特格阿广场上的神庙群与胜利者棕榈枝｜保萨尼亚斯《希腊志》第八卷 8.48.1–8.48.8 希腊语原文·中文译文

§8.48.1

τῆς ἀγορᾶς δὲ μάλιστα ἐοικυίας πλίνθῳ κατὰ τὸ σχῆμα, Ἀφροδίτης ἐστὶν ἐν αὐτῇ ναὸς καλούμενος ἐν πλινθίῳ καὶ ἄγαλμα λίθου. στήλαις δὲ ἐπειργασμένοι¹ τῇ μὲν Ἀντιφάνης ἐστὶ καὶ Κρῖσος καὶ Τυρωνίδας τε καὶ Πυρρίας, οἳ νόμους Τεγεάταις θέμενοι τιμὰς καὶ ἐς τόδε παρʼ αὐτῶν ἔχουσιν· ἐπὶ δὲ τῇ ἑτέρᾳ στήλῃ πεποιημένος ἐστὶν Ἰάσιος ἵππου τε ἐχόμενος² καὶ κλάδον ἐν τῇ δεξιᾷ φέρων φοίνικος· νικῆσαι δὲ ἵππῳ φασὶν ἐν Ὀλυμπίᾳ τὸν Ἰάσιον, ὅτε Ἡρακλῆς ἔθετο ὁ Θηβαῖος τὰ Ὀλύμπια.

这里的阿哥拉（广场）在形状上非常类似于砖块，其中有一座被称为“砖中”的阿佛洛狄忒神庙和一尊石雕像。在碑石上以浮雕形式刻画着人物，一侧是安提帕内斯、克里索斯、蒂罗尼达斯和皮里亚斯，他们为特格阿人制定了法律，因此直到今天依然受到特格阿人的尊敬。在另一块碑石上，雕刻着手牵骏马、右手拿着一枝棕榈枝的伊阿西奥斯；人们说，在忒拜人赫拉克勒斯创立奥林匹亚竞技会时，伊阿西奥斯在奥林匹亚赢得了赛马项目的胜利。

§8.48.2

ἐν μὲν δὴ Ὀλυμπίᾳ κοτίνου τῷ νικῶντι δίδοσθαι στέφανον καὶ ἐν Δελφοῖς δάφνης, τοῦ μὲν ἤδη τὴν αἰτίαν ἀπέδωκα ἐν τοῖς ἐς Ἠλείους, τοῦ δὲ καὶ ἐν τοῖς ἔπειτα δηλώσω· ἐν Ἰσθμῷ δὲ ἡ πίτυς καὶ τὰ ἐν Νεμέᾳ σέλινα ἐπὶ τοῦ Παλαίμονος καὶ τοῦ Ἀρχεμόρου τοῖς παθήμασιν ἐνομίσθησαν. οἱ δὲ ἀγῶνες φοίνικος ἔχουσιν οἱ πολλοὶ στέφανον· ἐς δὲ τὴν δεξιάν ἐστι καὶ πανταχοῦ τῷ νικῶντι ἐπιτιθέμενος φοῖνιξ.

在奥林匹亚，胜者被授予野橄榄冠，在德尔斐则授予月桂冠，前者的原因我已在关于伊利斯人的篇章中说明，后者的原因我将在随后的篇章中阐明；在伊斯米亚是松树冠，在涅墨亚是芹菜冠，这些是根据帕莱蒙和阿尔刻摩洛斯的苦难遭遇而定为传统的。但大多数竞技会都使用棕榈冠，而且在任何地方，胜者的右手里都会被放上一枝棕榈。

§8.48.3

ἐνομίσθη δὲ ἐπὶ τοιῷδε· Θησέα ἀνακομιζόμενον ἐκ Κρήτης φασὶν ἐν Δήλῳ ἀγῶνα ποιήσασθαι τῷ Ἀπόλλωνι, στεφανοῦν δὲ αὐτὸν τοὺς νικῶντας τῷ φοίνικι. τοῦτο μὲν δὴ ἄρξαι λέγουσιν ἐντεῦθεν· τοῦ δὲ φοίνικος τοῦ ἐν Δήλῳ μνήμην ἐποιήσατο καὶ Ὅμηρος ἐν Ὀδυσσέως ἱκεσίᾳ πρὸς τὴν Ἀλκίνου θυγατέρα.

