插叙五十年时期的缘由与概述｜修昔底德《伯罗奔尼撒战争史》第一卷 1.97.1–1.97.2 希腊语原文·中文译文

§1.97.1

ἡγούμενοι δὲ αὐτονόμων τὸ πρῶτον τῶν ξυμμάχων καὶ ἀπὸ κοινῶν ξυνόδων βουλευόντων¹ τοσάδε ἐπῆλθον πολέμῳ τε καὶ διαχειρίσει πραγμάτων² μεταξὺ τοῦδε τοῦ πολέμου καὶ τοῦ Μηδικοῦ, ἃ ἐγένετο πρός τε τὸν βάρβαρον αὐτοῖς καὶ πρὸς τοὺς σφετέρους ξυμμάχους νεωτερίζοντας καὶ Πελοποννησίων τοὺς αἰεὶ προστυγχάνοντας ἐν ἑκάστῳ.

起初，雅典人在盟友们保持自主并于共同会议中进行决策的情况下领导他们，在此次战争与波斯战争之间，通过战争以及对事务的经略，取得了如此多的成就；这些行动是他们针对蛮族、针对那些图谋叛乱的自身盟友，以及针对在各个具体事件中每次卷入其中的伯罗奔尼撒人所展开的。

§1.97.2

ἔγραψα δὲ αὐτὰ καὶ τὴν ἐκβολὴν τοῦ λόγου ἐποιησάμην διὰ τόδε, ὅτι τοῖς πρὸ ἐμοῦ ἅπασιν ἐκλιπὲς τοῦτο ἦν τὸ χωρίον καὶ ἢ τὰ πρὸ τῶν Μηδικῶν Ἑλληνικὰ ξυνετίθεσαν ἢ αὐτὰ τὰ Μηδικά· τούτων δὲ ὅσπερ καὶ ἥψατο ἐν τῇ Ἀττικῇ ξυγγραφῇ Ἑλλάνικος, βραχέως τε καὶ τοῖς χρόνοις οὐκ ἀκριβῶς ἐπεμνήσθη. ἅμα δὲ καὶ τῆς ἀρχῆς ἀπόδειξιν ἔχει³ τῆς τῶν Ἀθηναίων ἐν οἵῳ τρόπῳ κατέστη.

我写下这些并在此偏离叙事主题，是因为以下原因：在我之前的所有人，都遗漏了这一历史时期，他们要么编撰波斯战争之前的希腊历史，要么编撰波斯战争本身；而在他们之中，唯有赫拉尼库斯在他的《阿提卡史》中触及了这一时期，但他也只是简短地、且在年代顺序上很不精确地提及了它。同时，这一叙述也展示了雅典人的帝国是以何种方式建立起来的。

语法注3 条

1.97.1ἡγούμενοι δὲ αὐτονόμων τὸ πρῶτον τῶν ξυμμάχων καὶ ἀπὸ κοινῶν ξυνόδων βουλευόντων
分词 ἡγούμενοι（“领导”）支配属格 τῶν ξυμμάχων。形容词 αὐτονόμων 作谓语性使用（“在盟友们保持自主的状态下”），并与后半部分的分词短语 ἀπὸ κοινῶν ξυνόδων βουλευόντων（“通过共同会议进行决策”）处于并列关系。这些结构共同描述了雅典帝国形成前，提洛同盟初期的平等关系。
1.97.1τοσάδε ἐπῆλθον πολέμῳ τε καὶ διαχειρίσει πραγμάτων
动词 ἐπῆλθον（ἐπέρχομαι）在此处并非指“进攻”，而是指“经历、完成、着手进行”，并以中性复数宾格 τοσάδε（如此多的事情）作为其直接宾语。与格的 πολέμῳ τε καὶ διαχειρίσει 表示手段（“通过战争与事务的经略”）。
1.97.2ἅμα δὲ καὶ τῆς ἀρχῆς ἀπόδειξιν ἔχει
动词 ἔχει（“具有、包含”）的隐含主语是前一句中的 αὐτά（对这些历史事实的叙述）或 ἡ ἐκβολή（偏离主题的插叙）。属格 τῆς ἀρχῆς 是修饰 ἀπόδειξιν（“证明”）的宾格性属格，意为“关于帝国的证明”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-25 发布）urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:1.97.1-1.97.2