梅涅劳斯的归程与赠予忒勒马科斯的礼物｜《奥德赛》§4.566-4.635（荷马）希腊语原文与中文翻译

οὐ νιφετός, οὔτʼ ἂρ χειμὼν πολὺς οὔτε ποτʼ ὄμβρος,

那里没有积雪，没有狂暴的寒冬，也绝无暴雨，

ἀλλʼ αἰεὶ Ζεφύροιο λιγὺ πνείοντος ἀήτας

相反，俄刻阿诺斯总是送来西风那清脆鸣响的微风，

Ὠκεανὸς ἀνίησιν ἀναψύχειν¹ ἀνθρώπους·

让人们得以消暑凉爽。

οὕνεκʼ ἔχεις Ἑλένην καί σφιν² γαμβρὸς Διός ἐσσι.

因为你娶了海伦，在他们眼中是宙斯的女婿。

ὣς εἰπὼν ὑπὸ πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα.

他这样说完，便潜入了波涛汹涌的大海。

αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆας ἅμʼ ἀντιθέοις ἑτάροισιν

而我则随同神一般高贵的同伴们走向船只，

ἤια, πολλὰ δέ μοι κραδίη πόρφυρε κιόντι.

行进间我的内心深处思绪万千。

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλθομεν ἠδὲ θάλασσαν,

而当我们下到船只和大海之畔，

δόρπον θʼ ὁπλισάμεσθʼ, ἐπί τʼ ἤλυθεν ἀμβροσίη νύξ,

准备了晚餐，当神圣的黑夜降临时，

δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης.

就在那时，我们躺在海浪拍打的沙滩上入睡了。

ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,

当清晨初生、玫瑰色手指的黎明女神显现时，

νῆας μὲν πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν,

我们最先将船只推入神圣的大海，

ἐν δʼ ἱστοὺς τιθέμεσθα καὶ ἱστία νηυσὶν ἐίσῃς,

在匀称的船上树起桅杆、张开风帆，

ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον·

他们自己也登船坐上桨座，

ἑξῆς δʼ ἑζόμενοι πολιὴν ἅλα τύπτον ἐρετμοῖς.

他们依次坐定，用桨击打着发白的浪花。

ἂψ δʼ εἰς Αἰγύπτοιο διιπετέος ποταμοῖο

我又将船只停泊在受宙斯滋养的埃及河流中，

στῆσα νέας, καὶ ἔρεξα τεληέσσας ἑκατόμβας.

并献祭了完备的百牛大祭。

αὐτὰρ ἐπεὶ κατέπαυσα θεῶν χόλον αἰὲν ἐόντων,

在我平息了永生神明们的愤怒之后，

χεῦʼ Ἀγαμέμνονι τύμβον, ἵνʼ ἄσβεστον κλέος εἴη.

我为阿伽门农筑起坟冢，好让他的名声永不磨灭。

ταῦτα τελευτήσας νεόμην, ἔδοσαν δέ μοι οὖρον

完成了这些，我便踏上归途；永生的神明赐予我顺风，

ἀθάνατοι, τοί μʼ ὦκα φίλην ἐς πατρίδʼ ἔπεμψαν.

迅速地将我送回了亲爱的祖国。

ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον ἐνὶ μεγάροισιν ἐμοῖσιν,

来吧，现在就在我的宫殿里住下，

ὄφρα κεν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται·

直到第十一日或第十二日到来；

καὶ τότε σʼ εὖ πέμψω, δώσω δέ τοι ἀγλαὰ δῶρα,

到那时我会隆重地送你启程，并赠予你耀眼的礼物：

τρεῖς ἵππους καὶ δίφρον ἐύξοον· αὐτὰρ ἔπειτα

三匹骏马和一辆精雕细琢的战车；之后

δώσω καλὸν ἄλεισον, ἵνα σπένδῃσθα θεοῖσιν

我会赠你一只精美的酒盏，好让你向永生的

ἀθανάτοις ἐμέθεν μεμνημένος ἤματα πάντα.