这一传统的设立基于以下缘由：据说忒修斯从克里特岛返回时，在德洛斯岛为阿波罗举行了竞技会，并亲自用棕榈冠为获胜者加冕。人们说这一做法便是从此开始的。而德洛斯岛的棕榈，荷马在奥德修斯向阿尔基诺奥斯之女的哀求中也曾提及。

§8.48.4

ἔστι δὲ καὶ Ἄρεως ἄγαλμα ἐν τῇ Τεγεατῶν ἀγορᾷ. τοῦτο ἐκτετύπωται μὲν ἐπὶ στήλῃ, Γυναικοθοίναν δὲ ὀνομάζουσιν αὐτόν. ὑπὸ γὰρ τὸν Λακωνικὸν πόλεμον³ καὶ Χαρίλλου τοῦ Λακεδαιμονίων βασιλέως τὴν πρώτην ἐπιστρατείαν λαβοῦσαι αἱ γυναῖκές σφισιν ὅπλα ἐλόχων ὑπὸ τὸν λόφον ὃν Φυλακτρίδα ἐφʼ ἡμῶν ὀνομάζουσι· συνελθόντων δὲ τῶν στρατοπέδων καὶ τολμήματα ἀποδεικνυμένων ἑκατέρωθεν τῶν ἀνδρῶν πολλά τε καὶ ἄξια μνήμης, οὕτω φασὶν ἐπιφανῆναί σφισι τὰς γυναῖκας καὶ εἶναι τὰς ἐργασαμένας ταύτας τῶν Λακεδαιμονίων τὴν τροπήν, Μάρπησσαν δὲ τὴν Χοίραν ἐπονομαζομένην ὑπερβαλέσθαι τῇ τόλμῃ τὰς ἄλλας γυναῖκας, ἁλῶναι δὲ ἐν τοῖς Σπαρτιάταις καὶ αὐτὸν Χάριλλον· καὶ τὸν μὲν ἀφεθέντα ἄνευ λύτρων, καὶ ὅρκον Τεγεάταις δόντα μήποτε Λακεδαιμονίους στρατεύσειν ἔτι ἐπὶ Τεγέαν, παραβῆναι τὸν ὅρκον, τὰς γυναῖκας δὲ τῷ Ἄρει θῦσαί τε ἄνευ τῶν ἀνδρῶν ἰδίᾳ τὰ ἐπινίκια καὶ τοῦ ἱερείου τῶν κρεῶν οὐ μεταδοῦναι σφᾶς τοῖς ἀνδράσιν. ἀντὶ τούτων μὲν τῷ Ἄρει γέγονεν ἡ ἐπίκλησις·

在特格阿人的广场上，还有一尊阿瑞斯的雕像。这尊雕像是刻在碑石上的浮雕，人们称他为“妇飨者”（居奈科托伊纳斯）。因为在拉科尼亚战争期间，以及拉凯戴蒙人国王查里洛斯第一次入侵时，妇女们自己拿起武器，伏击在今天被称为“守护者”（皮拉克特里斯）的山丘下；当两军相遇，双方男子展现了许多值得纪念的英勇事迹时，据说妇女们向他们显现，正是她们击退了拉凯戴蒙人并使其溃败，而被冠以“霍伊拉”之称的马尔佩萨在勇气上超越了其他妇女，连查里洛斯本人也在斯巴达人中被俘。他虽被无赎金释放，并向特格阿人宣誓拉凯戴蒙人绝不再向特格阿进军，但他违背了誓言，而妇女们则在没有男子参与的情况下，独自向阿瑞斯献祭庆祝胜利，且未将祭肉分给男子。由于这些原因，阿瑞斯得到了这一称号。

§8.48.6

πεποίηται δὲ καὶ Διὸς Τελείου βωμὸς καὶ ἄγαλμα τετράγωνον· περισσῶς γὰρ δή τι τῷ σχήματι τούτῳ φαίνονταί μοι χαίρειν οἱ Ἀρκάδες. καὶ μνήματά ἐστιν ἐνταῦθα Τεγεάτου τοῦ Λυκάονος καὶ Μαιρᾶς γυναικὸς τοῦ Τεγεάτου· θυγατέρα Ἄτλαντός φασιν εἶναι τὴν Μαιράν, ἧς δὴ καὶ Ὅμηρος ἐποιήσατο μνήμην ἐν Ὀδυσσέως λόγοις πρὸς Ἀλκίνουν περί τε ὁδοῦ τῆς ἐς Ἅιδην καὶ ὁπόσων ἐθεάσατο ἐκεῖ τὰς ψυχάς.

