亚里士多德

雅典政制

§47-48

财政官员的职责与账目审计程序

本段详细阐述了雅典国家财政和公共财产(如矿山和神域)的管理、税收的出租与出售,以及财务官、售卖委员、收款委员等官职的职责,并具体说明了对官员进行账目审计及通过查问委员提起诉讼的程序。

← 上一节下一节 →

XLVII. δυνδιοικεῖ δὲ καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρχαῖς τὰ πλεῖστα. πρῶτον μὲν γὰρ οἱ ταμίαι τῆς Ἀθηνᾶς εἰσὶ μὲv δέκα, κλη[ροῦτα]ι δ’ εἷς ἐκ τῆς φυλῆς, ἐκ πεντακοσιομεδίνων κατὰ τὸν Σόλωνος νόμ[ον (ἔτι γὰρ ] νόμος κύριός ἐστιν), ἔρχει δ᾿ λαχὼν πάνυ πάνυ πένης παραλαμβάνου[σι] δὲ τό τε ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς καὶ τὰς Νίκας καὶ τὸν ἄλλον κόσμον καὶ τὰ χρ[ήματ]α ἐναντίον τῆς βουλῆς. ἔπειθ᾿ οἱ πωληταὶ ιݲ μέν εἰσι, κληροῦται δ᾿ δἰς ἐκ τῆς φ[υ]λῆς. [μ]ισθοῦσι δὲ τὰ μισθώματα πάντα, καὶ τὰ μέταλλα πωλοῦσι καὶ τὰ τέλη μετὰ τοῦ ταμίου τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ἐπὶ τὸ θεωρικὸν ᾑρημένων ἐναντίον τῆς [βουλῆς], καὶ κυροῦσιν ὅτῳ ἄν βουλὴ χειροτονήσῃ, καὶ τὰ πραθέντα μέταλλα τά τ᾿ ἐργάσιμα τὰ εἰς τρία ἔτη πεπραμένα καὶ τὰ πραθέντα μέταλλα τά τ᾿ ἐργάσιμα τὰ εἰς τρία ἔτη πεπραμένα καὶ τὰ συγκεχωρημένα τὰ εἰς[τη] πεπραμένα. καὶ τὰς οὐσίας τῶν ἐξ ρείου πάγου φευγόντων καὶ τῶν ἄλλων ἐναν[τίον τῆς] βουλῆς πωλοπυσιν, κατακυροῦσι δ᾿ οἱ θݲ ἄρχοντες. καὶ τὰ τέλη τὰ εἰς ἐνιαυτ[]ν πεπραμένα ἀναγράψαντες εἰς λελυκωμένα γραμματεῖς τόν τε πριάμενον καὶ [ὅσου] ἄν πρίηται τῇ βουλῇ παραδιδόασιν. ἀναγράφουσιν δὲ χωρὶς μὲν οὕς δεῖ κατὰ πρ[υτ]ανείαν ἑκάστην καταβάλλειν εἰς δέκα γραμματεῖα, χωρὶς δὲ οὕς τρὶς τοῦ []νιαυτοῦ, γραμματεῖον κατὰ τὴν καταβολὴν ἑκάστην ποιήσαντες, χωρὶς δ᾿ οὕς [ἐπ] τῆς ἐνάτης πρυτανείας. ἀνγράφουσι δὲ καὶ τὰ χωρία καὶ τὰς οἰκίας τἀ[πο]γρα[φ]έντα καὶ πραθέντα ἐν τῷ δικαστηρίῳ· καὶ γὰρ ταῦθ’ οὗτοι πωλ[οῦσιν. ἐστὶ] δὲ τῶν μὲν οἰκιῶν ἐν εݲ ἔτεσιν ἀνάγκη τὴν τιμὴν ἀποδοῦναι, τῶν δὲ χωρίων ἐν δέκα· καταβάλλουσιν δὲ ταῦτα ἐπὶ τῆς ἐνάτης πρυτανείας. εἰσφέρει δὲ καὶ βασιλεὺς τὰς μισθώσεις τῶν τεμενῶν ἀναγράψας ἐν γραμματεί[οις λε]λε[υ]κωμένοις. ἐστὶ δὲ καὶ τούτων μὲν μίσθωσις εἰς ἔτη δέκα, καταβάλλεται δ’ ἐπὶ τῆς [θ] πρυτανείας· καὶ πλεῖστα χρήματα ἐπὶ ταύτης συλλέγεται τῆς πρυ[τ]ανείας. εἰσφέρεται μὲν οὖν εἰς βουλὴν τὰ γραμματεῖα κ[ατὰ] τὰς καταβολὰς ἀναγεγραμμένα, τηρεῖ δ’ δημόσιος2· ὅταν δ’ χρημάτων κατα]βολή, παραδίδωσι τοῖς ἀποδέκταις δέκταις αὐτὰ ταῦτα καθελ[ὼν] ἀπ[ τῶν] ἐπιστυλίων ὧν ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ δεῖ τὰ χρήματα καταβληθ[ῆν]αι κ[αὶ ]παλεφθῆναι· δ’ τὰ ἄλλα ἀπόκειται χωρὶς ἵνα μὴ προεξαλε[φθῇ].

