩污垢的水流手段。

  3. 23ἤειρεν

    动词 ἀείρω（升起、耸立）的未完成过去时。描写了当时河道干涸的景象，在伊阿翁河等河床之上（上方）高高耸立着橡树。

  4. 50γέντο

    罕见的荷马式不定过去时第三人称单数形式（ἐγένετο 的缩略形式，或类推自 ἕλετο），意为“突然出现”或“发生”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-09-22）
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:greekLit:tlg0533.tlg015.humanitext-grc3:1-50