阿加托克利斯进军利比亚与击溃迦太基军｜西西里的狄奥多罗斯《历史丛书》第二十卷 20.38.1–20.38.6 希腊语原文·中文译文

§20.38.1

κατὰ γὰρ τὴν Λιβύην Καρχηδονίων ἐκπεμψάντων δύναμιν τὴν προσαξομένην¹ τοὺς ἀφεστηκότας Νομάδας Ἀγαθοκλῆς ἐπὶ μὲν τοῦ Τύνητος ἀπέλιπεν Ἀρχάγαθον τὸν υἱὸν μετὰ μέρους τῆς στρατιᾶς, αὐτὸς δʼ ἀναλαβὼν τοὺς κρατίστους, πεζοὺς μὲν ὀκτακισχιλίους, ἱππεῖς δὲ ὀκτακοσίους, ζεύγη δὲ Λιβύων πεντήκοντα, κατὰ σπουδὴν ἐπηκολούθει τοῖς πολεμίοις.

在利比亚，由于迦太基人派遣了一支军队去征服那些叛乱的努米底亚人，阿加托克利斯将他的儿子阿尔卡加图斯和一部分军队留在了突尼斯，而他自己则带领着最精锐的部队——八千名步兵、八百名骑兵以及五十辆利比亚战车——急忙追击敌人。

§20.38.2

οἱ δὲ Καρχηδόνιοι παραγενηθέντες εἰς τοὺς Νομάδας τοὺς καλουμένους Ζούφωνας, πολλοὺς τῶν ἐγχωρίων προσηγάγοντο καὶ τῶν ἀφεστηκότων ἐνίους εἰς τὴν προϋπάρχουσαν ἀποκατέστησαν συμμαχίαν· ἐπεὶ δʼ ἤκουσαν πλησίον εἶναι τοὺς πολεμίους, κατεστρατοπέδευσαν ἐπί τινος γεωλόφου περιεχομένου ῥείθροις βαθέσι καὶ δυσπεράτοις.

而迦太基人到达了被称为祖丰斯的努米底亚人那里，拉拢了当地的许多人，并使一些叛乱者恢复了先前的同盟关系；当他们听说敌人已在附近时，便在被深邃且难以逾越的溪流包围的一座山丘上扎了营。

§20.38.3

καὶ πρὸς μὲν τὰς ἀπροσδοκήτους ἐπιθέσεις τῶν ἐναντίων ταῦτα προεβάλοντο, τῶν δὲ Νομάδων τοὺς μάλιστʼ εὐθέτους προσέταξαν ἐπακολουθεῖν τοῖς Ἕλλησιν καὶ παρενοχλοῦντας κωλύειν αὐτῶν τὴν εἰς τοὔμπροσθεν πορείαν. ὧν ποιησάντων² τὸ προσταχθὲν Ἀγαθοκλῆς ἐπὶ μὲν τούτους ἀπέστειλε τούς τε σφενδονήτας καὶ τοξότας, αὐτὸς δὲ μετὰ τῆς ἄλλης δυνάμεως ὥρμησεν ἐπὶ τὴν στρατοπεδείαν τῶν πολεμίων.

他们以这些防御对手的突袭，并命令努米底亚人中最敏捷的人跟随希腊人，通过骚扰来阻碍他们向前推进。在这些人执行了命令之后，阿加托克利斯派出了投石兵和弓箭手去对付他们，而他自己则带着其余的军队冲向敌人的营地。

§20.38.4

οἱ δὲ Καρχηδόνιοι τὴν ἐπίνοιαν αὐτοῦ κατανοήσαντες ἐξήγαγον τὴν στρατιὰν ἐκ τῆς παρεμβολῆς καὶ παρατάξαντες ἕτοιμοι πρὸς μάχην καθειστήκεισαν. ἐπεὶ δʼ ἑώρων τοὺς περὶ τὸν Ἀγαθοκλέα διαβαίνοντας ἤδη τὸν ποταμόν, συντεταγμένοι ἐνέβαλον καὶ περὶ τὸ ῥεῖθρον δυσπέρατον ὑπάρχον πολλοὺς τῶν ἐναντίων ἀνῄρουν.

