马尔多尼乌斯撤往底比斯与修筑防御阵地｜希罗多德《历史》第九卷 9.15.1–9.15.3 希腊语原文·中文译文

§9.15.1

μετὰ δὲ ταῦτα Μαρδονίῳ ἦλθε ἀγγελίη ὡς ἁλέες εἴησαν¹ οἱ Ἕλληνες ἐν τῷ Ἰσθμῷ. οὕτω δὴ ὀπίσω ἐπορεύετο διὰ Δεκελέης· οἱ γὰρ βοιωτάρχαι μετεπέμψαντο τοὺς προσχώρους τῶν Ἀσωπίων, οὗτοι δὲ αὐτῷ τὴν ὁδὸν ἡγέοντο ἐς Σφενδαλέας, ἐνθεῦτεν δὲ ἐς Τάναγραν·

在这之后，有消息传到马尔多尼乌斯那里，说希腊人已在海峡集结。于是他确实经由德凯莱亚往回撤退；因为波奥蒂亚长官们派人召来了阿索波斯人的邻近居民，这些人便为他指路前往斯芬达莱，再从那里前往塔纳格拉。

§9.15.2

ἐν Τανάγρῃ δὲ νύκτα ἐναυλισάμενος, καὶ τραπόμενος τῇ ὑστεραίῃ ἐς Σκῶλον ἐν γῇ τῇ Θηβαίων ἦν. ἐνθαῦτα δὲ τῶν Θηβαίων καίπερ μηδιζόντων ἔκειρε τοὺς χώρους, οὔτι κατὰ ἔχθος αὐτῶν ἀλλʼ ὑπʼ ἀναγκαίης μεγάλης ἐχόμενος ἔρυμά τε τῷ στρατῷ ποιήσασθαι,² καὶ ἢν συμβαλόντι οἱ μὴ ἐκβαίνῃ³ ὁκοῖόν τι ἐθέλοι, κρησφύγετον τοῦτο ἐποιέετο.

在塔纳格拉过了一夜后，他于次日转向斯科罗斯，进入了底比斯人的土地。在那里，尽管底比斯人投靠了波斯，他还是洗劫了他们的田野，这绝非出于对他们的仇恨，而是迫于巨大的需要，即为他的军队建造一座防御工事，而且，如果交战结果不如他所愿，他便以此处作为避难所。

§9.15.3

παρῆκε δὲ αὐτοῦ τὸ στρατόπεδον ἀρξάμενον⁴ ἀπὸ Ἐρυθρέων παρὰ Ὑσιάς, κατέτεινε δὲ ἐς τὴν Πλαταιίδα γῆν, παρὰ τὸν Ἀσωπὸν ποταμὸν τεταγμένον. οὐ μέντοι τό γε τεῖχος τοσοῦτο ἐποιέετο, ἁλλʼ ὡς ἐπὶ δέκα σταδίους μάλιστά κῃ μέτωπον ἕκαστον.

他的军营从埃律特赖开始，经过许西亚伊，一直延伸到普拉塔亚的土地，并沿着阿索波斯河排开。然而，他建造的城墙并没有那么大，各面大约只有十斯塔德左右。

语法注4 条

9.15.1ὡς ἁλέες εἴησαν
希求法（εἴησαν）被用于过去主动词（ἦλθε）之后的间接引语从句中（斜格希求法）。ἁλέες是形容词ἁλής（集结的）的爱奥尼亚方言复数主格形式。
9.15.2ὑπʼ ἀναγκαίης μεγάλης ἐχόμενος ἔρυμά τε τῷ στρατῷ ποιήσασθαι
被动分词 ἐχόμενος（ἔχω 的现在被动分词，意为“受约束”、“迫于”）支配介词短语 ὑπʼ ἀναγκαίης μεγάλης，而不定词 ποιήσασθαι 则用于表达该必要性的具体内容（“建造……”）。
9.15.2ἢν συμβαλόντι οἱ μὴ ἐκβαίνῃ
在条件从句 ἢν ... μὴ ἐκβαίνῃ（现在虚拟式，“如果结果不……”）中，置有与格代名词 οἱ（对他而言）以及与其一致的一致与格不定过去分词 συμβαλόντι（交战的）。动词 συμβάλλω 在此处作不及物动词，意为“交战”。
9.15.3ἀρξάμενον
这是一个不定过去中间态分词（中性单数主格），与主语 τὸ στρατόπεδον 一致，起副词性修饰作用，表示“从……开始”。同样，后文的 τεταγμένον 也是与同一主语一致的完成时态被动分词。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:9.15.1-9.15.3