议事会还与其他官职共同管理大部分事务。首先,雅典娜的财务官有十名,每族中抽签选出一人,根据梭伦的法律,从五百石级(pentakosiomedimnoi)中选出(因为该法律至今有效)。抽中者即使极其贫困,也担任此职。他们在议事会面前接管雅典娜的神像、尼刻(胜利女神像)、其他装饰品以及资金。其次,售卖委员(poletai)有十名,每族中抽签选出一人。他们出租所有的租赁物,出售矿山,并在议事会面前,与军饷财务官及观剧银(theorikon)委员一起出售税收(征税权),并向议事会举手投票通过的买主确认,此外还出售租期为三年的在产矿山,以及租期为[若干]年的让渡矿山。他们还在议事会面前出售被阿雷奥帕古斯(战神山议事会)流放者及其他人的财产,并由九位执政官予以确认。他们将租期为一年的税收记录在白色的木板上,把购买者及购买的金额递交给议事会。他们分别记录:必须在每个主席团任期内缴纳的人(登记在十块木板上),以及一年缴纳三次的人(每次缴纳制作一块木板),还有在第九个主席团任期内缴纳的人。他们还记录在裁判所中被登记并出售的土地和房屋;因为这些也是由他们出售的。房屋的款项必须在五年内付清,土地的款项则在十年内付清;这些款项在第九个主席团任期内缴纳。国王(basileus)也登记神域的租赁情况,记录在白色的木板上并呈递上去。这些租赁的期限也是十年,在第九个主席团任期内缴纳;在此任期内收集到的资金最多。因此,按缴纳期记录的木板被呈递到议事会,并由公设书记员保管。当要缴纳资金时,书记员从搁架上取下当天必须缴纳款项并应予销账的木板,将它们递交给收款委员(apodektai);其余的木板则单独存放,以免被提前销账。

XLVIII. εἰσὶ] δ’ ἀποδέκται δέκα, κεκληρωμένοι κκτὰ φυλάς· οὗτοι δὲ παραλαβόντες τὰ [γρα]μματεῖα ἀπαλείφουσι τὰ καταβαλλόμενα χρήματα ἐναντίον τ[ῆς βουλῆς] ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, καὶ πάλιν ἀποδιδόασιν τὰ γραμματεῖα τ[ δη]μοσίῳ· κἄν τις ἐλλίπῃ καταβολήν, ἐνταῦθ’ ἐγγέγραπται, καὶ διπλά[σιον ]νάγκη τὸ ἐλλ]ειφθὲν καταβάλλειν δεδέσθαι, καὶ ταῦτα εἰσπράτ[ τειν βο]υλὴ καὶ δῆσαι κυ]ρία κατὰ τοὺς νόμους ἐστίν. τῇ μὲv οὖν προτεραίᾳ δέχονται τὰς π[άσα]ς καὶ μερίζουσι ταῖς ἀρχαῖς, τῇ δ’ ὑστεραίᾳ τόν τε μερισμὸν εἰσ[φέρου]σι γράψαντες ἐν σανίδι καὶ καταλέγουσιν ἐν τῷ βουλευτρίῳ καὶ προ[τιθ]έασιν ἐν τῇ βουλῇ, εἴ τίς τινα οἶδεν ἀδικοῦντα περὶ τὸν μερισμ[ὸν ἄρ]χοντα ἰδιώτην, καὶ γνώμας ἐπιψηφίζουσιν, ἐάν τίς τι δοκῇ ἀδικ[εῖν. κ]ληροῦσι δὲ καὶ λογιστὰς εξ αὑτῶν οἱ βουλευταὶ δέκα τοὺς λογιουμένους τ[αῖς ἀρ]χαῖς κατὰ τὴν πρυτανείαν ἑκάστην. κληροῦσι δὲ καὶ εὐθύνους ἕνα τῆς φυ[λῆς ]κάστης, καὶ παρέδρους β ἑκάστῳ τῶν εὐθύνων, οἷς ἀναγκαῖόν ἐστι ταῖς α..... αις κατὰ τὸν ἐπώνυμον τὸν τῆς φυλῆς ἑκάστης καθῆσθαι· κἄν τις βούλ[ηταί] τινι τῶν τὰς εὐθύνας ἐν τῷ δικαστηρίῳ δεδωκότων ἐντὸς γݲ [μερῶν ἀφ’] ἧς ἔδωκε τὰς εὐθύνας ἄν τ’ ἄν τε δ[η]μο[σί]α[ν] ἐμβαλέσθαι3, γράψας εἰς πινάκιον λελευκωμένον μένον τοὔνομα τό [θ᾿ αὑτο] καὶ τὸ τοῦ φεύγοντος καὶ τὸ ἀδίκημ’ τι ἐγκαλῇ, καὶ τίμημα [πιγραψ]άμενος τι ἂν αὐτῷ δοκῇ δίδωσιν τῷ εὐθύνῳ. δὲ λαβὼν τοῦτο καὶ ἀν[αγνού]ς, ἐὰν μὲν καταγνῷ παραδίδωσιν τὰ μὲν ἴδια τοῖς δικασταῖς τοῖς κατὰ δήμ[ους τοῖς] τὴν φυλὴν ταύτην εἰσάγουσιν, τὰ δὲ δημόσια τοῖς θεσμοθέτα[ις ]ναγράφει. οἱ δὲ θεσμοθέται, ἐὰν παραλάβωσιν, πάλιν εἰσάγουσιν [ταύτην τὴν] εὔθυναν εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ τι ἢν γνῶσιν οἱ δικαστ[αί, τοῦτο κύ]ριόν ἐστιν.

