特勒马科斯的询问与牧人们来到王宫｜《奥德赛》§20.130-20.194（荷马）希腊语原文与中文翻译

εὐνῇ καὶ σίτῳ, ἦ αὔτως κεῖται ἀκηδής;

“用床铺和食物？还是他就那样躺着，没人照料？”

τοιαύτη γὰρ ἐμὴ μήτηρ, πινυτή περ ἐοῦσα·

“因为我的母亲就是这样的人，尽管她很聪明；

ἐμπλήγδην ἕτερόν γε τίει¹ μερόπων ἀνθρώπων

她反复无常地敬重凡人中较差的一个，

χείρονα, τὸν δέ τʼ ἀρείονʼ ἀτιμήσασʼ ἀποπέμπει.

却把较好的那一个不加敬重地打发走。”

τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Εὐρύκλεια·

贤明的埃乌律克勒亚回答他道：

οὐκ ἄν μιν νῦν, τέκνον, ἀναίτιον αἰτιόῳο².

“孩子啊，现在你可不要责怪无辜的她。

οἶνον μὲν γὰρ πῖνε καθήμενος, ὄφρʼ ἔθελʼ αὐτός,

因为他坐着喝酒，直到他自己满意，

σίτου δʼ οὐκέτʼ ἔφη πεινήμεναι· εἴρετο γάρ μιν.

至于食物，他说自己不再饿了；因为她问过他。

ἀλλʼ ὅτε δὴ κοίτοιο καὶ ὕπνου μιμνήσκοιτο,

但是，当他想到就寝和睡眠时，

ἡ μὲν δέμνιʼ ἄνωγεν ὑποστορέσαι δμῳῇσιν,

她命令女仆们铺好床铺，

αὐτὰρ ὅ γʼ, ὥς τις πάμπαν ὀϊζυρὸς καὶ ἄποτμος,

但他就像一个极其悲惨和不幸的人，

οὐκ ἔθελʼ ἐν λέκτροισι καὶ ἐν ῥήγεσσι καθεύδειν,

不愿在床上和毛毯中入睡，

ἀλλʼ ἐν ἀδεψήτῳ βοέῃ καὶ κώεσιν οἰῶν

却在未经生牛皮和绵羊皮上，

ἔδραθʼ ἐνὶ προδόμῳ· χλαῖναν δʼ ἐπιέσσαμεν ἡμεῖς.

在前厅里入睡；而我们为他盖上了大氅。”

ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει

她这样说着，特勒马科斯走出大殿，

ἔγχος ἔχων, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.

手里拿着枪，两只矫捷的猎犬跟随着他。

βῆ δʼ ἴμεν εἰς ἀγορὴν μετʼ ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.

他向着行装端整的阿开亚人的集会所走去。

ἡ δʼ αὖτε δμῳῇσιν ἐκέκλετο δῖα γυναικῶν,

而那位高贵的妇人则再次召唤女仆们，

Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο·

埃乌律克勒亚，裴塞诺之子奥普斯的女儿：

ἀγρεῖθʼ, αἱ μὲν δῶμα κορήσατε ποιπνύσασαι,

“快行动起来，你们中一些人要勤快地清扫大殿，

ῥάσσατέ τʼ, ἔν τε θρόνοις εὐποιήτοισι τάπητας

洒上水，在制作精良的椅子上，

βάλλετε πορφυρέους· αἱ δὲ σπόγγοισι τραπέζας

铺上紫色的毯子；其他人用海绵把桌子

πάσας ἀμφιμάσασθε, καθήρατε δὲ κρητῆρας

全都擦拭干净，洗净混酒瓮

καὶ δέπα ἀμφικύπελλα τετυγμένα· ταὶ δὲ μεθʼ ὕδωρ

和精制的双耳杯；另一些人去打水，

ἔρχεσθε κρήνηνδε, καὶ οἴσετε θᾶσσον ἰοῦσαι.

前往泉水处，赶快把水打回来。

οὐ γὰρ δὴν μνηστῆρες ἀπέσσονται μεγάροιο,

因为求婚者不会长久离开大殿，

ἀλλὰ μάλʼ ἦρι νέονται, ἐπεὶ καὶ πᾶσιν ἑορτή.

而是大清早就会回来，因为今天是所有人的节日。”

ὣς ἔφαθʼ, αἱ δʼ ἄρα τῆς μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο.

她这样说着，女仆们认真听从并遵照执行。

αἱ μὲν ἐείκοσι βῆσαν ἐπὶ κρήνην μελάνυδρον,

二十个女仆前往流着黑水的泉源，

αἱ δʼ αὐτοῦ κατὰ δώματʼ ἐπισταμένως πονέοντο.

其余的人留在屋里，熟练地干活。

ἐς δʼ ἦλθον δρηστῆρες Ἀχαιῶν. οἱ μὲν ἔπειτα

这时，阿开亚人的男仆们进来了。他们随后

εὖ καὶ ἐπισταμένως κέασαν ξύλα, ταὶ δὲ γυναῖκες

熟练地把木柴劈好，而妇人们

ἦλθον ἀπὸ κρήνης· ἐπὶ δέ σφισιν ἦλθε συβώτης

从泉边回来；随后猪倌也来到了他们这里，

τρεῖς σιάλους κατάγων, οἳ ἔσαν μετὰ πᾶσιν ἄριστοι.

