珀耳塞福涅被劫与德墨忒尔的搜寻｜荷马诗颂《荷马诗颂 2：致德墨忒尔》第1–73行希腊语原文·中文译文

Δήμητρʼ ἠύκομον, σεμνὴν θεόν, ἄρχομʼ ἀείδειν,

我开始歌唱秀发的德墨忒尔，庄严的女神，

αὐτὴν ἠδὲ θύγατρα τανύσφυρον, ἣν Ἀιδωνεὺς¹

歌唱她以及她那纤足的女儿，她被哀多纽斯

ἥρπαξεν, δῶκεν δὲ βαρύκτυπος εὐρύοπα Ζεύς,

劫走，而声音隆隆、目光深远的宙斯将她许配给了他，

νόσφιν Δήμητρος χρυσαόρου, ἀγλαοκάρπου,

避开了手持金剑、果实辉煌的德墨忒尔。

παίζουσαν κούρῃσι σὺν Ὠκεανοῦ βαθυκόλποις

当时女儿正与大洋神胸襟宽阔的女儿们一起，

ἄνθεά τʼ αἰνυμένην, ῥόδα καὶ κρόκον ἠδʼ ἴα καλὰ

采摘着花朵——玫瑰、藏红花和美丽的紫罗兰，

λειμῶνʼ ἂμ μαλακὸν καὶ ἀγαλλίδας ἠδʼ ὑάκινθον

在柔软的草地上，还有鸢尾花和风信子，

νάρκισσόν θʼ, ὃν φῦσε δόλον² καλυκώπιδι κούρῃ

以及水仙花，这是大地（盖亚）遵照宙斯的旨意，为了给那含苞待放的少女设下陷阱而培育出的，

Γαῖα Διὸς βουλῇσι χαριζομένη Πολυδέκτῃ,

以取悦那款待众多宾客者，

θαυμαστὸν γανόωντα· σέβας τό γε πᾶσιν ἰδέσθαι

它是那般令人惊奇地闪耀，在所有人眼中——

ἀθανάτοις τε θεοῖς ἠδὲ θνητοῖς ἀνθρώποις·

无论是永生的神明还是凡人——都是一件令人敬畏的奇观。

τοῦ καὶ ἀπὸ ῥίζης ἑκατὸν κάρα ἐξεπεφύκει·

从它的根部生长出一百个花头，

κὦζʼ ἥδιστʼ ὀδμή, πᾶς τʼ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν

伴随着它最甜美的香气，上方整个辽阔的天空、

γαῖά τε πᾶσʼ ἐγελάσσε καὶ ἁλμυρὸν οἶδμα θαλάσσης.

整个大地以及盐涩的海浪都露出了微笑。

ἣ δʼ ἄρα θαμβήσασʼ ὠρέξατο χερσὶν ἅμʼ ἄμφω

她惊奇万分，伸出双手

καλὸν ἄθυρμα λαβεῖν· χάνε δὲ χθὼν εὐρυάγυια

去拿那美丽的玩具；然而宽阔的大地裂开了，

Νύσιον ἂμ πεδίον, τῇ ὄρουσεν ἄναξ Πολυδέγμων

在尼西亚平原上，那款待众多宾客的君主，

ἵπποις ἀθανάτοισι, Κρόνου πολυώνυμος υἱός.

骑着他不朽的骏马，克洛诺斯那拥有众多名字的儿子，冲了出来。

ἁρπάξας δʼ ἀέκουσαν ἐπὶ χρυσέοισιν ὄχοισιν

他强行将违背意愿的她掠上金色战车，

ἦγʼ ὀλοφυρομένην· ἰάχησε δʼ ἄρʼ ὄρθια φωνῇ,

带走了哭泣的她；她用尖锐的声音大声呼喊，

κεκλομένη πατέρα Κρονίδην ὕπατον καὶ ἄριστον.

呼唤着她的父亲，至高且最善的克洛诺斯之子。

οὐδέ τις ἀθανάτων οὐδὲ θνητῶν ἀνθρώπων

然而，永生神明中没有一人，凡人中也没有一人

ἤκουσεν φωνῆς, οὐδʼ ἀγλαόκαρποι ἐλαῖαι†

听到她的声音，那些果实辉煌的橄榄树也没有†。

εἰ μὴ Περσαίου θυγάτηρ ἀταλὰ φρονέουσα

唯有波耳塞俄斯的女儿，那温柔体贴的、

ἄιεν ἐξ ἄντρου, Ἑκάτη λιπαροκρήδεμνος,

在洞穴中听到的，戴着明亮头巾的赫卡忒，

Ἠέλιός τε ἄναξ, Ὑπερίονος ἀγλαὸς υἱός,

以及赫利俄斯君主，许珀里翁光辉的儿子，

κούρης κεκλομένης πατέρα Κρονίδην· ὃ δὲ νόσφιν

听到了少女呼唤她的父亲克洛诺斯之子。而他（宙斯）却独自一人

ἧστο θεῶν ἀπάνευθε πολυλλίστῳ ἐνὶ νηῷ,

远离神明，坐在供奉着无数祈祷的庙宇中，

δέγμενος ἱερὰ καλὰ παρὰ θνητῶν ἀνθρώπων.

