萨摩斯叛军的归来与被波吕克拉特斯击败｜希罗多德《历史》第三卷 3.45.1–3.45.4 希腊语原文·中文译文

§3.45.1

οἳ μὲν δὴ λέγουσι τοὺς ἀποπεμφθέντας Σαμίων ὑπὸ Πολυκράτεος οὐκ ἀπικέσθαι ἐς Αἴγυπτον, ἀλλʼ ἐπείτε ἐγένοντο ἐν Καρπάθῳ πλέοντες, δοῦναι σφίσι λόγον, καί σφι ἁδεῖν τὸ προσωτέρω μηκέτι πλέειν·¹ οἳ δὲ λέγουσι ἀπικομένους τε ἐς Αἴγυπτον καὶ φυλασσομένους ἐνθεῦτεν αὐτοὺς ἀποδρῆναι.

有人说，被波吕克拉特斯送走的萨摩斯人并没有到达埃及，而是在航行到卡尔帕索斯岛时，他们内部进行了商议，决定不再继续前行；但也有人说，他们确实到达了埃及，但在受到看管时从那里逃了出来。

§3.45.2

καταπλέουσι δὲ ἐς τὴν Σάμον² Πολυκράτης νηυσὶ ἀντιάσας ἐς μάχην κατέστη· νικήσαντες δὲ οἱ κατιόντες ἀπέβησαν ἐς τὴν νῆσον, πεζομαχήσαντες δὲ ἐν αὐτῇ ἑσσώθησαν, καὶ οὕτω δὴ ἔπλεον ἐς Λακεδαίμονα.

当他们乘船返回萨摩斯时，波吕克拉特斯率领船队迎战，双方爆发了战斗。归来者在海战中获胜并登上了岛屿，但在岛上进行陆战时被打败，于是他们便乘船前往拉刻代蒙。

§3.45.3

εἰσὶ δὲ οἳ λέγουσι τοὺς ἀπʼ Αἰγύπτου νικῆσαι Πολυκράτεα, λέγοντες ἐμοὶ δοκέειν οὐκ ὀρθῶς·³ οὐδὲν γὰρ ἔδει σφέας Λακεδαιμονίους ἐπικαλέεσθαι, εἴ περ αὐτοὶ ἦσαν ἱκανοὶ Πολυκράτεα παραστήσασθαι. πρὸς δὲ τούτοισι οὐδὲ λόγος αἱρέει, τῷ ἐπίκουροί τε μισθωτοὶ καὶ τοξόται οἰκήιοι ἦσαν πλήθεϊ πολλοί, τοῦτον ὑπὸ τῶν κατιόντων Σαμίων ἐόντων ὀλίγων ἑσσωθῆναι.⁴

也有人说，从埃及回来的那些人打败了波吕克拉特斯，但在我看来这种说法是不正确的；因为如果他们自己有能力使波吕克拉特斯屈服，他们就完全没有必要请求拉刻代蒙人援助。此外，一个拥有大批雇佣军和本土弓箭手的人，竟然会被人数稀少的归国萨摩斯人打败，这在道理上也说不通。

§3.45.4

τῶν δʼ ὑπʼ ἑωυτῷ ἐόντων πολιητέων τὰ τέκνα καὶ τὰς γυναῖκας ὁ Πολυκράτης ἐς τοὺς νεωσοίκους συνειλήσας εἶχε ἑτοίμους, ἢν ἄρα προδιδῶσι οὗτοι πρὸς τοὺς κατιόντας, ὑποπρῆσαι αὐτοῖσι τοῖσι νεωσοίκοισι.⁵

波吕克拉特斯将他统治下的市民的妻子和儿女关进船坞中，做好了准备，一旦这些市民向归国者倒戈，他就把他们连同船坞一起烧掉。

语法注5 条

3.45.1ἁδεῖν τὸ προσωτέρω μηκέτι πλέειν
ἁδεῖν 是 ἁνδάνω（使人喜欢、决定）的第二不定过去时不定式。其主语是带冠词的不定式短语 τὸ προσωτέρω μηκέτι πλέειν（不再继续航行），σφι（对他们而言）为与格。该句法结构字面意思是“不再继续航行让他们感到满意（即他们决定不再前进）”。
3.45.2καταπλέουσι δὲ ἐς τὴν Σάμον
καταπλέουσι 是现在分词 καταπλέων（乘船返回）的与格复数形式。此处指归国的萨摩斯人，在句中作关系或时间的与格（“当他们乘船返回萨摩斯时”），句中省略了与格代词 αὐτοῖσι，作为波吕克拉特斯迎战的对象。
3.45.3λέγοντες ἐμοὶ δοκέειν οὐκ ὀρθῶς
ἐμοὶ δοκέειν 是一个绝对不定式结构，意为“在我看来”或“依我之见”。分词 λέγοντες 呼应前文的 λέγουσι（有人说），整个短语的意思是“他们这样说，在我看来是不正确的”。
3.45.3τῷ ἐπίκουροί τε ... ἑσσωθῆναι
与格关系代词 τῷ 指代隐含的先行词（波吕克拉特斯），意为“对于这个拥有……的人（即波吕克拉特斯）”。“对格＋不定式”结构 τοῦτον ... ἑσσωθῆναι（此人被……打败）作为主语或同格从句，解释前文 οὐδὲ λόγος αἱρέει（道理上也说不通）的具体内容。
3.45.4αὐτοῖσι τοῖσι νεωσοίκοισι
代词 αὐτός 与与格名词（此处为 τοῖσι νεωσοίκοισι）结合，表示“连同……一起”或“……也包括在内”的伴随与格用法。因此，该处意为“连同船坞一起（将人质）烧毁”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:3.45.1-3.45.4