伊斯特河与尼罗河的比较及水量恒定成因｜希罗多德《历史》第四卷 4.50.1–4.50.4 希腊语原文·中文译文

§4.50.1

τούτων ὦν τῶν καταλεχθέντων καὶ ἄλλων πολλῶν συμβαλλομένων τὸ σφέτερον ὕδωρ γίνεται ὁ Ἴστρος ποταμῶν μέγιστος, ἐπεὶ ὕδωρ γε ἓν πρὸς ἓν συμβάλλειν¹ ὁ Νεῖλος πλήθει ἀποκρατέει. ἐς γὰρ δὴ τοῦτον οὔτε ποταμὸς οὔτε κρήνη οὐδεμία ἐσδιδοῦσα ἐς πλῆθός οἱ συμβάλλεται.

因此，随着上述这些河流以及其他许多河流注入各自的水量，伊斯特河成为了所有河流中最大的一条；不过，如果将河流一对一地进行比较，尼罗河在水量上仍占优势。因为确实没有任何河流或泉水流入尼罗河来增加其水量。

§4.50.2

ἴσος δὲ αἰεὶ ῥέει ἐν τε θέρει καὶ χειμῶνι ὁ Ἴστρος κατὰ τοιόνδε τι, ὡς ἐμοὶ δοκέει· τοῦ μὲν χειμῶνος ἐστὶ ὅσος περ ἐστι, ὀλίγῳ τε μέζων τῆς ἑωυτοῦ φύσιος γίνεται· ὕεται² γὰρ ἡ γῆ αὕτη τοῦ χειμῶνος πάμπαν ὀλίγῳ, νιφετῷ δὲ πάντα χρᾶται·

然而，无论在夏天还是冬天，伊斯特河的水量总是保持恒定，依我之见，原因如下：在冬天，它保持着自身原有的规模，或者仅比其自然流量稍大一点；因为这片土地在冬天几乎不下雨，而是完全处于降雪之中。

§4.50.3

τοῦ δὲ θέρεος ἡ χιὼν ἡ ἐν τῷ χειμῶνι πεσοῦσα, ἐοῦσα ἀμφιλαφής, τηκομένη πάντοθεν ἐσδιδοῖ ἐς τὸν Ἴστρον. αὕτη τε δὴ ἡ χιὼν ἐσδιδοῦσα ἐς αὐτὸν συμπληθύει καὶ ὄμβροι πολλοί τε καὶ λάβροι σὺν αὐτῇ· ὕει γὰρ δὴ τὸ θέρος.

而在夏天，冬天降下的丰沛积雪到处融化，并流入伊斯特河。这些流入其中的融雪增加了它的水量，此外还有许多伴随而来的倾盆大雨；因为在夏天确实会下雨。

§4.50.4

ὅσῳ δὲ πλέον ἐπʼ ἑωυτὸν ὕδωρ ὁ ἥλιος ἐπέλκεται ἐν τῶ θέρει ἢ ἐν τῷ χειμῶνι, τοσούτῳ³ τὰ συμμισγόμενα τῷ Ἴστρῳ πολλαπλήσια ἐστὶ τοῦ θέρεος ἤ περ τοῦ χειμῶνος· ἀντιτιθέμενα δὲ ταῦτα ἀντισήκωσις γίνεται, ὥστε ἴσον μιν αἰεὶ φαίνεσθαι ἐόντα.⁴

这样，太阳在夏天比在冬天吸走更多水分的量，正与夏天汇入伊斯特河的水量比冬天多出的倍数相抵消；由于这些相反的因素相互制约，便产生了一种平衡，使得这条河看起来始终保持着同等的水量。

语法注4 条

4.50.1ἓν πρὸς ἓν συμβάλλειν
关系/限定不定式（即所谓的绝对不定式用法）。ἓν πρὸς ἓν 是副词性短语，意为“一对一地”或“将单条河流与单条河流（相比时）”，表明这是在不考虑支流的情况下对比单条河流的水量。
4.50.2ὕεται
无人称动词 ὕει（下雨）的被动语态。主语是 ἡ γῆ αὕτη（这片土地），构成被动表达“这片土地被降雨”，即指“这片土地下雨”。
4.50.4ὅσῳ ... τοσούτῳ
使用表示程度差异与格的关系句结构。表示“（太阳吸走的水分）越多，（汇入的水量）也就对应多出多少倍”的比例与相抵消的逻辑关系。
4.50.4ὥστε ἴσον μιν αἰεὶ φαίνεσθαι ἐόντα
由 ὥστε 引导的不定式结果状语从句。不定式 φαίνεσθαι 带有分词补语 ἐόντα，表示“显现出实际上（保持同等）存在的状态”，而非单纯的虚假外表。代词 μιν 是爱奥尼亚方言中的第三人称单数宾格（相当于 αὐτόν），指代伊斯特河。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:4.50.1-4.50.4