阿里亚特斯继位及其对外军事行动｜希罗多德《历史》第一卷 1.16.1–1.16.2 希腊语原文·中文译文

§1.16.1

Ἄρδυος δὲ βασιλεύσαντος ἑνὸς δέοντα πεντήκοντα¹ ἔτεα ἐξεδέξατο Σαδυάττης ὁ Ἄρδυος, καὶ ἐβασίλευσε ἔτεα δυώδεκα, Σαδυάττεω δὲ Ἀλυάττης.²

阿尔迪斯统治了四十九年之后，阿尔迪斯之子萨迪亚特斯继承了王位，统治了十二年；在萨迪亚特斯之后，阿里亚特斯继承了王位。

§1.16.2

οὗτος δὲ Κυαξάρῃ τε τῷ Δηιόκεω ἀπογόνῳ ἐπολέμησε καὶ Μήδοισι, Κιμμερίους τε ἐκ τῆς Ἀσίης ἐξήλασε, Σμύρνην τε τὴν ἀπὸ Κολοφῶνος κτισθεῖσαν εἷλε, ἐς Κλαζομενάς τε ἐσέβαλε. ἀπὸ μέν νυν τούτων οὐκ ὡς ἤθελε ἀπήλλαξε,³ ἀλλὰ προσπταίσας μεγάλως· ἄλλα δὲ ἔργα ἀπεδέξατο ἐὼν ἐν τῇ ἀρχῇ ἀξιαπηγητότατα τάδε.

这位阿里亚特斯曾与迪奥塞斯的后代库亚克萨雷斯以及米底人作战，将辛梅里安人驱逐出亚细亚，攻占了由科洛封人所建的士麦那，并向克拉佐门奈出兵。然而，在这些军事行动中，他未能如愿脱身，反而遭受了重大挫折；但在他执政期间，他完成了以下其他最值得叙述的功绩。

语法注3 条

1.16.1ἑνὸς δέοντα πεντήκοντα
希腊语中表示“四十九”的习惯减法表达，字面意思是“五十欠一”，使用了动词 δέω（缺少）的现在分词中性复数形式 δέοντα。
1.16.1Σαδυάττεω δὲ Ἀλυάττης
省略了前半句的动词 ἐξεδέξατο（继承）。人名 Σαδυάττεω 是爱奥尼亚方言的单数属格形式（相当于雅典方言的 -ου），起夺格性属格的作用，意为“从萨迪亚特斯处（继承）”。
1.16.2οὐκ ὡς ἤθελε ἀπήλλαξε
主动语态不定过去时动词 ἀπήλλαξε 在此作不及物动词使用（省略了反身代词 ἑαυτόν），意为“（从冲突中）脱身、解决”，与前置词短语 ἀπὸ τούτων（从这些军事行动中）搭配使用。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.humanitext-grc2:1.16.1-1.16.2