神明奠酒时，能终生时常感念起我。”

τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

聪慧的忒勒马科斯随即回答他说：

Ἀτρεΐδη, μὴ δή με πολὺν χρόνον ἐνθάδʼ ἔρυκε.

“阿特柔斯之子啊，请不要再把我长久留在这里。

καὶ γάρ κʼ εἰς ἐνιαυτὸν ἐγὼ παρὰ σοί γʼ ἀνεχοίμην

因为即便是陪在您身边坐上整整一年，我也可以安然忍受，

ἥμενος³, οὐδέ κέ μʼ οἴκου ἕλοι πόθος οὐδὲ τοκήων·

也绝不会升起对家园或父母的思念之情；

αἰνῶς γὰρ μύθοισιν ἔπεσσί τε σοῖσιν ἀκούων

因为聆听您的故事和言语，让我感到无比

τέρπομαι. ἀλλʼ ἤδη μοι ἀνιάζουσιν ἑταῖροι

愉悦。然而，如今我的伙伴们已在神圣的

ἐν Πύλῳ ἠγαθέῃ· σὺ δέ με χρόνον ἐνθάδʼ ἐρύκεις.

派罗斯感到焦虑，而您却将我长久留在此地。

δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοίης, κειμήλιον ἔστω·

至于您要赠予我的礼物，请让它成为一件家传之宝；

ἵππους δʼ εἰς Ἰθάκην οὐκ ἄξομαι, ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ

骏马我可不带去伊萨卡，而是留在您这里

ἐνθάδε λείψω ἄγαλμα· σὺ γὰρ πεδίοιο ἀνάσσεις

作为一件美饰；因为您统治着一片广袤的平原，

εὐρέος, ᾧ ἔνι μὲν λωτὸς πολύς, ἐν δὲ κύπειρον

那里盛产丰茂的苜蓿和莎草，

πυροί τε ζειαί τε ἰδʼ εὐρυφυὲς κρῖ λευκόν.

还有小麦、单粒小麦和繁茂的白大麦。

ἐν δʼ Ἰθάκῃ οὔτʼ ἂρ δρόμοι εὐρέες οὔτε τι λειμών·

而在伊萨卡，既没有宽阔的跑道，也没有任何草场；

αἰγίβοτος, καὶ μᾶλλον ἐπήρατος ἱπποβότοιο⁴.

它是山羊生息之地，却比养马之所更加迷人。

οὐ γάρ τις νήσων ἱππήλατος οὐδʼ ἐυλείμων,

那些濒临大海的岛屿，没有一个是适合驭马或草场肥美的，

αἵ θʼ ἁλὶ κεκλίαται· Ἰθάκη δέ τε καὶ περὶ πασέων.

而伊萨卡更是所有岛屿中最甚者。”

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,

他这样说，擅于呐喊的梅涅劳斯便微笑起来，

χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·

用手抚摸着他，开口向他吐露真言：

αἵματός εἰς ἀγαθοῖο, φίλον τέκος, οἷʼ ἀγορεύεις·

“你身负高贵的血统，亲爱的孩子，从你所说的话语中便能看出。

τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μεταστήσω· δύναμαι γάρ.

因此，我会为你更换这些礼物；因为我做得到。

δώρων δʼ ὅσσʼ ἐν ἐμῷ οἴκῳ κειμήλια κεῖται,

在我宫殿里作为传家宝珍藏的所有礼物中，

δώσω ὃ κάλλιστον καὶ τιμηέστατόν ἐστιν·

我会把最精美、最珍贵的一件赠予你：

δώσω τοι κρητῆρα τετυγμένον· ἀργύρεος δὲ

我会赠你一只制作精妙的混酒器；它通体

ἔστιν ἅπας, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράανται,

由白银打造，边缘饰以黄金，

ἔργον δʼ Ἡφαίστοιο. πόρεν δέ ἑ Φαίδιμος ἥρως,

乃是赫淮斯托斯的杰作。西顿人的国王、

Σιδονίων βασιλεύς, ὅθʼ ἑὸς δόμος ἀμφεκάλυψε

英雄斐迪摩斯曾将它赠予我，当我在归途中

κεῖσέ με νοστήσαντα· τεῒν δʼ ἐθέλω τόδʼ ὀπάσσαι.

