君主制的确定与奥塔涅斯退出竞争｜希罗多德《历史》第三卷 3.83.1–3.83.3 希腊语原文·中文译文

§3.83.1

γνῶμαι μὲν δὴ τρεῖς αὗται προεκέατο, οἱ δὲ τέσσερες τῶν ἑπτὰ ἀνδρῶν προσέθεντο ταύτῃ. ὡς δὲ ἑσσώθη τῇ γνώμῃ ὁ Ὀτάνης Πέρσῃσι ἰσονομίην σπεύδων ποιῆσαι, ἔλεξε ἐς μέσον αὐτοῖσι τάδε.

这三种意见已被提出，七人中的四人赞同了这一种意见。旨在为波斯人建立法律平等制度的奥塔涅斯，在自己的意见被否决后，向他们众人说出了这样的话：

§3.83.2

ἄνδρες στασιῶται, δῆλα γὰρ δὴ ὅτι δεῖ ἕνα γε τινὰ ἡμέων βασιλέα γενέσθαι, ἤτοι κλήρῳ γε λαχόντα, ἢ ἐπιτρεψάντων¹ τῷ Περσέων πλήθεϊ τὸν ἂν ἐκεῖνο ἕληται, ἢ ἄλλῃ τινὶ μηχανῇ. ἐγὼ μέν νυν ὑμῖν οὐκ ἐναγωνιεῦμαι· οὔτε γὰρ ἄρχειν οὔτε ἄρχεσθαι ἐθέλω· ἐπὶ τούτῳ δὲ ὑπεξίσταμαι τῆς ἀρχῆς, ἐπʼ ᾧ τε² ὑπʼ οὐδενὸς ὑμέων ἄρξομαι, οὔτε αὐτὸς ἐγὼ οὔτε οἱ ἀπʼ ἐμεῦ αἰεὶ γινόμενοι.

“盟友们，显而易见，我们中必须有一个人成为国王，或是通过抽签决定，或是交由波斯民众让他们选举自己想要的人，亦或是通过其他什么手段。因此，我现在不与你们竞争；因为我既不想统治，也不想被统治。我以此为条件退出对统治权的竞争，即：我绝不接受你们任何人的统治，无论是对我自己，还是我以后代代相传的子孙。”

§3.83.3

τούτου εἴπαντος ταῦτα ὡς συνεχώρεον οἱ ἓξ ἐπὶ τούτοισι, οὗτος μὲν δή σφι οὐκ ἐνηγωνίζετο ἀλλʼ ἐκ μέσου κατῆστο, καὶ νῦν αὕτη ἡ οἰκίη διατελέει μούνη ἐλευθέρη ἐοῦσα³ Περσέων καὶ ἄρχεται⁴ τοσαῦτα ὅσα αὐτὴ θέλει, νόμους οὐκ ὑπερβαίνουσα τοὺς Περσέων.

当他说完这些，其余六人同意了这些条件，他便没有与他们竞争，而是退出了众人之中。直到现在，这个家族仍然是波斯人中唯一保持自由的家族，并且只在自己愿意的限度内接受统治，只要不违反波斯人的法律。

语法注4 条

3.83.2ἐπιτρεψάντων
独立属格（genitive absolute）的不定过去时分词，其逻辑主语（“我们”或“人们”）在语境中被省略。
3.83.2ἐπʼ ᾧ τε
表示条件或限制的连词短语，意为“以……为条件”，此处接将来直说语气动词 ἄρξομαι。
3.83.3διατελέει μούνη ἐλευθέρη ἐοῦσα
助动词 διατελέει 与现在分词 ἐοῦσα 连用，表示某种状态的持续，意为“持续保持自由”。
3.83.3ἄρχεται
动词 ἄρχω 的被动语态，意为“接受统治”或“被支配”，与后面的关系从句连用表示“仅在自身愿意的限度内接受统治”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.83.1-3.83.3