此外，还建造了完满者宙斯的祭坛和一尊方形的神像；因为在我看来，阿尔卡迪亚人似乎对这种形状有着特殊的偏好。这里还有吕卡翁之子特格阿特斯的墓，以及特格阿特斯之妻迈拉的墓。人们说迈拉是阿特拉斯的女儿，荷马在奥德修斯对阿尔基诺奥斯讲述前往哈得斯之旅以及他在那里所见亡灵的言辞中也提到了她。

§8.48.7

τὴν δὲ Εἰλείθυιαν οἱ Τεγεᾶται—καὶ γὰρ ταύτης ἔχουσιν ἐν τῇ ἀγορᾷ ναὸν καὶ ἄγαλμα— ἐπονομάζουσιν Αὔγην ἐν γόνασι,⁴ λέγοντες ὡς Ναυπλίῳ παραδοίη τὴν θυγατέρα Ἄλεος ἐντειλάμενος ἐπαναγαγόντα αὐτὴν ἐς θάλασσαν καταποντῶσαι· τὴν δὲ ὡς ἤγετο πεσεῖν τε ἐς γόνατα καὶ οὕτω τεκεῖν τὸν παῖδα, ἔνθα τῆς Εἰλειθυίας ἐστὶ τὸ ἱερόν. οὗτος ὁ λόγος διάφορος μέν ἐστιν ἑτέρῳ λόγῳ, λάθρᾳ τὴν Αὔγην τεκεῖν τοῦ πατρὸς καὶ ἐκτεθῆναι τὸν Τήλεφον λέγοντι ἐς τὸ ὄρος τὸ Παρθένιον καὶ τῷ παιδὶ ἐκκειμένῳ διδόναι γάλα ἔλαφον· λέγεται δὲ οὐδὲν ἧσσον καὶ οὗτος ὑπὸ Τεγεατῶν ὁ λόγος.

至于厄勒梯亚——因为特格阿人在广场上也有她的神庙和雕像——特格阿人称她为“跪地的奥革”，并说阿莱乌斯将女儿交给纳乌普里奥斯，命令他将其带到海边淹死，而她在被带走的途中双膝跪地，并在如今厄勒梯亚圣所所在的地方产下了孩子。这个传说与另一个传说不同，后者说奥革瞒着父亲生育，而忒勒福斯被遗弃在帕耳特尼翁山上，一头母鹿给这个被遗弃的孩子喂奶；但特格阿人同样也讲述这个故事。

§8.48.8

πρὸς δὲ τῷ ἱερῷ τῆς Εἰλειθυίας ἐστὶ Γῆς βωμός, ἔχεται δὲ τοῦ βωμοῦ λίθου λευκοῦ στήλη· ἐπὶ δὲ αὐτῆς Πολύβιος ὁ Λυκόρτα καὶ ἐπὶ ἑτέρᾳ στήλῃ τῶν παίδων τῶν Ἀρκάδος Ἔλατός ἐστιν εἰργασμένος.

在厄勒梯亚圣所旁，有一座盖亚（大地）祭坛，祭坛旁立着一块白石碑，碑上刻有吕科耳塔斯之子波利比乌斯，另一块碑上则刻有阿尔卡斯的儿子之一埃拉托斯。

语法注4 条

8.48.1στήλαις δὲ ἐπειργασμένοι
在 “στήλαις δὲ ἐπειργασμένοι” 中，阳性主格复数完成时被动分词 “ἐπειργασμένοι” 与接下来的单数主语及动词结构 “τῇ μὲν Ἀντιφάνης ἐστὶ...” 在语法上不一致（破格/无前因句，anacoluthon）。这表明作者最初构思的是一个复数整体描述（“在碑石上雕刻着这些人……”），但在实际行文中直接转向了对各个碑石的个体描述。
8.48.1ἵππου τε ἐχόμενος
动词 “ἔχω” 的中/被动语态分词 “ἐχόμενος” 支配属格 “ἵππου”，表示“紧抓”、“握住”或“控制”马匹。
8.48.4ὑπὸ γὰρ τὸν Λακωνικὸν πόλεμον
介词 “ὑπό” 接宾格 “τὸν Λακωνικὸν πόλεμον”，在此处不表示空间上的“在……之下”，而是表示时间上的“在……期间”或“在……的时候”。
8.48.7Αὔγην ἐν γόνασι
介词短语 “ἐν γόνασι”（双膝跪地）直接修饰专有名词 “Αὔγην”，作为描述性的别称，用以指出她特定的姿态。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.humanitext-grc2:8.48.1-8.48.8