收款委员有十名,按部族抽签选出。他们接管这些木板,在议事会厅内、在议事会面前销去已缴纳的款项,并重新将木板退还给公设书记员。如果有人拖欠缴纳,拖欠情况会被记录在上面,且必须加倍偿还拖欠数额,否则将被监禁;议事会拥有依法追缴并予以监禁的最终决定权。事实上,他们在前一天接收所有的款项并分发给各官职,次日则将分发情况写在木板上呈递,在议事会厅内陈述,并在议事会中予以公示。若有人知道有谁(无论是官员还是私人)在分发事务中存在不法行为,(即可提出告发),若认为有人确实存在不法行为,议事会便对其提案进行投票表决。议员们还从自身成员中抽签选出十名审计委员(logistai),以便在每个主席团任期内审计各个官职的账目。他们还从每个部族中抽签选出一名查问委员(euthynos),并为每位查问委员选派两名助理(paredroi),他们必须在集市日坐在每个部族的同名守护神(像)前。如果有人想对在裁判所中已交代账目(euthynai)的某个官员,在交代账目后三天内提起私诉或公诉,可以将自己的名字、被告的名字、指控的不法行为写在白色的木板上,并写上自己认为合适的估算赔偿额(timema),提交给查问委员。查问委员接过来并宣读后,如果认定指控成立,就将私诉案移交给引入该部族诉讼的地区裁判员,将公诉案登记并移送给民事管区裁判官。民事管区裁判官如果接受了这些指控,就将这宗查问案重新引入裁判所,而裁判员们作出的判决即为最终决定。

语法注4 条
  1. §p.50ἄρχει δ᾿ ὁ λαχὼν πάνυ πάνυ πένης ᾖ

    抄本 L 写作“ἄρχει δ᾿ ὁ λαχὼν πάνυ πάνυ πένης ᾖ”。此处的虚拟式“ᾖ”被理解为引导让步从句(“即使极其贫穷”),其中省略了“κἄν”(καὶ ἐάν)或存在文本损坏。

  2. §p.51τηρεῖ δ’ ὁ δημόσιος

    “ὁ δημόσιος”(公家的[人])是一个名词化的形容词,此处指公家奴隶或公设书记员(δημόσιος γραμματεύς)。

  3. §p.52κἄν τις βούληται... ἐμβαλέσθαι

    不定式“ἐμβαλέσθαι”(提起指控)依附于条件从句中的动词“βούληται”(“如果有人想要……提起”),构成了支配后续行为的句式。

  4. §p.52ἐντὸς γݲ ἡμερῶν

    抄本 L 写作“γݲ”(三天),但考虑到雅典的法律制度和其他史料,许多校订者将其视为“λݲ”(三十天)的笔误。本译文反映了抄本中的“三天”,但在历史上三十天更为合理。

模型:gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0086.tlg003.humanitext-grc1:47-48