接受着凡人献上的美丽祭品。

τὴν δʼ ἀεκαζομένην ἦγεν Διὸς ἐννεσίῃσι

违背她的意愿，遵照宙斯的旨意将她带走的，

πατροκασίγνητος, Πολυσημάντωρ Πολυδέγμων,

正是她父亲的兄弟，统治众多者、款待众多者，

ἵπποις ἀθανάτοισι, Κρόνου πολυώνυμος υἱός.

骑着他不朽的骏马，克洛诺斯那拥有众多名字的儿子。

ὄφρα μὲν οὖν γαῖάν τε καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα

只要女神还能看见大地、繁星闪烁的天空，

λεῦσσε θεὰ καὶ πόντον ἀγάρροον ἰχθυόεντα

鱼群汇聚、奔流不息的海洋，

αὐγάς τʼ ἠελίου, ἔτι δʼ ἤλπετο μητέρα κεδνὴν

以及太阳的光芒，并且还希冀着能看见慈爱的母亲

ὄψεσθαι καὶ φῦλα θεῶν αἰειγενετάων,

和永生神明的族群，

τόφρα οἱ ἐλπὶς ἔθελγε μέγαν νόον ἀχνυμένης περ·

那么即便她满心悲伤，希望依然抚慰着她伟大的心灵。

ἤχησαν δʼ ὀρέων κορυφαὶ καὶ βένθεα πόντου

然而山峰和海洋的深渊都回响着

φωνῇ ὑπʼ ἀθανάτῃ· τῆς δʼ ἔκλυε πότνια μήτηρ.

她那不朽的声音，她那尊贵的母亲听到了。

ὀξὺ δέ μιν κραδίην ἄχος ἔλλαβεν, ἀμφὶ δὲ χαίταις

锐利的痛苦攫住了她的心，在她的不朽秀发周围，

ἀμβροσίαις κρήδεμνα δαΐζετο χερσὶ φίλῃσι,

她用自己的双手撕碎了头巾，

κυάνεον δὲ κάλυμμα κατʼ ἀμφοτέρων βάλετʼ ὤμων,

在双肩上披上了一件深色的斗篷，

σεύατο δʼ ὥστʼ οἰωνός, ἐπὶ τραφερήν τε καὶ ὑγρὴν³

她像一只鸟儿一样，在陆地和海洋上

μαιομένη· τῇ δʼ οὔτις ἐτήτυμα μυθήσασθαι

搜寻着。然而，没有一个人愿意对她吐露真情，

ἤθελεν οὔτε θεῶν οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων,

无论是神明还是凡人，

οὔτʼ οἰωνῶν τις τῇ ἐτήτυμος ἄγγελος ἦλθεν.

鸟类中也没有一个作为真实的使者来到她身边。

ἐννῆμαρ μὲν ἔπειτα κατὰ χθόνα πότνια Δηὼ

于是整整九天，尊贵的得奥在土地上徘徊，

στρωφᾶτʼ αἰθομένας δαΐδας μετὰ χερσὶν ἔχουσα,

手里拿着燃烧的松明，

οὐδέ ποτʼ ἀμβροσίης καὶ νέκταρος ἡδυπότοιο

在悲痛中，她从未尝过仙馔和甜美的仙酿，

πάσσατʼ ἀκηχεμένη, οὐδὲ χρόα βάλλετο λουτροῖς.

