提洛岛地震与希腊灾难的预兆｜希罗多德《历史》第六卷 6.98.1–6.98.3 希腊语原文·中文译文

§6.98.1

Δᾶτις μὲν δὴ ταῦτα ποιήσας ἔπλεε ἅμα τῷ στρατῷ ἐπὶ τὴν Ἐρέτριαν πρῶτα, ἅμα ἀγόμενος καὶ Ἴωνας καὶ Αἰολέας. μετὰ δὲ τοῦτον ἐνθεῦτεν ἐξαναχθέντα¹ Δῆλος ἐκινήθη, ὡς ἔλεγον Δήλιοι, καὶ πρῶτα καὶ ὕστατα μέχρι ἐμεῦ σεισθεῖσα. καὶ τοῦτο μέν κου τέρας ἀνθρώποισι τῶν μελλόντων ἔσεσθαι κακῶν ἔφαινε ὁ θεός.

达提斯做完这些事后，率领军队首先向埃雷特里亚航行，同时也带走了爱奥尼亚人和埃奥利斯人。在他离开那里之后，提洛岛发生了震动——正如提洛人所说——直到我的时代，这是它第一次也是最后一次发生震动。神以此向人们昭示了即将降临的灾难的前兆。

§6.98.2

ἐπὶ γὰρ Δαρείου τοῦ Ὑστάσπεος καὶ Ξέρξεω τοῦ Δαρείου καὶ Ἀρτοξέρξεω τοῦ Ξέρξεω, τριῶν τουτέων ἐπεξῆς γενεέων, ἐγένετο πλέω κακὰ τῇ Ἑλλάδι ἢ ἐπὶ εἴκοσι ἄλλας γενεὰς τὰς πρὸ Δαρείου γενομένας, τὰ μὲν ἀπὸ τῶν Περσέων αὐτῇ² γενόμενα, τὰ δὲ ἀπʼ αὐτῶν τῶν κορυφαίων περὶ τῆς ἀρχῆς πολεμεόντων.

因为在希斯塔斯佩斯之子大流士、大流士之子薛西斯、以及薛西斯之子阿尔塔薛西斯这连续的三代人中，希腊所遭受的灾难，比大流士之前的二十代人所遭受的还要多。这些灾难有的是波斯人带给希腊的，有的则是那些为争夺统治权而交战的希腊首领们自己带给希腊的。

§6.98.3

οὕτω οὐδὲν ἦν ἀεικὲς κινηθῆναι Δῆλον τὸ πρὶν ἐοῦσαν ἀκίνητον. καὶ ἐν χρησμῷ ἦν γεγραμμένον περὶ αὐτῆς ὧδε. "κινήσω καὶ Δῆλον ἀκίνητόν περ ἐοῦσαν." δύναται³ δὲ κατὰ Ἑλλάδα γλῶσσαν ταῦτα τὰ οὐνόματα, Δαρεῖος ἐρξίης, Ξέρξης ἀρήιος, Ἀρτοξέρξης μέγας ἀρήιος. τούτους μὲν δὴ τοὺς βασιλέας ὧδε ἂν ὀρθῶς κατὰ γλῶσσαν τὴν σφετέρην Ἕλληνες καλέοιεν.

因此，在此之前一直静止不动的提洛岛发生震动，并没有什么不合情理之处。神谕中关于该岛也是这样写的： "我将让曾经不动的提洛也动起来。" 在希腊语中，这些名字的意思是：大流士意为“执行者”，薛西斯意为“战士”，阿尔塔薛西斯意为“伟大的战士”。因此，希腊人若用自己的语言，就可以这样正确地称呼这些国王。

语法注3 条

6.98.1μετὰ δὲ τοῦτον ἐνθεῦτεν ἐξαναχθέντα
介词 μετά 后接宾格名词（代词）与分词，表示“在某人做某事之后”的时间关系（类似于拉丁语中的 ab urbe condita 结构）。此处意为“在他从那里出港之后”。
6.98.2αὐτῇ
人称代词的阴性单数与格，指代前句中的阴性名词“τῇ Ἑλλάδι”（给希腊），表示这些灾难是带给希腊的。
6.98.3δύναται
动词 δύναμαι 在此处意为“意味着”或“相当于”。其主语是中性复数名词“ταῦτα τὰ οὐνόματα”，符合希腊语中中性复数主语接单数动词的语法规则。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:6.98.1-6.98.3