[GAIUS libro septimo ad edictum prouinciale. ] §9.2.2.prLege Aquilia capite primo cauetur: 'ut qui seruum seruamue alienum alienamue quadrupedem uel pecudem iniuria occiderit, quanti id in eo anno plurimi fuit, tantum aes dare domino damnas esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in duplum actio esset. §9.2.2.1Ut igitur apparet, seruis nostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim habentur, ueluti oues caprae boues equi muli asini.
[가이우스, 『지방고시주해』 제7권]\n\n아퀼리우스법 제1장에는 다음과 같이 규정되어 있다. “타인의 남성 노예나 여성 노예, 또는 (가축에 속하는) 사지동물이나 가축을 불법으로 죽인 자는, 그 해에 그것이 가졌던 최고 가치만큼의 금전을 주인에게 지급할 의무를 진다.” 그리고 그 뒤의 규정에서, 부인하는 자에 대해서는 배액의 소송이 제기된다고 규정되어 있다.\n\n따라서 분명히 드러나듯이, 이 법은 우리의 노예와, 가축의 부류에 속하며 무리를 지어 길러지는 사지동물(예컨대 양, 염소, 소, 말, 노새, 당나귀 등)을 동등하게 취급하고 있다.
sed an sues pecudum appellatione continentur, quaeritur: et recte Labeoni placet contineri.
그러나 돼지가 ‘가축’이라는 명칭에 포함되는지가 의문시되는데, 라베오가 포함된다고 보는 것은 옳다.
sed canis inter pecudes non est.
하지만 개는 가축에 속하지 않는다.
longe magis bestiae in eo numero non sunt, ueluti ursi leones pantherae.
하물며 야생 맹수(예컨대 곰, 사자, 표범 등)는 더더욱 그 부류에 속하지 않는다.
elefanti autem et cameli quasi mixti sunt (nam et iumentorum operam praestant et natura eorum fera est) et ideo primo capite contineri eas oportet.
하지만 코끼리와 낙타는 말하자면 중간적인 존재로서(짐을 끄는 동물의 역할을 수행하는 한편 그 천성은 야생이기 때문이다), 따라서 제1장에 포함되어야 마땅하다.