伊奥异说与城邦盛衰的历史叙述方针｜希罗多德《历史》第一卷 1.5.1–1.5.4 希腊语原文·中文译文

§1.5.1

οὕτω μὲν Πέρσαι λέγουσι γενέσθαι, καὶ διὰ τὴν Ἰλίου ἅλωσιν εὑρίσκουσι σφίσι ἐοῦσαν τὴν ἀρχήν τῆς ἔχθρης τῆς ἐς τοὺς Ἕλληνας.

波斯人便是这样说的，并且由于伊利翁的陷落，他们发现对希腊人敌意的根源在于他们自身。

§1.5.2

περὶ δὲ τῆς Ἰοῦς οὐκ ὁμολογέουσι Πέρσῃσι οὕτω Φοίνικες· οὐ γὰρ ἁρπαγῇ σφέας¹ χρησαμένους λέγουσι ἀγαγεῖν αὐτήν ἐς Αἴγυπτον, ἀλλʼ ὡς ἐν τῷ Ἄργεϊ ἐμίσγετο τῷ ναυκλήρῳ τῆς νέος· ἐπεὶ δʼ ἔμαθε ἔγκυος ἐοῦσα, αἰδεομένη τοὺς τοκέας οὕτω δὴ ἐθελοντήν αὐτήν τοῖσι Φοίνιξι συνεκπλῶσαι, ὡς ἂν μὴ κατάδηλος γένηται.

但是关于伊奥，腓尼基人并不赞同波斯人的这种说法；因为他们说，他们并不是通过掠夺而将她带到埃及的，而是在阿尔戈斯时，她与船长发生了关系；当她得知自己怀孕后，因在父母面前感到羞愧，为了不被发现，她便自愿与腓尼基人一同乘船离去。

§1.5.3

ταῦτα μέν νυν Πέρσαι τε καὶ Φοίνικες λέγουσι· ἐγὼ δὲ περὶ μὲν τούτων οὐκ ἔρχομαι ἐρέων² ὡς οὕτω ἢ ἄλλως κως ταῦτα ἐγένετο, τὸν δὲ οἶδα αὐτὸς πρῶτον ὑπάρξαντα ἀδίκων ἔργων ἐς τοὺς Ἕλληνας, τοῦτον σημήνας³ προβήσομαι ἐς τὸ πρόσω τοῦ λόγου, ὁμοίως σμικρὰ καὶ μεγάλα ἄστεα ἀνθρώπων ἐπεξιών.

这些便是波斯人和腓尼基人所说的话。至于我，对于这些事情，我不打算说明它们是这样还是那样发生的；但我将指出那个我自己知道最先对希腊人行不义之事的人，以此为标志，继续向前推进我的叙述，同样地考察人类大大小小的城邦。

§1.5.4

τὰ γὰρ τὸ πάλαι μεγάλα ἦν, τὰ πολλὰ σμικρὰ αὐτῶν γέγονε· τὰ δὲ ἐπʼ ἐμεῦ ἦν μεγάλα, πρότερον ἦν σμικρά. τὴν ἀνθρωπηίην ὤν ἐπιστάμενος εὐδαιμονίην οὐδαμὰ ἐν τὠυτῷ μένουσαν, ἐπιμνήσομαι ἀμφοτέρων ὁμοίως.

因为那些昔日伟大的城邦，其中许多已经变得微小；而那些在我这个时代伟大的城邦，以前却是微小的。因此，由于我知道人类的幸福决不会停留在同一地方，我将同样地提及这两者。

语法注3 条

1.5.2σφέας
用作不定式从句主语的第三人称复数代词。采用反身用法，指代主句说话动词的主语（即 λέγουσι 的主语腓尼基人自身），意为“他们（自己）并没有将她掠走”。
1.5.3οὐκ ἔρχομαι ἐρέων
动词 ἔρχομαι 与将来时分词 ἐρέων 的结合。这是一种表示近将来时或强烈意图的惯用表达，在此译作“不打算说”。
1.5.3τὸν δὲ οἶδα αὐτὸς πρῶτον ὑπάρξαντα... τοῦτον σημήνας
代词 τὸν 用作关系代词（或前置的指示代词），其自身包含先行词，意为“那个我所知道……的人”。动词 οἶδα 接分词 ὑπάρξαντα 作为其补足语（其中 ὑπάρχω 支配属格，意为“开始”）。该关系从句的整个内容随后由主句中的指示代词 τοῦτον 重新承接，并作为分词 σημήνας 的宾语。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:1.5.1-1.5.4