也没有用沐浴之水洗涤身体。

ἀλλʼ ὅτε δὴ δεκάτη οἱ ἐπήλυθε φαινολὶς ἠώς,

但当第十个明亮的黎明来临时，

ἤντετό οἱ Ἑκάτη, σέλας ἐν χείρεσσιν ἔχουσα

赫卡忒与她相遇，手里拿着火光，

καί ῥά οἱ ἀγγελέουσα ἔπος φάτο φώνησέν τε·

为了向她报信，开口说道：

πότνια Δημήτηρ, ὡρηφόρε, ἀγλαόδωρε,

“尊贵的德墨忒尔，带给万物季节者，施予辉煌礼物者，

τίς θεῶν οὐρανίων ἠὲ θνητῶν ἀνθρώπων

天上的神明或凡人中，是谁

ἥρπασε Περσεφόνην καὶ σὸν φίλον ἤκαχε θυμόν;

抢走了珀耳塞福涅，让你亲爱的心蒙受痛苦？

φωνῆς γὰρ ἤκουσʼ, ἀτὰρ οὐκ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν,

因为我听到了声音，但没有用眼睛看到

ὅστις ἔην· σοὶ δʼ ὦκα λέγω νημερτέα πάντα.

是谁。我将迅速向你说明一切真相。”

ὣς ἄρʼ ἔφη Ἑκάτη· τὴν δʼ οὐκ ἠμείβετο μύθῳ

赫卡忒这样说道；而那秀发蓬松的瑞亚的女儿（德墨忒尔）没有用言语回答她，

Ῥείης ἠυκόμου θυγάτηρ, ἀλλʼ ὦκα σὺν αὐτῇ

而是迅速与她一起，

ἤιξʼ αἰθομένας δαΐδας μετὰ χερσὶν ἔχουσα.

手里拿着燃烧的松明急奔而去。

Ἠέλιον δʼ ἵκοντο, θεῶν σκοπὸν ἠδὲ καὶ ἀνδρῶν,

她们来到了赫利俄斯，神明与人类的监视者面前，

στὰν δʼ ἵππων προπάροιθε καὶ εἴρετο δῖα θεάων·

站在他的骏马前，女神中最高贵的她（德墨忒尔）问道：

ἠέλιʼ, αἴδεσσαί με θεὰν σύ περ, εἴ ποτε δή σευ

“赫利俄斯啊，请尊重我这位女神，如果我曾几何时

ἢ ἔπει ἢ ἔργῳ κραδίην καὶ θυμὸν ἴηνα·

用言语或行动温暖了你的心和精神。

κούρην τὴν ἔτεκον, γλυκερὸν θάλος, εἴδεϊ κυδρήν,

我所生育的女儿，甜美的嫩枝，容貌高贵的她，

τῆς ἀδινὴν ὄπʼ ἄκουσα διʼ αἰθέρος ἀτρυγέτοιο

我透过那荒芜的大气听到了她尖锐的呼喊声，

ὥστε βιαζομένης,⁴ ἀτὰρ οὐκ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν.

仿佛她正在遭受强暴，但我没有用眼睛看到。

ἀλλά, σὺ γὰρ δὴ πᾶσαν ἐπὶ χθόνα καὶ κατὰ πόντον

但是，既然你从神圣的大气中用你的光芒

αἰθέρος ἐκ δίης καταδέρκεαι ἀκτίνεσσι,

俯瞰着整片大地和海洋，

νημερτέως μοι ἔνισπε φίλον τέκος, εἴ που ὄπωπας,

请向我如实吐露我那亲爱的孩子，如果你在什么地方见过她，

ὅστις νόσφιν ἐμεῖο λαβὼν ἀέκουσαν ἀνάγκῃ

是谁在违背她意愿的情况下，强行将她从我身边夺走

οἴχεται ἠὲ θεῶν ἢ καὶ θνητῶν ἀνθρώπων.

并离去了，不管是神明还是凡人。”

语法注4 条

2ἣν Ἀιδωνεὺς
关系代词 ἣν 指代先行词 θύγατρα（女儿），同时作为后续两个动词 ἥρπαξεν（劫走）和 δῶκεν（给予）的宾语。在 δῶκεν 中，它兼作给予哈得斯的直接宾语。
8δόλον
作为动词 φῦσε（使生长）之宾语的同格成分（或结果宾语），表示为了诱捕少女而“作为陷阱”。
43τραφερήν τε καὶ ὑγρὴν
阴性形容词 τραφερή（干燥的、陆地的）与 ὑγρή（潮湿的、海洋的）作名词性使用，省略了名词 χθών（或 γῆ）与 θάλασσα（或 ἅλς），这是希腊史诗中典型的公式化表达。
68ὥστε βιαζομένης
连词 ὥστε 与属格分词 βιαζομένης（被强迫）结合，表示比喻（“仿佛被强暴一般”）。该属格与修饰女儿哭喊声的 ὄψ（声音）或属格关系代词 τῆς 相一致。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）

中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译

urn:cts:greekLit:tlg0013.tlg002.humanitext-grc2:1-73