多多那的鸽子与占卜术的埃及起源｜希罗多德《历史》第二卷 2.57.1–2.57.3 希腊语原文·中文译文

§2.57.1

πελειάδες δέ μοι δοκέουσι κληθῆναι πρὸς Δωδωναίων ἐπὶ τοῦδε¹ αἱ γυναῖκες, διότι βάρβαροι ἦσαν, ἐδόκεον δέ σφι ὁμοίως ὄρνισι² φθέγγεσθαι·

在我看来，那些妇女之所以被多多那人称为“鸽子”，是因为她们是异邦人，而在多多那人听来，她们说话就像鸟叫一样。

§2.57.2

μετὰ δὲ χρόνον τὴν πελειάδα ἀνθρωπηίῃ φωνῇ αὐδάξασθαι λέγουσι, ἐπείτε συνετά σφι ηὔδα ἡ γυνή·³ ἕως δὲ ἐβαρβάριζε, ὄρνιθος τρόπον ἐδόκεέ σφι φθέγγεσθαι, ἐπεὶ τέῳ ἂν τρόπῳ⁴ πελειάς γε ἀνθρωπηίῃ φωνῇ φθέγξαιτο; μέλαιναν δὲ λέγοντες εἶναι τὴν πελειάδα σημαίνουσι ὅτι Αἰγυπτίη ἡ γυνὴ ἦν.

过了一段时间，当这名妇女用他们能听懂的语言说话时，他们便说这只“鸽子”用人类的声音开口说话了；但只要她还在说异邦语言，在他们听来她就是在像鸟一样叫，因为一只鸽子怎么可能用人类的声音说话呢？至于他们说这只“鸽子”是黑色的，则表明这名妇女是埃及人。

§2.57.3

ἡ δὲ μαντηίη ἥ τε ἐν Θήβῃσι τῇσι Αἰγυπτίῃσι καὶ ἐν Δωδώνῃ παραπλήσιαι ἀλλήλῃσι τυγχάνουσι ἐοῦσαι.⁵ ἔστι δὲ καὶ τῶν ἱρῶν ἡ μαντικὴ⁶ ἀπʼ Αἰγύπτου ἀπιγμένη.

在埃及底比斯的占卜方式与在多多那的占卜方式碰巧非常相似。而且，通过祭牲进行占卜的方法也是从埃及传来的。

语法注6 条

2.57.1ἐπὶ τοῦδε
介词 ἐπί 加上指示代词属格（此处为中性单数 τοῦδε）表示“由于这个原因”。此处的 τοῦδε 预示了随后由 διότι（因为）引导的从句内容。
2.57.1ὁμοίως ὄρνισι
副词 ὁμοίως 接与格，表示“与……相似”或“像……一样”。此处它修饰与格复数 ὄρνισι（源自 ὄρνις“鸟”），意为“像鸟一样（发出声音）”。
2.57.2ἐπείτε συνετά σφι ηὔδα ἡ γυνή
由连词 ἐπείτε（爱奥尼亚方言，相当于 ἐπειδή / ἐπεί，“当……时”）引导的时间从句。συνετά 是中性复数宾格作副词用，意为“明白地、可理解地”，修饰动词 ηὔδα（αὐδάω“说话”的未完成过去时单数第三人称）。
2.57.2τέῳ ἂν τρόπῳ
使用疑问代词 τίς 的爱奥尼亚方言与格形式 τέῳ（相当于雅典方言的 τίνι）与 τρόπῳ 构成表示方式的与格，意为“以何种方式”。助词 ἄν 配合希求语气动词 φθέγξαιτο（φθέγγομαι“发出声音”的不定过去时中动第三人称单数）构成潜在希求语气，表达强烈的反问（“一只鸽子到底怎么可能说话呢？”）。
2.57.3παραπλήσιαι ἀλλήλῃσι τυγχάνουσι ἐοῦσαι
动词 τυγχάνω 连用分词（此处为 εἰμί 的女性复数主格现在分词 ἐοῦσαι，爱奥尼亚方言，相当于雅典方言的 οὖσαι）表示“碰巧是”或“实际上是”。形容词 παραπλήσιαι（相似的）接与格 ἀλλήλῃσι（爱奥尼亚方言“彼此”，女性复数与格），意为“彼此非常相似”。
2.57.3τῶν ἱρῶν ἡ μαντικὴ
τῶν ἱρῶν 是中性复数属格（源自 τὸ ἱρόν，意为“祭礼、祭物、祭牲”），在此作名词修饰 ἡ μαντική（“占卜术”），指“通过观察祭牲（或祭祀征兆）来进行占卜的方法”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:2.57.1-2.57.3