薛西斯与阿尔塔巴诺斯论人生的短暂与苦难｜希罗多德《历史》第七卷 7.46.1–7.46.4 希腊语原文·中文译文

§7.46.1

μαθὼν δέ μιν Ἀρτάβανος ὁ πάτρως, ὃς τὸ πρῶτον γνώμην ἀπεδέξατο ἐλευθέρως οὐ συμβουλεύων Ξέρξῃ στρατεύεσθαι ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα, οὗτος ὡνὴρ φρασθεὶς Ξέρξην δακρύσαντα εἴρετο τάδε. ὦ βασιλεῦ, ὡς πολλὸν ἀλλήλων κεχωρισμένα ἐργάσαο νῦν τε καὶ ὀλίγῳ πρότερον· μακαρίσας γὰρ σεωυτὸν δακρύεις.

他的叔父阿尔塔巴诺斯——他起初曾坦率地表达过意见，劝阻薛西斯不要对希腊用兵——这个人在得知并注意到薛西斯流泪时，便这样问道： “王啊，你现在和不久前的所作所为是多么地截然不同！因为你在称幸自己之后，竟然流下了眼泪。”

§7.46.2

ὁ δὲ εἶπε ἐσῆλθε γάρ με λογισάμενον κατοικτεῖραι¹ ὡς βραχὺς εἴη ὁ πᾶς ἀνθρώπινος βίος, εἰ τούτων γε ἐόντων τοσούτων οὐδεὶς ἐς ἑκατοστὸν ἔτος περιέσται. ὁ δὲ ἀμείβετο λέγων ἕτερα τούτου παρὰ τὴν ζόην πεπόνθαμεν οἰκτρότερα.

薛西斯回答说： “因为当我思考到，这些人虽然如此之多，但到了一百年后却无一人能够幸存时，对于整个人类生命的短暂，我心中便不禁升起一股悲怜之情。” 阿尔塔巴诺斯回答说： “我们在有生之年，还经历过比这更加令人悲怜的其他事情。

§7.46.3

ἐν γὰρ οὕτω βραχέι βίῳ οὐδεὶς οὕτω ἄνθρωπος ἐὼν εὐδαίμων πέφυκε οὔτε τούτων οὔτε τῶν ἄλλων, τῷ οὐ παραστήσεται² πολλάκις καὶ οὐκὶ ἅπαξ τεθνάναι βούλεσθαι μᾶλλον ἢ ζώειν. αἵ τε γὰρ συμφοραὶ προσπίπτουσαι καὶ αἱ νοῦσοι συνταράσσουσαι καὶ βραχὺν ἐόντα μακρὸν δοκέειν εἶναι ποιεῦσι τὸν βίον.

因为在如此短暂的一生中，无论是在这些人还是在其他人当中，没有一个人生来是如此幸福，以至于他不会多次、而不仅仅是一次，产生宁愿死而不愿生的念头。因为灾祸的降临和疾病的困扰，使得生命即使短暂，也显得漫长。

§7.46.4

οὕτω ὁ μὲν θάνατος μοχθηρῆς ἐούσης τῆς ζόης καταφυγὴ αἱρετωτάτη τῷ ἀνθρώπῳ γέγονε, ὁ δὲ θεὸς γλυκὺν γεύσας τὸν αἰῶνα φθονερὸς ἐν αὐτῷ εὑρίσκεται ἐών.³

因此，在生命充满痛苦之时，死亡便成了人类最向往的避难所；而神在让人尝到生命的甜头之余，却在这生命中显露出自己的嫉妒。”

语法注3 条

7.46.2ἐσῆλθε γάρ με λογισάμενον κατοικτεῖραι
无人称动词结构 ἐσῆλθέ με（它进入我，即“我心中升起……之情”）后接不定式 κατοικτεῖραι（怜悯）。分词 λογισάμενον 采用宾格，以与作为不定式逻辑主语的宾格代词 με 一致。
7.46.3τῷ οὐ παραστήσεται
关系代词 τῷ 是爱奥尼亚方言形式，相当于雅典方言的与格 ᾧ，修饰先行词 οὐδείς。动词 παραστήσεται 意为“（想法等）浮现在心头”。双重否定 οὐδεὶς ... τῷ οὐ ... 构成了“没有一个人不会产生（宁死不生的念头）”的意思。
7.46.4φθονερὸς ἐν αὐτῷ εὑρίσκεται ἐών
动词 εὑρίσκεται（被发现）与分词 ἐών（爱奥尼亚方言，相当于雅典方言的 ὤν，“是”）连用，构成“被发现是……”的句式。主动不定过去时分词 γεύσας（源自 γεύω）具有使役意义，意为“让人尝到（生命的甜头）”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:7.46.1-7.46.4