受到他的款待时；如今我渴望将此物转赠予你。”

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

他们就这样彼此交谈着；

δαιτυμόνες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου βασιλῆος.

而宾客们也纷纷来到了神圣国王的宫殿。

οἱ δʼ ἦγον μὲν μῆλα, φέρον δʼ ἐυήνορα οἶνον·

他们牵来绵羊，带来越发醇香的美酒；

σῖτον δέ σφʼ ἄλοχοι καλλικρήδεμνοι ἔπεμπον.

戴着美丽头巾的妻子们也为他们送来了食物。

ὣς οἱ μὲν περὶ δεῖπνον ἐνὶ μεγάροισι πένοντο.

众人就这样在宫殿里忙着筹办宴席。

μνηστῆρες δὲ πάροιθεν Ὀδυσσῆος μεγάροιο

此时，求婚者们在奥德修斯的宫殿前，

δίσκοισιν τέρποντο καὶ αἰγανέῃσιν ἱέντες

正掷着铁饼和标枪自娱自乐，

ἐν τυκτῷ δαπέδῳ, ὅθι περ πάρος, ὕβριν ἔχοντες.

在那片铺设平整的空地上，一如既往地放肆蛮横。

Ἀντίνοος δὲ καθῆστο καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής,

安提诺乌斯和神一般的欧律马科斯正坐在那儿，

ἀρχοὶ μνηστήρων, ἀρετῇ δʼ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι.

他们是求婚者们的主领，在威能上最是出类拔萃。

τοῖς δʼ υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἐγγύθεν ἐλθὼν

弗罗尼奥斯之子诺埃蒙走到他们跟前，

Ἀντίνοον μύθοισιν ἀνειρόμενος προσέειπεν·

带着询问之意对安提诺乌斯说道：

Ἀντίνοʼ, ἦ ῥά τι ἴδμεν ἐνὶ φρεσίν, ἦε καὶ οὐκί⁵,

“安提诺乌斯啊，我们心中是否知晓，亦或是不知，

ὁππότε Τηλέμαχος νεῖτʼ ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος;

忒勒马科斯何时会从多沙的派罗斯归来？

νῆά μοι οἴχετʼ ἄγων· ἐμὲ δὲ χρεὼ γίγνεται αὐτῆς

他带走了我的船；而我如今正急需它

Ἤλιδʼ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι, ἔνθα μοι ἵπποι

以便渡海前往宽阔的伊利斯，我在那里放养着马匹……”

语法注5 条

4.568ἀναψύχειν
不定式 `ἀναψύχειν` 表示前文动词 `ἀνίησιν` 的目的或结果（“送来……以便使人消暑 / 结果使人凉爽”）。
4.569σφιν
第三人称复数与格 `σφιν`（在他们看来 / 对他们而言）在上下文语义中指代前文提到的“不死的神明”（ἀθάνατοι）或埃吕西翁的居民。它在此处作为表示关系或判定基准的与格。
4.595-596ἀνεχοίμην ἥμενος
伴随助词 `κʼ`（即 `ἄν`）的祈愿法动词 `ἀνεχοίμην` 表示潜在的可能，分词 `ἥμενος` 则起补充说明的作用，表示“坐着忍耐 / 坐着度过”。
4.606ἱπποβότοιο
这是接在比较级短语 `μᾶλλον ἐπήρατος` 后面的比较属格，用以将养马之地（平原）与养羊之地（如伊萨卡般崎岖的岛屿）进行对比。
4.632ἦ ῥά τι ἴδμεν ... ἦε καὶ οὐκί
助词 `ἦ... ἦε` 引导一个间接双重疑问从句（“是否……或者不”），作为主句动词 `ἴδμεν`（我们是否知晓）的宾语从句。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:4.566-4.635