阿伽门农的追击与宙斯对赫克托尔的谕示｜荷马《伊利亚特》第十一卷第144–212行希腊语原文·中文译文

144

δουρὶ βαλὼν πρὸς στῆθος· ὃ δʼ ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη.

用长枪刺中了他的胸部；他便仰面朝天倒在了地上。

145

Ἱππόλοχος δʼ ἀπόρουσε, τὸν αὖ χαμαὶ ἐξενάριξε

希波洛科斯跳下了战车，阿伽门农又在地上将他杀死，

χεῖρας ἀπὸ ξίφεϊ τμήξας ἀπό τʼ αὐχένα κόψας,

用宝剑砍断了他的双手，并斩下了他的头颅，

ὅλμον δʼ ὣς ἔσσευε κυλίνδεσθαι¹ διʼ ὁμίλου.

像圆木一般，使他旋转着在人众中滚去。

τοὺς μὲν ἔασʼ· ὃ δʼ ὅθι πλεῖσται κλονέοντο φάλαγγες,

他将他们留在原地；自己则向着敌阵混乱最烈之处，

τῇ ῥʼ ἐνόρουσʼ, ἅμα δʼ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί.

向着那里冲去，随行的还有其他披甲精良的阿开亚人。

150

πεζοὶ μὲν πεζοὺς ὄλεκον φεύγοντας ἀνάγκῃ,

步兵宰杀着被迫逃跑的步兵，

ἱππεῖς δʼ ἱππῆας· ὑπὸ δέ σφισιν ὦρτο κονίη

骑兵宰杀着骑兵；在他们的足下扬起了尘暴，

ἐκ πεδίου, τὴν ὦρσαν ἐρίγδουποι πόδες ἵππων

来自平野，那是发出巨响的马蹄所扬起的尘土，

χαλκῷ δηϊόωντες· ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων

他们用青铜武器杀戮着；而统治者阿伽门农

αἰὲν ἀποκτείνων ἕπετʼ Ἀργείοισι κελεύων.

一直在后追杀，指挥着阿耳戈斯人。

155

ὡς δʼ ὅτε πῦρ ἀΐδηλον ἐν ἀξύλῳ ἐμπέσῃ ὕλῃ,²

犹如毁灭性的大火降临在无路可通的密林，

πάντῃ τʼ εἰλυφόων ἄνεμος φέρει, οἳ δέ τε θάμνοι

回旋的狂风将火带往各处，低矮的灌木

πρόρριζοι πίπτουσιν ἐπειγόμενοι πυρὸς ὁρμῇ·

在烈火的猛攻下，连根倒下；

ὣς ἄρʼ ὑπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι πῖπτε κάρηνα

正如那样，在阿特柔斯之子阿伽门农的攻击下，逃跑的

Τρώων φευγόντων, πολλοὶ δʼ ἐριαύχενες ἵπποι

特洛伊人的头颅纷纷落下，许多高视阔步的骏马

160

κείνʼ ὄχεα κροτάλιζον ἀνὰ πτολέμοιο γεφύρας³

在战场的通道上，拖着空车发出嘎嘎的响声，

ἡνιόχους ποθέοντες ἀμύμονας· οἳ δʼ ἐπὶ γαίῃ

想念着它们那无可挑剔的驾车人；然而他们却在地上

κείατο, γύπεσσιν πολὺ φίλτεροι ἢ ἀλόχοισιν.

横尸原野，对秃鹰来说，远比对他们的妻子更为可爱。

Ἕκτορα δʼ ἐκ βελέων ὕπαγε Ζεὺς ἔκ τε κονίης

而赫克托尔，宙斯将他引开，免受飞弹的袭击，并带离了尘土、

ἔκ τʼ ἀνδροκτασίης ἔκ θʼ αἵματος ἔκ τε κυδοιμοῦ·

杀戮、鲜血和战场的喧嚣；

165

Ἀτρεΐδης δʼ ἕπετο σφεδανὸν Δαναοῖσι κελεύων.

