第三日的决战与温泉关陆战的呼应｜希罗多德《历史》第八卷 8.15.1–8.15.2 希腊语原文·中文译文

§8.15.1

τρίτῃ δὲ ἡμέρῃ δεινόν τι ποιησάμενοι οἱ στρατηγοὶ τῶν βαρβάρων νέας οὕτω σφι ὀλίγας λυμαίνεσθαι,¹ καὶ τὸ ἀπὸ Ξέρξεω² δειμαίνοντες, οὐκ ἀνέμειναν ἔτι τοὺς Ἕλληνας μάχης ἄρξαι, ἀλλὰ παρακελευσάμενοι κατὰ μέσον ἡμέρης ἀνῆγον τὰς νέας. συνέπιπτε δὲ ὥστε τὰς αὐτὰς ἡμέρας τάς τε ναυμαχίας γίνεσθαι ταύτας καὶ τὰς πεζομαχίας τὰς ἐν Θερμοπύλῃσι.

第三天，异族的将军们认为，如此少数量的船只竟然能给他们造成损害，这实在是奇耻大辱，同时他们也害怕来自薛西斯的惩罚，于是不再等待希腊人开始战斗，而是在互相激励之后，于中午时分将船只驶向大海。恰巧，这些海战与温泉关的陆战是在完全相同的日子里进行的。

§8.15.2

ἦν δὲ πᾶς ὁ ἀγὼν τοῖσι κατὰ θάλασσαν περὶ τοῦ Εὐρίπου, ὥσπερ τοῖσι ἀμφὶ Λεωνίδην τὴν ἐσβολὴν φυλάσσειν.³ οἳ μὲν δὴ παρεκελεύοντο ὅκως μὴ παρήσουσι⁴ ἐς τὴν Ἑλλάδα τοὺς βαρβάρους, οἳ δʼ ὅκως τὸ Ἑλληνικὸν στράτευμα διαφθείραντες τοῦ πόρου κρατήσουσι. ὡς δὲ ταξάμενοι οἱ Ξέρξεω ἐπέπλεον, οἱ Ἕλληνες ἀτρέμας εἶχον πρὸς τῷ Ἀρτεμισίῳ. οἱ δὲ βάρβαροι μηνοειδὲς ποιήσαντες τῶν νεῶν⁵ ἐκυκλοῦντο, ὡς περιλάβοιεν αὐτούς.

对于海上的人来说，所有的斗争都是为了争夺欧里普斯海峡，正如列奥尼达及其部下守卫通道一样。前者互相激励，决不让异族人进入希腊；后者则互相勉励，要歼灭希腊军队并夺取通道的控制权。当薛西斯的军队排好阵形驶来时，希腊人在阿耳忒弥锡翁附近静静等待。而异族人则将船只排成新月形，企图将他们包围。

语法注5 条

8.15.1νέας οὕτω σφι ὀλίγας λυμαίνεσθαι
不定式短语 λυμαίνεσθαι（造成损害）的主语是宾格的 νέας οὕτω ὀλίγας（如此少数量的船只），而 σφι 是指代异族人（将军们）第三人称复数与格，作 λυμαίνεσθαι 的宾语。整个结构形成了由分词 ποιησάμενοι 引导的 δεινόν τι ποιέομαι（认为某事是可耻的/重大的）的宾格加不定式结构。
8.15.1τὸ ἀπὸ Ξέρξεω
中性单数冠词 τὸ 使介词短语 ἀπὸ Ξέρξεω（来自薛西斯的）名词化。它具体省略了诸如来自薛西斯国王的“惩罚”、“报复”或“愤怒”等名词，并作为分词 δειμαίνοντες（害怕）的直接宾语。
8.15.2ὥσπερ τοῖσι ἀμφὶ Λεωνίδην τὴν ἐσβολὴν φυλάσσειν
结合主句的结构 ἦν δὲ πᾶς ὁ ἀγὼν ...（所有的斗争都是为了……），不定式 φυλάσσειν（守卫）被用于由 ὥσπερ 引导的比较从句中。它起到了名词性的作用，补充了对等关系，意为“正如对列奥尼达及其部下而言，（其斗争）是守卫通道一样”。
8.15.2ὅκως μὴ παρήσουσι
由 ὅκως（爱奥尼亚方言，等同于 ὅπως）引导并接将来直说语气（παρήσουσι）的从句，表示强烈的意图、努力或决心。通常此类从句隶属于表示努力或注意的动词（如 ἐπιμελέομαι），在此处则间接表示 παρεκελεύοντο（互相激励）的具体内容。
8.15.2μηνοειδὲς ποιήσαντες τῶν νεῶν
τῶν νεῶν（船只）是部分属格，表示他们从其整个舰队中“用船只（的一部分）”排成了新月形。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:8.15.1-8.15.2