帕勒涅之战的胜利与遣散雅典市民｜希罗多德《历史》第一卷 1.63.1–1.63.2 希腊语原文·中文译文

§1.63.1

ὃ μὲν¹ δή οἱ ἐνθεάζων χρᾷ τάδε, Πεισίστρατος δὲ συλλαβὼν τὸ χρηστήριον καὶ φὰς δέκεσθαι τὸ χρησθὲν ἐπῆγε τὴν στρατιήν. Ἀθηναῖοι δὲ οἱ ἐκ τοῦ ἄστεος πρὸς ἄριστον τετραμμένοι ἦσαν δὴ τηνικαῦτα, καὶ μετὰ τὸ ἄριστον μετεξέτεροι αὐτῶν οἳ μὲν πρὸς κύβους οἳ δὲ πρὸς ὕπνον.² οἱ δὲ ἀμφὶ Πεισίστρατον ἐσπεσόντες τοὺς Ἀθηναίους τρέπουσι.

当他在神灵启示下宣告这些预言时，庇西特拉图领会了神托，并声称接受所预言的内容，随即率军前进。此时，城里的雅典人正巧在吃午饭，午饭后，他们中的一些人去掷骰子，另一些人则去睡觉。这时，庇西特拉图的部下突袭了他们，使雅典人溃败。

§1.63.2

φευγόντων δὲ τούτων βουλὴν ἐνθαῦτα σοφωτάτην Πεισίστρατος ἐπιτεχνᾶται, ὅκως μήτε ἁλισθεῖεν ἔτι οἱ Ἀθηναῖοι διεσκεδασμένοι τε εἶεν·³ ἀναβιβάσας τοὺς παῖδας ἐπὶ ἵππους προέπεμπε, οἳ δὲ καταλαμβάνοντες τοὺς φεύγοντας ἔλεγον τὰ ἐντεταλμένα ὑπὸ Πεισιστράτου, θαρσέειν τε κελεύοντες καὶ ἀπιέναι ἕκαστον ἐπὶ τὰ ἑωυτοῦ.

在他们逃跑之际，庇西特拉图在此设计了一个极聪明的计策，以便使雅典人不再集结，而是保持分散状态。他让自己的儿子们骑上马，派他们到前面去；他们赶上那些逃跑的人，转达了庇西特拉图所吩咐的话，让他们不要害怕，各自回到自己的家去。

语法注3 条

1.63.1ὃ μὲν
虽然形式与关系代名词相同，但这里的 ὃ 起指示代词的作用（荷马式用法），指前文提到的预言家阿姆菲路托斯。它与后面的庇西特拉图（Πεισίστρατος δὲ）形成对比。
1.63.1μετεξέτεροι αὐτῶν οἳ μὲν πρὸς κύβους οἳ δὲ πρὸς ὕπνον
短语 οἳ μὲν ... οἳ δὲ（一些人……另一些人……）作为部分同位语（partitive apposition）修饰主语 μετεξέτεροι αὐτῶν（他们中的一些人）。此处省略了表示“转向”的动词（如 ἐτράποντο），可从前文的 πρὸς ἄριστον... 中推意。
1.63.2ὅκως μήτε ἁλισθεῖεν ἔτι ... διεσκεδασμένοι τε εἶεν
由 ὅκως（伊奥尼亚方言，相当于雅典方言的 ὅπως）引导的目的从句。由于主句动词 ἐπιτεχνᾶται 是历史现在时（historical present），因此从句中的动词按照过去时态的搭配规则使用了祈愿语气（ἁλισθεῖεν, εἶεν）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:1.63.1-1.63.2