斯巴达投降引起的震惊与俘虏的机智回答｜修昔底德《伯罗奔尼撒战争史》第四卷 4.40.1–4.40.2 希腊语原文·中文译文

§4.40.1

παρὰ γνώμην τε δὴ μάλιστα τῶν κατὰ τὸν πόλεμον τοῦτο τοῖς Ἕλλησιν ἐγένετο· τοὺς γὰρ Λακεδαιμονίους οὔτε λιμῷ οὔτ’ ἀνάγκῃ οὐδεμιᾷ ἠξίουν¹ τὰ ὅπλα παραδοῦναι, ἀλλὰ ἔχοντας καὶ μαχομένους ὡς ἐδύναντο ἀποθνῄσκειν.

这确实是整个战争中对希腊人来说最出乎意料的事；因为他们原以为，拉刻代蒙人绝不会因饥饿或任何强迫而缴械投降，而是会手握武器，尽其所能战斗到死。

§4.40.2

ἀπιστοῦντές τε μὴ εἶναι² τοὺς παραδόντας τοῖς τεθνεῶσιν ὁμοίους, καί τινος ἐρομένου ποτὲ ὕστερον τῶν Ἀθηναίων ξυμμάχων δι’ ἀχθηδόνα ἕνα τῶν ἐκ τῆς νήσου αἰχμαλώτων εἰ οἱ τεθνεῶτες αὐτῶν καλοὶ κἀγαθοί, ἀπεκρίνατο αὐτῷ πολλοῦ ἂν ἄξιον εἶναι τὸν ἄτρακτον, λέγων τὸν οἰστόν, εἰ τοὺς ἀγαθοὺς διεγίγνωσκε,³ δήλωσιν ποιούμενος ὅτι ὁ ἐντυγχάνων τοῖς τε λίθοις καὶ τοξεύμασι διεφθείρετο.

人们不相信投降的人与战死的人具有同样的品质。后来，雅典盟友中的一人出于恶意，问一个来自该岛的俘虏，他们中战死的人是否是优秀的人，那人回答说，如果“纺锤”（他指的是箭）能够识别出优秀的人，那它可就值大钱了。他以此表明，凡是碰上飞石和箭矢的人，都会丧命。

语法注3 条

4.40.1ἠξίουν
上文中的“希腊人”（τοῖς Ἕλλησιν）是该动词的逻辑主语。此处的意义不是“要求”，而是“认为……是理所当然的”或“预期”，后接带 predictive 性质的“宾格加不定式”结构（以 τοὺς Λακεδαιμονίους 为主语，以 παραδοῦναι 和 ἀποθνῄσκειν 为不定式）。
4.40.2ἀπιστοῦντές τε μὴ εἶναι
否定词 μή 冗余地（或起强调作用地）出现在由含有否定意义的动词 ἀπιστέω（不相信、怀疑）引导的不定式从句中。这并不构成双重否定（即不表示肯定），而是用来加强否定语气，表示“不相信他们是……”。
4.40.2πολλοῦ ἂν ἄξιον εἶναι ... εἰ ... διεγίγνωσκε
这是对现在相反的事实虚拟条件句（原形为条件从句使用 εἰ + 直陈式未完成过去时，主句使用 ἄν + 直陈式未完成过去时）在间接引语中的体现。在传达动词 ἀπεκρίνατο（他回答说）的支配下，主句的动词（ἦν ἄν）变为不定式加 ἄν（εἶναι ἄν），而条件从句的直陈式未完成过去时（διεγίγνωσκε）则保持不变。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:4.40.1-4.40.2