尼科王派遣腓尼基人环航利比亚｜希罗多德《历史》第四卷 4.42.1–4.42.4 希腊语原文·中文译文

§4.42.1

θωμάζω ὦν τῶν διουρισάντων καὶ διελόντων¹ Λιβύην τε καὶ Ἀσίην καὶ Εὐρώπην· οὐ γὰρ σμικρὰ τὰ διαφέροντα αὐτέων ἐστί· μήκεϊ μὲν γὰρ παρʼ ἀμφοτέρας παρήκει ἡ Εὐρώπη, εὔρεος δὲ πέρι οὐδὲ συμβάλλειν ἀξίη φαίνεταί μοι εἶναι.

因此，我对于那些划分并界定利比亚、亚洲和欧洲的人感到惊异；因为它们之间的差异绝非微不足道。在长度上，欧洲一直延伸并与这两者并行，但在宽度上，在我看来它甚至不值得与之相比。

§4.42.2

Λιβύη μὲν γὰρ δηλοῖ ἑωυτὴν ἐοῦσα² περίρρυτος, πλὴν ὅσον αὐτῆς πρὸς τὴν Ἀσίην οὐρίζει, Νεκῶ τοῦ Αἰγυπτίων βασιλέος πρώτου τῶν ἡμεῖς ἴδμεν καταδέξαντος· ὃς ἐπείτε τὴν διώρυχα ἐπαύσατο ὀρύσσων τὴν ἐκ τοῦ Νείλου διέχουσαν ἐς τὸν Ἀράβιον κόλπον, ἀπέπεμψε Φοίνικας ἄνδρας πλοίοισι, ἐντειλάμενος ἐς τὸ ὀπίσω διʼ Ἡρακλέων στηλέων ἐκπλέειν ἕως ἐς τὴν βορηίην θάλασσαν καὶ οὕτω ἐς Αἴγυπτον ἀπικνέεσθαι.

因为利比亚表明了自身是被水环绕的，除了它与亚洲接壤的那一部分之外，据我们所知，埃及国王尼科是第一个证明这一点的人；当他停止开凿那条从尼罗河通往阿拉伯湾的运河时，派遣了腓尼基人乘船出发，命令他们经由赫拉克勒斯之柱向后回航，直到进入北海，并以此方式返回埃及。

§4.42.3

ὁρμηθέντες ὦν οἱ Φοίνικες ἐκ τῆς Ἐρυθρῆς θαλάσσης ἔπλεον τὴν νοτίην θάλασσαν· ὅκως δὲ γίνοιτο φθινόπωρον προσσχόντες ἂν σπείρεσκον³ τὴν γῆν, ἵνα ἑκάστοτε τῆς Λιβύης πλέοντες γινοίατο, καὶ μένεσκον τὸν ἄμητον·

于是，这些腓尼基人从红海出发，航行于南海；每当秋天到来，他们便会靠岸并在土地上播种，无论他们航行到利比亚的什么地方，并在那里等待收获。

§4.42.4

θερίσαντες δʼ ἂν τὸν σῖτον ἔπλεον, ὥστε δύο ἐτέων διεξελθόντων τρίτῳ ἔτεϊ κάμψαντες Ἡρακλέας στήλας ἀπίκοντο ἐς Αἴγυπτον. καὶ ἔλεγον ἐμοὶ μὲν οὐ πιστά, ἄλλῳ δὲ δή τεῳ, ὡς περιπλώοντες τὴν Λιβύην τὸν ἥλιον ἔσχον ἐς τὰ δεξιά.⁴

待收割了粮食后，他们便继续航行，如此过了两年，在第三年里，他们绕过赫拉克勒斯之柱，抵达了埃及。他们还说了一件对我而言不可信、但对其他人或许可信的事，即当他们环航利比亚时，太阳竟在他们的右侧。

语法注4 条

4.42.1τῶν διουρισάντων καὶ διελόντων
名词化的属格分词用作动词 thōmazō（对……感到惊异/不解）的直接宾语。
4.42.2δηλοῖ ἑωυτὴν ἐοῦσα
分词 eoūsa（eimi 的阴性单数主格）与反身代词 heōutēn（dēloi 的宾语）一致，构成“表明自身是……”的补足分词结构。
4.42.3ὅκως δὲ γίνοιτο ... ἂν σπείρεσκον
表示过去反复动作的句式。由 hokōs（hopōs 的伊奥尼亚方言）引导的时间从句中的祈愿语气 ginoito，与主句中带有助词 an 的、具有伊奥尼亚方言特征的迭代过去式 speireskon（以及 mēneskon）相对应。
4.42.4ὡς περιπλώοντες τὴν Λιβύην τὸν ἥλιον ἔσχον ἐς τὰ δεξιά
在表示传闻的 hōs 从句中，分词 periplōontes 修饰主语，表示时间（“在环航……期间”）。它记录了当他们绕非洲南端向西航行时，太阳位于他们右侧（即北侧）的物理事实，这一细节增强了该航海历史的真实性。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:4.42.1-4.42.4