阿特柔斯之子则在后紧迫，猛烈地指挥着达奈人。

οἳ δὲ παρʼ Ἴλου σῆμα παλαιοῦ Δαρδανίδαο

他们经过古老的达尔达诺斯之子伊洛斯的坟墓，

μέσσον κὰπ πεδίον παρʼ ἐρινεὸν ἐσσεύοντο

穿过平野的中部，经过野无花果树，疾驰而过，

ἱέμενοι πόλιος· ὃ δὲ κεκλήγων ἕπετʼ αἰεὶ

急于到达城池；而他在后面咆哮着追赶，

Ἀτρεΐδης, λύθρῳ δὲ παλάσσετο χεῖρας ἀάπτους.

阿特柔斯之子，用污血染红了他那无敌的双拳。

170

ἀλλʼ ὅτε δὴ Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκοντο,

但当他们终于到达斯开亚门和那棵橡树时，

ἔνθʼ ἄρα δὴ ἵσταντο καὶ ἀλλήλους ἀνέμιμνον.

他们便在那里立定，并等待着彼此。

οἳ δʼ ἔτι κὰμ μέσσον πεδίον φοβέοντο βόες ὥς,

而其他人仍在平野的中部奔逃，如同牛群，

ἅς τε λέων ἐφόβησε μολὼν ἐν νυκτὸς ἀμολγῷ

狮子在深夜的黑暗中袭来，惊吓了

πάσας· τῇ δέ τʼ ἰῇ ἀναφαίνεται αἰπὺς ὄλεθρος·

所有的牛；其中一头牛，陡然面临灭顶之灾；

175

τῆς δʼ ἐξ αὐχένʼ ἔαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι

狮子先用强有力的牙齿咬断了它的脖子，

πρῶτον, ἔπειτα δέ θʼ αἷμα καὶ ἔγκατα πάντα λαφύσσει·

接着便舔食它的鲜血并吞噬所有的内脏；

ὣς τοὺς Ἀτρεΐδης ἔφεπε κρείων Ἀγαμέμνων

正如那样，阿特柔斯之子、宽广统治的阿伽门农在后追赶，

αἰὲν ἀποκτείνων τὸν ὀπίστατον· οἳ δʼ ἐφέβοντο.

不断杀死最后掉队的人；而他们则狼狈逃窜。

πολλοὶ δὲ πρηνεῖς τε καὶ ὕπτιοι ἔκπεσον ἵππων

许多人面朝下或仰面朝天，从战车上摔落，

180

Ἀτρεΐδεω ὑπὸ χερσί· περὶ πρὸ γὰρ ἔγχεϊ θῦεν.

在阿特柔斯之子的手下；因为他在最前线用长枪疯狂刺杀。

ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλεν ὑπὸ πτόλιν αἰπύ τε τεῖχος

但当他即将来到城下和陡峭的城墙时，

ἵξεσθαι, τότε δή ῥα πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε

此时，人类与众神之父

Ἴδης ἐν κορυφῇσι καθέζετο πιδηέσσης

坐在泉水众多的伊达山的山巅，

οὐρανόθεν καταβάς· ἔχε δʼ ἀστεροπὴν μετὰ χερσίν.

从天而降；他手里握着雷电。

185

Ἶριν δʼ ὄτρυνε χρυσόπτερον ἀγγελέουσαν·

他催促金翅的传令官伊里斯前去传话：

βάσκʼ ἴθι Ἶρι ταχεῖα, τὸν Ἕκτορι μῦθον ἐνίσπες·

“去吧，快速的伊里斯，把这话告诉赫克托尔。

ὄφρʼ ἂν μέν κεν ὁρᾷ Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν

只要他看见人民的牧者阿伽门农

θύνοντʼ ἐν προμάχοισιν ἐναίροντα στίχας ἀνδρῶν,

在最前线猛冲，斩杀着战士的大军，

τόφρʼ ἀναχωρείτω,⁴ τὸν δʼ ἄλλον λαὸν ἀνώχθω

他就应当退避，并命令其余的军队

190

μάρνασθαι δηΐοισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην.

