雅典舰队的掩护撤退与海战结束｜修昔底德《伯罗奔尼撒战争史》第三卷 3.78.1–3.78.4 希腊语原文·中文译文

§3.78.1

καὶ οἱ μὲν Κερκυραῖοι κακῶς τε καὶ κατ’ ὀλίγας¹ προσπίπτοντες ἐταλαιπώρουν τὸ καθ᾽ αὑτούς· οἱ δ’ Ἀθηναῖοι φοβούμενοι τὸ πλῆθος καὶ τὴν περικύκλωσιν ἁθρόαις μὲν οὐ προσέπιπτον οὐδὲ κατὰ μέσον ταῖς ἐφ’ ἑαυτοὺς τεταγμέναις, προσβαλόντες δὲ κατὰ κέρας καταδύουσι μίαν ναῦν. καὶ μετὰ ταῦτα κύκλον ταξαμένων αὐτῶν² περιέπλεον καὶ ἐπειρῶντο θορυβεῖν.

此时，克基拉人攻击杂乱且每次仅有数艘，因而在自己的战线上陷入苦战；而雅典人因畏惧敌军人数众多以及被包围的危险，并不去冲击集结的敌船，也不去冲击针对他们排开的敌阵中央，而是袭击其侧翼，击沉了一艘战船。此后，当敌军排成圆阵时，雅典人便绕着他们航行，企图使其陷入混乱。

§3.78.2

γνόντες δὲ οἱ πρὸς τοῖς Κερκυραίοις καὶ δείσαντες μὴ ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ γένοιτο,³ ἐπιβοηθοῦσι, καὶ γενόμεναι ἁθρόαι αἱ νῆες ἅμα τὸν ἐπίπλουν τοῖς Ἀθηναίοις ἐποιοῦντο.

然而，那些对付克基拉人的伯罗奔尼撒人察觉到了这一点，并因害怕发生曾在瑙帕克托斯发生过的事情，便前来增援，于是他们所有的战船集结在一起，一同向雅典人发起进攻。

§3.78.3

οἱ δ’ ὑπεχώρουν ἤδη πρύμναν κρουόμενοι καὶ ἅμα τὰς τῶν Κερκυραίων ἐβούλοντο προκαταφυγεῖν ὅτι μάλιστα, ἑαυτῶν σχολῇ τε ὑποχωρούντων καὶ πρὸς σφᾶς τεταγμένων τῶν ἐναντίων.⁴

雅典人随即开始倒桨后退，同时他们希望克基拉人的战船能尽可能先撤退避难，而他们自己则缓慢退却，且敌军的注意力也被吸引并部署在他们面前。

§3.78.4

ἡ μὲν οὖν ναυμαχία τοιαύτη γενομένη ἐτελεύτα ἐς ἡλίου δύσιν,

于是，这场海战在呈现出如此态势后，随着日落而结束。

语法注4 条

3.78.1κατ’ ὀλίγας
省略了表示船只的阴性复数宾格名词 νῆας（ναῦς 的复数宾格），意为“每次仅数艘”。
3.78.1κύκλον ταξαμένων αὐτῶν
属格独立结构。代词 αὐτῶν 指代伯罗奔尼撒人，作为分词的主语，这与主句的主语（即 περιέπλεον 的主语雅典人）不同。它描述了伯罗奔尼撒人排成圆阵（κύκλον）以防御雅典人。
3.78.2δείσαντες μὴ ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ γένοιτο
由分词 δείσαντες 引导的表示恐惧的 μὴ 从句。由于主句动词是历史现在时（ἐπιβοηθοῦσι），因此从句中的动词使用了祈愿语气（γένοιτο）。ὅπερ（“正如……的那件事”）指的是在第二卷第91-92章中记载的瑙帕克托斯战役，当时雅典军通过围绕伯罗奔尼撒军的圆阵航行并使其陷入混乱而取得胜利。
3.78.3ἑαυτῶν σχολῇ τε ὑποχωρούντων καὶ πρὸς σφᾶς τεταγμένων τῶν ἐναντίων
两个由 καί 连接的属格独立结构，用于说明原因。在第一个结构 ἑαυτῶν σχολῇ ὑποχωρούντων 中，主语是雅典人自己；在第二个结构 πρὸς σφᾶς τεταγμένων τῶν ἐναντίων 中，主语是敌军（τῶν ἐναντίων）。σφᾶς 是指代雅典人的反身代词。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:3.78.1-3.78.4