克特西普斯的侮辱与特勒马科斯的威胁｜《奥德赛》§20.262-20.327（荷马）希腊语原文与中文翻译

ἐνταυθοῖ νῦν ἧσο μετʼ ἀνδράσιν οἰνοποτάζων·

“现在你坐在这里，在男人们中间喝你的酒吧；

κερτομίας δέ τοι αὐτὸς ἐγὼ καὶ χεῖρας ἀφέξω

我自己会保护你免受所有求婚者的嘲讽和

πάντων μνηστήρων¹, ἐπεὶ οὔ τοι δήμιός ἐστιν

暴力，因为这绝不是公共的

οἶκος ὅδʼ, ἀλλʼ Ὀδυσῆος, ἐμοὶ δʼ ἐκτήσατο κεῖνος.

房屋，而是属于奥德修斯的，是他为我赢来的。

ὑμεῖς δέ, μνηστῆρες, ἐπίσχετε θυμὸν ἐνιπῆς

至于你们，求婚者们，请克制住你们辱骂和

καὶ χειρῶν, ἵνα μή τις ἔρις καὶ νεῖκος ὄρηται.

动手的冲动，免得发生任何争执与冲突。”

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες

他这样说着，他们便都咬紧双唇，

Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευε.

惊讶于特勒马科斯竟能如此大胆地发言。

τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη, Εὐπείθεος υἱός·

随后，欧佩塞斯之子安提诺乌斯对他们说道：

καὶ χαλεπόν περ ἐόντα δεχώμεθα μῦθον, Ἀχαιοί,

“阿开亚人啊，尽管这话听着刺耳，但让我们接受

Τηλεμάχου· μάλα δʼ ἧμιν ἀπειλήσας ἀγορεύει.

特勒马科斯的训诫吧；他确实对我们发出了极大的威胁。

οὐ γὰρ Ζεὺς εἴασε Κρονίων· τῷ κέ μιν ἤδη

因为克罗诺斯之子宙斯没有允许；否则我们早就

παύσαμεν² ἐν μεγάροισι, λιγύν περ ἐόντʼ ἀγορητήν.

在大殿里让他闭嘴了，尽管他是个口齿伶俐的演说家。”

ὣς ἔφατʼ Ἀντίνοος· ὁ δʼ ἄρʼ οὐκ ἐμπάζετο μύθων.

安提诺乌斯这样说着，但特勒马科斯并不理会他的话。

κήρυκες δʼ ἀνὰ ἄστυ θεῶν ἱερὴν ἑκατόμβην

与此同时，使者们牵着献给神明的神圣百牲祭礼，穿过城中；

ἦγον· τοὶ δʼ ἀγέροντο κάρη κομόωντες Ἀχαιοὶ

留着长发的阿开亚人们聚集在

ἄλσος ὕπο σκιερὸν ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος.

远射之神阿波罗那绿树成荫的圣林之下。

οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,

当他们烤好外层的肉并将其取下后，

μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα·

便分配了份子，尽情享受这光荣的宴席；

πὰρ δʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆϊ μοῖραν θέσαν οἳ πονέοντο

伺候的人在奥德修斯身旁放了一份

ἴσην, ὡς αὐτοί περ ἐλάγχανον· ὣς γὰρ ἀνώγει

与他们自己所得相等的份额；因为

Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο.

神圣奥德修斯的爱子特勒马科斯曾如此吩咐。

μνηστῆρας δʼ οὐ πάμπαν ἀγήνορας εἴα Ἀθήνη

然而雅典娜决不让那些傲慢的求婚者

λώβης ἴσχεσθαι θυμαλγέος, ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον

停止令人心碎的侮辱，为的是让更多的

δύη ἄχος κραδίην Λαερτιάδην Ὀδυσῆα.

痛苦渗入拉埃尔特斯之子奥德修斯的心中。

ἦν δέ τις ἐν μνηστῆρσιν ἀνὴρ ἀθεμίστια εἰδώς,

在求婚者中有一个胡作非为、不守法度的人，

Κτήσιππος δʼ ὄνομʼ ἔσκε, Σάμῃ δʼ ἐνὶ οἰκία ναῖεν·

名叫克特西普斯，住在萨梅的一所房子里；

ὃς δή τοι κτεάτεσσι πεποιθὼς θεσπεσίοισι

他依仗着自己惊人的财富，

μνάσκετʼ Ὀδυσσῆος δὴν οἰχομένοιο δάμαρτα.

追求着早已离去的奥德修斯的妻子。

ὅς ῥα τότε μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι μετηύδα·

此时他便对傲慢的求婚者们开口说道：

κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω·

“听我一言，高傲的求婚者们，让我说几句：

μοῖραν μὲν δὴ ξεῖνος ἔχει πάλαι, ὡς ἐπέοικεν,

这客人早已像大家一样，得到了相等的份额，这很合适；

ἴσην· οὐ γὰρ καλὸν ἀτέμβειν οὐδὲ δίκαιον

因为拒绝特勒马科斯的客人是不体面也是不公正的，

ξείνους Τηλεμάχου, ὅς κεν τάδε δώμαθʼ ἵκηται.

无论谁来到这所房子里。

ἀλλʼ ἄγε οἱ καὶ ἐγὼ δῶ ξείνιον, ὄφρα καὶ αὐτὸς

那么，来吧，我也给他一份客礼，好让他自己

ἠὲ λοετροχόῳ δώῃ γέρας ἠέ τῳ ἄλλῳ

也能把赏赐赏给倒洗澡水的仆人，或者神圣奥德修斯

δμώων, οἳ κατὰ δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο.

府邸里的其他任何奴仆。”

ὣς εἰπὼν ἔρριψε βοὸς πόδα χειρὶ παχείῃ.