在激烈的战斗中与敌人交战。

αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἢ δουρὶ τυπεὶς ἢ βλήμενος ἰῷ

但当阿伽门农被长枪刺中，或被飞箭射伤，

εἰς ἵππους ἅλεται, τότε οἱ κράτος ἐγγυαλίξω

跃上他的战车时，那时我将赐予赫克托尔力量，

κτείνειν εἰς ὅ κε νῆας ἐϋσσέλμους ἀφίκηται

去杀戮敌人，直到他到达排桨齐备的战船，

δύῃ τʼ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθῃ.

太阳落山，神圣的夜幕降临。”

195

ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις,

他这样说，风足快速的伊里斯并未违抗，

βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων εἰς Ἴλιον ἱρήν.

她从伊达的山岭降下，前往神圣的伊利奥斯。

εὗρʼ υἱὸν Πριάμοιο δαΐφρονος Ἕκτορα δῖον

她找到了智勇的普里阿摩斯之子、高贵的赫克托尔，

ἑσταότʼ ἔν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν·

正站在战马和拼合稳固的战车旁；

ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη πόδας ὠκέα Ἶρις·

捷足的伊里斯站在近旁，对他说道：

200

Ἕκτορ υἱὲ Πριάμοιο Διὶ μῆτιν ἀτάλαντε

“赫克托尔，普里阿摩斯之子，智慧堪比宙斯之人，

Ζεύς με πατὴρ προέηκε τεῒν τάδε μυθήσασθαι.

父神宙斯差遣我来，向你传达这些话。

ὄφρʼ ἂν μέν κεν ὁρᾷς Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν

只要你看见人民的牧者阿伽门农

θύνοντʼ ἐν προμάχοισιν, ἐναίροντα στίχας ἀνδρῶν,

在最前线猛冲，斩杀着战士的大军，

τόφρʼ ὑπόεικε μάχης, τὸν δʼ ἄλλον λαὸν ἄνωχθι

你就应当退出战斗，并命令其余的军队

205

μάρνασθαι δηΐοισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην.

在激烈的战斗中与敌人交战。

αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἢ δουρὶ τυπεὶς ἢ βλήμενος ἰῷ

但当阿伽门农被长枪刺中，或被飞箭射伤，

εἰς ἵππους ἅλεται, τότε τοι κράτος ἐγγυαλίξει

跃上他的战车时，那时宙斯将赐予你力量，

κτείνειν, εἰς ὅ κε νῆας ἐϋσσέλμους ἀφίκηαι

去杀戮敌人，直到你到达排桨齐备的战船，

δύῃ τʼ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθῃ.

太阳落山，神圣的夜幕降临。”

210

ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πόδας ὠκέα Ἶρις,

说完这些话，捷足的伊里斯离去了，

Ἕκτωρ δʼ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε,

赫克托尔全副武装从战车上跳落到地上，

πάλλων δʼ ὀξέα δοῦρα κατὰ στρατὸν ᾤχετο πάντῃ

他挥舞着锐利的长枪，走遍了全军各处。

语法注4 条

11.147ὅλμον δʼ ὣς ἔσσευε κυλίνδεσθαι
ὅλμος（石臼、圆木或圆柱形石头）用来比喻被斩下的躯干（或头颅）滚动的样子。不定式 κυλίνδεσθαι 表示结果。
11.155ἐν ἀξύλῳ ἐμπέσῃ ὕλῃ
形容词 ἄξυλος 意为“未曾砍伐的、茂密的”。虚拟语气 ἐμπέσῃ 由引入明喻的 ὡς δʼ ὅτε（如同……时）引导，表示普遍或假设性的情况。
11.160ἀνὰ πτολέμοιο γεφύρας
短语 πτολέμοιο γεφύρας（战争的桥梁）是荷马特有的公式化表达，意为“战场的通道”或“交战阵列之间的空地”。
11.187ὄφρʼ ἂν μέν κεν ὁρᾷ... τόφρʼ ἀναχωρείτω
表示相关关系的 ὄφρα... τόφρα（只要……在那期间）句式。在带条件的时间从句中，同时使用 ἄν 和 κεν 的双重语气助词是史诗中的特征用法。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:11.144-11.212