埃及的神圣动物与照管习俗｜希罗多德《历史》第二卷 2.65.1–2.65.5 希腊语原文·中文译文

§2.65.1

Αἰγύπτιοι δὲ θρησκεύουσι περισσῶς τά τε ἄλλα περὶ τὰ ἱρὰ καὶ δὴ καὶ τάδε.

埃及人在对待神圣事物的其他各个方面，尤其是以下方面，都极其虔诚地遵守宗教仪式。

§2.65.2

ἐοῦσα ἡ Αἴγυπτος ὅμουρος τῇ Λιβύῃ οὐ μάλα θηριώδης ἐστί· τὰ δὲ ἐόντα σφι ἅπαντα ἱρὰ νενόμισται, καὶ τὰ μὲν σύντροφα αὐτοῖσι τοῖσι ἀνθρώποισι, τὰ δὲ οὔ. τῶν δὲ εἵνεκεν ἀνεῖται¹ τὰ θηρία ἱρὰ εἰ λέγοιμι, καταβαίην ἂν² τῷ λόγῳ ἐς τὰ θεῖα πρήγματα, τὰ ἐγὼ φεύγω μάλιστα ἀπηγέεσθαι· τὰ δὲ καὶ εἴρηκα αὐτῶν ἐπιψαύσας, ἀναγκαίῃ καταλαμβανόμενος εἶπον.

埃及虽然与利比亚接壤，但野兽并不很多。然而，那里存在的所有兽类都被视为神圣，其中有些与人类共同生活，有些则不然。如果我要说明这些野兽为何被奉为神圣的理由，我的叙述就会深入到神灵的事务中，而这是我最极力避免讲述的。即使我之前稍微触及并提到过这些神灵事务，那也是在迫于无奈的情况下才说的。

§2.65.3

νόμος δὲ ἐστὶ περὶ τῶν θηρίων ὧδε ἔχων· μελεδωνοὶ ἀποδεδέχαται τῆς τροφῆς χωρὶς ἑκάστων καὶ ἔρσενες καὶ θήλεαι τῶν Αἰγυπτίων, τῶν παῖς παρὰ πατρὸς ἐκδέκεται τὴν τιμήν.

关于野兽有如下的法律：每个种类的饲养工作，都由埃及人的男女分别担任看管人，这一职务由子承父业、世代相传。

§2.65.4

οἳ δὲ ἐν τῇσι πόλισι ἕκαστοι εὐχὰς τάσδε σφι ἀποτελέουσι· εὐχόμενοι τῷ θεῷ τοῦ ἂν ᾖ τὸ θηρίον, ξυρῶντες τῶν παιδίων ἢ πᾶσαν τὴν κεφαλὴν ἢ τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον μέρος τῆς κεφαλῆς, ἱστᾶσι σταθμῷ πρὸς ἀργύριον τὰς τρίχας· τὸ δʼ ἂν ἑλκύσῃ,³ τοῦτο τῇ μελεδωνῷ τῶν θηρίων διδοῖ, ἣ δὲ ἀντʼ αὐτοῦ τάμνουσα ἰχθῦς παρέχει βορὴν τοῖσι θηρίοισι.

城市里的居民各自以如下方式向它们履行誓愿：他们向该野兽所代表的神明祈祷，剃去孩子们全部、或一半、或三分之一的头发，然后用天平称量头发与银子的重量。称得多少重量的银子，他们就将其交给野兽的看管人，看管人则用这笔钱切碎鱼肉，作为食物喂给野兽。

§2.65.5

τροφὴ μὲν δὴ αὐτοῖσι τοιαύτη ἀποδέδεκται· τὸ δʼ ἄν τις τῶν θηρίων τούτων ἀποκτείνῃ,⁴ ἢν μὲν ἑκών, θάνατος ἡ ζημίη, ἢν δὲ ἀέκων, ἀποτίνει ζημίην τὴν ἂν οἱ ἱρέες τάξωνται. ὃς δʼ ἂν ἶβιν ἢ ἴρηκα ἀποκτείνῃ, ἤν τε ἑκὼν ἤν τε ἀέκων, τεθνάναι ἀνάγκη.

它们的饲养方式确实是这样规定的。如果有人杀死了这些野兽中的任何一只，若是故意的，处罚就是死刑；若非故意，则缴纳由祭司们规定的罚金。但如果有人杀死了朱鹭或鹰，无论是故意还是无意，都必须处以死刑。

语法注4 条

2.65.2ἀνεῖται
动词 ἀνίημι（放任、奉献给神）的完了被动语态第三人称单数形式，指动物被奉献给神并在圣域中“放养、自由活动”的状态。
2.65.2εἰ λέγοιμι, καταβαίην ἂν
使用 εἰ + 祈愿语气（条件从句）与 ἄν + 祈愿语气（主句）构成的温和假设（潜在语气），表现出希罗多德极力避免深入（καταβαίην）探讨宗教秘仪和神圣事物的谨慎态度。
2.65.4τὸ δʼ ἂν ἑλκύσῃ
爱奥尼亚方言中相当于 ὃ ἄν + 虚拟语气的关系代词条件句，意为“天平所拉下的重量（即与头发等重的银子）”。动词 ἕλκω 在此意为“拉动天平”或“称重、等重”。
2.65.5τὸ δʼ ἄν τις τῶν θηρίων τούτων ἀποκτείνῃ
短语 τὸ δʼ ἄν 是爱奥尼亚方言中 ὃ δʼ ἄν（关系代词 + ἄν 搭配虚拟语气）的写法，引导一个普遍性的条件关系从句：“若有人杀死了这些野兽中的任何一只”，与下一句中的阳性 ὃς δʼ ἄν句式形成平行结构。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:2.65.1-2.65.5