迦太基人看穿了他的意图，将军队带出营地，整队部署，做好了战斗准备。当他们看到阿加托克利斯麾下的人马已经在渡河时，便保持着整齐的阵型发起进攻，在难以逾越的溪流附近斩杀了许多对手。

§20.38.5

προσβιαζομένων δὲ τῶν μετʼ Ἀγαθοκλέους οἱ μὲν Ἕλληνες ταῖς ἀρεταῖς ὑπερεῖχον, οἱ δὲ βάρβαροι τοῖς πλήθεσι περιεγίνοντο. ἔνθα δὴ τῶν στρατοπέδων ἐπὶ πολὺν χρόνον φιλοτίμως ἀγωνιζομένων³ οἱ παρʼ ἀμφοτέροις Νομάδες τῆς μὲν μάχης ἀφειστήκεισαν, ἐπετήρουν δὲ τὸ τέλος τοῦ κινδύνου, διεγνωκότες τῶν ἡττημένων τὰς ἀποσκευὰς διαρπάσαι.⁴

随着阿加托克利斯的手下强行推进，希腊人在勇气上占了上风，而蛮族则凭着人数优势占据主动。就在两军长时间奋勇搏杀之时，双方阵营中的努米底亚人却都退出了战斗，在一旁窥视着这场冲突的结局，因为他们已决定去掠夺败北者的行李。

§20.38.6

Ἀγαθοκλῆς δὲ τοὺς ἀρίστους ἔχων περὶ αὑτὸν πρῶτος ἐβιάσατο τοὺς ἀνθεστηκότας καὶ τῇ τούτων τροπῇ τοὺς λοιποὺς βαρβάρους φυγεῖν ἐποίησεν· μόνοι δὲ τῶν ἱππέων οἱ συναγωνιζόμενοι τοῖς Καρχηδονίοις Ἕλληνες,⁵ ὧν Κλίνων ἡγεῖτο, τοὺς περὶ τὸν Ἀγαθοκλέα βαρεῖς ἐπικειμένους ὑπέστησαν. ἀγωνισαμένων δʼ αὐτῶν λαμπρῶς οἱ πλεῖστοι μὲν ἀνῃρέθησαν μαχόμενοι γενναίως, οἱ δὲ περιλειφθέντες τύχῃ τινὶ διεσώθησαν.

阿加托克利斯将最精锐的士兵集结在身边，首先击退了阻挡他的敌人，并由于这些人的败退而使其余的蛮族溃逃；唯有与迦太基人并肩作战的希腊骑兵，即由克里农率领的那些人，抵挡住了阿加托克利斯一伙人的沉重打击。他们虽然进行了英勇的战斗，但大多数人都在英勇搏杀中战死，幸存者则靠着某种运气得以逃生。

语法注5 条

20.38.1τὴν προσαξομένην
阴性单数宾格的将来时中间态分词，修饰先行词阴性名词 δύναμιν（军队），表示目的（“为了征服”）。
20.38.3ὧν ποιησάντων
以关系代词 ὧν 作为主语的属格独立结构，指代前文刚提到的努米底亚人（“当这些人执行了……”）。
20.38.5τῶν στρατοπέδων ... ἀγωνιζομένων
表示环境或伴随状况的属格独立结构。虽然 στρατόπεδον 字面意思是“营地”，但此处换喻指代正在交战的“两军”。
20.38.5διεγνωκότες ... διαρπάσαι
完成时主动分词 διεγνωκότες（源自 διαγινώσκω“决定”）与主句主语 οἱ ... Νομάδες 一致，并带有补充不定式 διαρπάσαι，表示主语的意图或决定（“因为已经决定去掠夺”）。
20.38.6μόνοι δὲ τῶν ἱππέων οἱ συναγωνιζόμενοι ... Ἕλληνες
句子的主语是 οἱ συναγωνιζόμενοι τοῖς Καρχηδονίοις Ἕλληνες（与迦太基人并肩作战的希腊人），而 τῶν ἱππέων 作为部分属格限定这一群体（“在骑兵中，唯有他们……”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc6:20.38.1-20.38.6