话音刚落，他用粗壮的手抓起

κείμενον ἐκ κανέοιο λαβών· ὁ δʼ ἀλεύατʼ Ὀδυσσεὺς

放在篮子里的牛蹄投掷过去；但奥德修斯躲过了，

ἦκα παρακλίνας κεφαλήν, μείδησε δὲ θυμῷ

他微微偏过头，并在心底里

σαρδάνιον³ μάλα τοῖον· ὁ δʼ εὔδμητον βάλε τοῖχον.

发出了一丝极其冷酷的苦笑；那牛蹄砸在建造稳固的墙上。

Κτήσιππον δʼ ἄρα Τηλέμαχος ἠνίπαπε μύθῳ·

特勒马科斯于是厉声训斥克特西普斯说：

Κτήσιππʼ, ἦ μάλα τοι τόδε κέρδιον ἔπλετο θυμῷ·

“克特西普斯，这真算是你运气好；

οὐκ ἔβαλες τὸν ξεῖνον· ἀλεύατο γὰρ βέλος αὐτός.

你没有击中这位客人，因为他自己躲开了你的投掷物。

ἦ γάρ κέν σε μέσον βάλον ἔγχεϊ⁴ ὀξυόεντι,

否则我定会用锋利的标枪刺穿你的胸膛，

καί κέ τοι ἀντὶ γάμοιο πατὴρ τάφον ἀμφεπονεῖτο

你的父亲将不得不在这里为你操办坟墓，

ἐνθάδε. τῷ μή τίς μοι ἀεικείας ἐνὶ οἴκῳ

而不是婚礼。因此，谁也别在我的屋里

φαινέτω· ἤδη γὰρ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα,

撒野；因为我现在已经懂事，能分辨

ἐσθλά τε καὶ τὰ χέρηα· πάρος δʼ ἔτι νήπιος ἦα.

好坏；而在此之前我还是个孩子。

ἀλλʼ ἔμπης τάδε μὲν καὶ τέτλαμεν εἰσορόωντες⁵,

尽管如此，我们还是忍气吞声地看着这些，

μήλων σφαζομένων οἴνοιό τε πινομένοιο

看着羊群被宰杀，酒被喝光，

καὶ σίτου· χαλεπὸν γὰρ ἐρυκακέειν ἕνα πολλούς.

还有面包被吃掉；因为一个人很难阻挡许多人。

ἀλλʼ ἄγε μηκέτι μοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες·

但是，请不要再出于恶意对我做坏事了；

εἰ δʼ ἤδη μʼ αὐτὸν κτεῖναι μενεαίνετε χαλκῷ,

如果你们现在就急着用青铜武器杀死我，

καί κε τὸ βουλοίμην, καί κεν πολὺ κέρδιον εἴη

那我也甘愿，因为死掉要比

τεθνάμεν ἢ τάδε γʼ αἰὲν ἀεικέα ἔργʼ ὁράασθαι,

永远看着这些不体面的行径好得多，

ξείνους τε στυφελιζομένους δμῳάς τε γυναῖκας

看着客人受到粗暴对待，女仆们

ῥυστάζοντας ἀεικελίως κατὰ δώματα καλά.

在这美丽的房子里被粗暴地拉扯。”

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ·

他这样说着，他们便都静默无声；

ὀψὲ δὲ δὴ μετέειπε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος·

过了许久，达马斯托尔之子阿格劳斯终于开口：

ὦ φίλοι, οὐκ ἂν δή τις ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳ

“朋友们，对于说得合情合理的话，

ἀντιβίοις ἐπέεσσι καθαπτόμενος χαλεπαίνοι·

谁也不该用敌对的言词来反驳和发怒；

μήτε τι τὸν ξεῖνον στυφελίζετε μήτε τινʼ ἄλλον

不要虐待客人，也不要虐待神圣奥德修斯

δμώων, οἳ κατὰ δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο.

府邸里的其他任何奴仆。

Τηλεμάχῳ δέ κε μῦθον ἐγὼ καὶ μητέρι φαίην

我想对特勒马科斯和他的母亲说一句

ἤπιον, εἴ σφωϊν κραδίῃ ἅδοι ἀμφοτέροιϊν.

温和的话，如果这能让他们两人的心意感到满足。”

语法注5 条

§20.263ἀφέξω / πάντων μνηστήρων
及物动词 `ἀπέχω`（将来时 `ἀφέξω`）与表示利害关系的与格代名词 `τοί`（“为你”）连用，并支配表示分离的属格 `πάντων μνηστήρων`（“免受所有求婚者之害”），意为“我将使你远离所有求婚者（保护你）”。
§20.273τῷ κέ μιν ἤδη / παύσαμεν
由助词 `κέ` 和直说语气不定过去时 `παύσαμεν` 构成的过去反事实条件句的结论部（归结句），意为“（如果宙斯允许的话）我们早就让他安静下来了”。
§20.302σαρδάνιον
中性单数形容词用作同族宾格或副词性宾格，修饰动词 `μείδησε`（“微笑”），描绘了“萨尔多尼亚式的冷笑”（冷酷而苦涩的微笑），表现了内心的痛苦或蔑视。
§20.306ἦ γάρ κέν σε μέσον βάλον ἔγχεϊ
由不定过去时 `βάλον` 与助词 `κέν` 构成的过去反事实归结句，表明“（如果你打中了客人）我确实早就用长枪刺穿了你的身躯”。
§20.311τάδε μὲν καὶ τέτλαμεν εἰσορόωντες
现在完成时动词 `τέτλαμεν`（`τλάω` 的第一人称复数史诗缩略式，意为“忍耐”）与补充性分词 `εἰσορόωντες`（“看着”）连用，表示“我们即使看着这些事也只能忍受”。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:20.262-20.327