赶着三头肥猪，那是所有猪中最好的。

καὶ τοὺς μέν ῥʼ εἴασε καθʼ ἕρκεα καλὰ νέμεσθαι,

他放任这些猪在美丽的围栏里吃草，

αὐτὸς δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα προσηύδα μειλιχίοισι·

自己则用温和的话语对奥德修斯说道：

ξεῖνʼ, ἦ ἄρ τί σε μᾶλλον Ἀχαιοὶ εἰσορόωσιν,

“客人，阿开亚人对你有比以前更看重些吗，

ἦέ σʼ ἀτιμάζουσι κατὰ μέγαρʼ, ὡς τὸ πάρος περ;

还是像以前那样，在殿堂里轻慢你？”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολυμήτις Ὀδυσσεύς·

足智多谋的奥德修斯回答他说道：

αἲ γὰρ δή, Εὔμαιε, θεοὶ τισαίατο³ λώβην,

“艾乌麦奥斯啊，但愿神明惩罚这些无耻之徒，

ἣν οἵδʼ ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται

他们在别人的屋子里狂妄地筹划

οἴκῳ ἐν ἀλλοτρίῳ, οὐδʼ αἰδοῦς μοῖραν ἔχουσιν.

这些恶事，连一点羞耻心都没有。”

ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,

他们正这样互相交谈着，

ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν.

牧山羊人梅兰希奥斯走近了他们。

αἶγας ἄγων αἳ πᾶσι μετέρεπον αἰπολίοισι,

赶着在所有山羊群里最出众的羊，

δεῖπνον μνηστήρεσσι. δύω δʼ ἅμʼ ἕποντο νομῆες.

作为求婚者们的餐食；还有两个牧人跟手一起来。

καὶ τὰς μὲν κατέδησεν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,

他把山羊拴在回声隆隆的走廊下，

αὐτὸς δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα προσηύδα κερτομίοισι·

自己则用嘲讽的话语对奥德修斯说道：

ξεῖνʼ, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδʼ ἀνιήσεις κατὰ δῶμα

“客人，你现在还要在屋里招人烦吗，

ἀνέρας αἰτίζων, ἀτὰρ οὐκ ἔξεισθα θύραζε;

向人们讨要东西？你难道不滚到门外去吗？

πάντως οὐκέτι νῶϊ διακρινέεσθαι ὀΐω

我看我们俩绝不能不解决问题

πρὶν χειρῶν γεύσασθαι⁴, ἐπεὶ σύ περ οὐ κατὰ κόσμον

在尝到拳头之前，因为你乞讨得

αἰτίζεις· εἰσὶν δὲ καὶ ἄλλαι δαῖτες Ἀχαιῶν.

太不体面；阿开亚人的宴席可不止这一处。”

ὣς φάτο, τὸν δʼ οὔ τι προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς,

他这样说着，足智多谋的奥德修斯一言不发，

ἀλλʼ ἀκέων κίνησε κάρη, κακὰ βυσσοδομεύων.

只是静静地摇了摇头，在心中暗算着惩罚。

τοῖσι δʼ ἐπὶ τρίτος ἦλθε Φιλοίτιος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,

在他们之后，第三个人来了，菲洛伊提奥斯，众人的首领，

βοῦν στεῖραν μνηστῆρσιν ἄγων καὶ πίονας αἶγας.

给求婚者们带来一头不孕的母牛和肥美的山羊。

πορθμῆες δʼ ἄρα τούς γε διήγαγον, οἵ τε καὶ ἄλλους

渡工们把它们运了过来，他们也载运其他

ἀνθρώπους πέμπουσιν, ὅτις σφέας εἰσαφίκηται.

人们，只要是谁来到他们那里。

καὶ τὰ μὲν εὖ κατέδησεν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,

他把这些牲口牢牢地拴在回声隆隆的走廊下，

αὐτὸς δʼ αὖτʼ ἐρέεινε συβώτην ἄγχι παραστάς·

自己则走近猪倌，向他打听：

τίς δὴ ὅδε ξεῖνος νέον εἰλήλουθε, συβῶτα,

“猪倌，新来的这个客人是谁，

ἡμέτερον πρὸς δῶμα; τέων δʼ ἐξ εὔχεται εἶναι

来到我们的大厅？他自称出身于哪些

ἀνδρῶν; ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα;

人？他的家族在哪里，祖传的土地在哪里？

δύσμορος, ἦ τε ἔοικε δέμας βασιλῆϊ ἄνακτι·

不幸的人啊，他的体态倒真像一位君王。”

语法注4 条

§20.132ἐμπλήγδην ἕτερόν γε τίει
副词 ἐμπλήγδην（反复无常地、冲动地）修饰动词 τίει。接下来的 ἕτερόν γε... χείρονα（较差的一个）与 τὸν δέ τʼ ἀρείονʼ（较好的另一个）之间的对比，突显了佩涅洛佩反复无常且不合理的态度。
§20.135οὐκ ἄν ... αἰτιόῳο
助词 ἄν 与第二人称单数祈愿语气 αἰτιόῳο（αἰτιάομαι 的史诗形式）结合，构成潜在祈愿语气，用于表示温和的命令或劝告（“你不应该责怪”）。
§20.169αἲ γὰρ δή ... τισαίατο
引入词 αἲ γάρ（εἰ γάρ 的方言形式）与第三人称复数祈愿语气 τισαίατο（τίνομαι 的不定过去时，其中 -ατο 是爱奥尼亚/史诗方言中相当于 -ντο 的第三人称复数词尾）结合，表示可以实现的愿望（“但愿神明惩罚”）。
§20.180πρὶν χειρῶν γεύσασθαι
连词 πρὶν（在……之前）在此处与不定式 γεύσασθαι 连用。属格名词 χειρῶν（手，在此处暗指力量的较量或拳脚相交）作为中动语态不定式 γεύσασθαι 的宾语。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:20.130-20.194