四因说的总结与早期哲学的局限｜亚里士多德《形而上学》第一卷 10 希腊语原文·中文译文

§1.10

ὅτι μὲν οὖν τὰς εἰρημένας ἐν τοῖς φυσικοῖς αἰτίας ζητεῖν ἐοίκασι πάντες, καὶ τούτων ἐκτὸς οὐδεμίαν ἔχοιμεν ἂν εἰπεῖν, δῆλον καὶ ἐκ τῶν πρότερον εἰρημένων· ἀλλʼ ἀμυδρῶς ταύτας, καὶ τρόπον μέν τινα πᾶσαι πρότερον εἴρηνται τρόπον δέ τινα οὐδαμῶς. ψελλιζομένῃ¹ γὰρ ἔοικεν ἡ πρώτη φιλοσοφία περὶ πάντων, ἅτε νέα τε καὶ κατʼ ἀρχὰς οὖσα, ἐπεὶ καὶ Ἐμπεδοκλῆς ὀστοῦν τῷ λόγῳ² φησὶν εἶναι, τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ἡ οὐσία τοῦ πράγματος. ἀλλὰ μὴν ὁμοίως ἀναγκαῖον καὶ σάρκας καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον εἶναι τὸν λόγον, ἢ μηδὲ ἕν· διὰ τοῦτο γὰρ καὶ σὰρξ καὶ ὀστοῦν ἔσται καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον καὶ οὐ διὰ τὴν ὕλην, ἣν ἐκεῖνος λέγει, πῦρ καὶ γῆν καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα. ἀλλὰ ταῦτα ἄλλου μὲν λέγοντος³ συνέφησεν ἂν ἐξ ἀνάγκης, σαφῶς δὲ οὐκ εἴρηκεν. περὶ μὲν οὖν τούτων δεδήλωται καὶ πρότερον· ὅσα δὲ περὶ τῶν αὐτῶν τούτων ἀπορήσειεν ἄν τις, ἐπανέλθωμεν πάλιν· τάχα γὰρ ἂν ἐξ αὐτῶν εὐπορήσαιμέν τι πρὸς τὰς ὕστερον ἀπορίας.

因此，所有人似乎都在寻找在《自然学》中所说过的那些原因，而且除此之外我们无法说出任何其他原因，这一点从以前所说的话中也是显而易见的。然而，他们只是模糊地探索这些原因；在某种意义上，所有的原因以前都被谈到过，但在另一种意义上却完全没有。因为初期的哲学在对待万物时似乎是在咿呀学语，由于它还很年轻且处于开端，因为甚至恩培多克勒也说，骨骼是凭比例而存在的，而这就是事物的“本质”和实体。然而，同样必然的是，无论是肉还是其他任何事物，都必须是这种比例，否则就什么都不是；因为正是由于这个比例，肉、骨和其余各物才会存在，而不是由于他所说的质料——火、土、水和空气。不过，如果别人这样说，他必然会表示赞同，但他自己并未说清楚。关于这些事情，以前也已经说明过了。但是，对于人们就这些相同问题可能提出的种种疑难，让我们重新进行探讨；因为或许我们可以从中获得一些线索，用以解决后来的疑难。

语法注3 条

1.10ψελλιζομένῃ
不及物动词 ψελλίζομαι（咿呀学语、结巴说话）的现在分词中被动态阴性单数与格，作为动词 ἔοικεν（像、似乎）的补足语，用以形容主语 ἡ πρώτη φιλοσοφία（“第一哲学”，在此指历史上处于初期阶段的哲学）的特征。
1.10τῷ λόγῳ
这里的 λόγος 并非通常意义上的“理性”或“言论”，而是指构成混合物（如骨骼）的“比例”或“定义（数量比）”。亚里士多德在此将恩培多克勒对物质混合比例的重视，阐释为自己“形相/本质”概念的先驱。
1.10ἄλλου μὲν λέγοντος
属格独立结构。与主句中的 ἂν + 直陈式过去时（συνέφησεν ἂν）相呼应，表示与过去事实相反的假设条件（“如果别人说了这话”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg025.humanitext-grc2:1.10