坎比西斯之死与波斯人对其遗言的怀疑｜希罗多德《历史》第三卷 3.66.1–3.66.3 希腊语原文·中文译文

§3.66.1

πέρσαι δὲ ὡς τὸν βασιλέα εἶδον ἀνακλαύσαντα πάντες τά τε ἐσθῆτος ἐχόμενα εἶχον,¹ ταῦτα κατηρείκοντο καὶ οἰμωγῇ ἀφθόνῳ διεχρέωντο.

波斯人一见国王痛哭，便全都撕裂了自己身上穿的衣服，并大声哀号。

§3.66.2

μετὰ δὲ ταῦτα ὡς ἐσφακέλισέ τε τὸ ὀστέον καὶ ὁ μηρὸς τάχιστα ἐσάπη, ἀπήνεικε² Καμβύσεα τὸν Κύρου, βασιλεύσαντα μὲν τὰ πάντα ἑπτὰ ἔτεα καὶ πέντε μῆνας, ἄπαιδα δὲ τὸ παράπαν ἐόντα ἔρσενος καὶ θήλεος γόνου.

此后，随着骨头坏死、大腿迅速腐烂，（病痛）夺去了居鲁士之子坎比西斯的生命。他总共统治了七年零五个月，完全没有留下任何子嗣（无论男女）。

§3.66.3

Περσέων δὲ τοῖσι παρεοῦσι ἀπιστίη πολλὴ ὑπεκέχυτο τοὺς Μάγους ἔχειν τὰ πρήγματα, ἀλλʼ ἠπιστέατο³ ἐπὶ διαβολῇ εἰπεῖν Καμβύσεα τὰ εἶπε περὶ τοῦ Σμέρδιος θανάτου, ἵνα οἱ ἐκπολεμωθῇ πᾶν τὸ Περσικόν.

在场的波斯人对马基斯人掌控国家大权深感怀疑，他们深信坎比西斯关于斯梅尔迪斯之死所说的话是出于谗言，目的是为了让全体波斯人与之开战。

语法注3 条

3.66.1τά τε ἐσθῆτος ἐχόμενα εἶχον
中间态动词 ἔχομαι 连用属格（ἐσθῆτος），意为“与……相关”或“属于……之类”。在此与关系代词 τά 及动词 εἶχον 结合，构成“他们当时所穿戴的衣服”的迂回表达。
3.66.2ἀπήνεικε
动词 ἀποφέρω 的单数第三人称主动过去时。此处没有显式的主语，在上下文语境中，应以先前所述的“骨头坏死与大腿腐烂”（或抽象的病痛、死亡本身）为主语，意为“夺去了（坎比西斯的生命）”。
3.66.3ἠπιστέατο
动词 ἐπίσταμαι（相信、确信）在爱奥尼亚方言中的复数第三人称未完成过去时，相当于雅典方言的 ἠπίσταντο。在此表现了波斯人们强烈的客观/主观信念，即（错误地）深信坎比西斯所言乃是出于谗言。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.66.1-3.66.3