← 유스티니아누스 1세

학설휘찬

§8.5.8.pr-8.5.8.7

보 걸치기 지역권과 연기 및 증기 침입 제한

이웃의 건물 유지에 따른 지탱 의무 및 대들보를 질러 넣는 지역권을 둘러싼 소송 관계를 논한다. 또한 치즈 공장이나 목욕탕으로부터의 연기나 증기 침입 제한과 이에 관한 지역권 설정 여부를 논한다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →

[ULPIANUS libro septimo decimo ad edictum.]

[울피아누스, 『고시 주해』 제17권]

§8.5.8.pr

​Sicut autem refection1 parietis ad uicinum pertinet, ita fultura aedificiorum uicini cui seruitus debetur, quamdiu paries reficitur, ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restitutus. et hic quoque sicut in ceteris seruitutibus actio contraria2 dabitur, hoc est ius tibi non esse me cogere.

그러나 벽의 보수가 이웃에게 속하는 것과 마찬가지로, 벽이 보수되는 동안 지역권을 향유하는 이웃의 건물을 지탱하는 것은 아래쪽 이웃에게 속해서는 안 된다. 왜냐하면 만약 위쪽 이웃이 지탱하기를 원하지 않는다면 그 건물을 철거하고, 벽이 복구되었을 때 복구해야 하기 때문이다. 그리고 여기에서도 다른 지역권들과 마찬가지로 반대의 소가 주어질 것이다. 즉, "귀하에게는 나를 강제할 권리가 없다"는 것이다.

§8.5.8.1

​Competit mihi actio aduersus eum, qui cessit mihi talem seruitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraque ea tigna uerbi gratia porticum ambulatoriam facere superque eum parietem columnas structiles imponere, quae tectum porticus ambulatoriae sustineant.

나에게 그의 벽에 대들보를 질러 넣는 것, 그리고 예컨대 그 대들보 위에 보행용 주랑을 만드는 것, 그리고 그 벽 위에 보행용 주랑의 지붕을 지탱할 석조 기둥을 세우는 것을 허용하는 그러한 지역권을 양도한 자에 대하여 나에게 소송이 인정된다.

§8.5.8.2

​Distant autem hae actiones inter se, quod superior quidem locum habet etiam ad compellendum uicinum reficere parietem meum, haec uero locum habet ad hoc solum, ut tigna suscipiat, quod non est contra genera seruitutium.

그러나 이 소송들은 서로 다른데, 전자의 소송은 이웃에게 내 벽을 보수하도록 강제하기 위해서도 적용되는 반면, 후자의 소송은 그가 대들보를 수용하도록 하는 것만을 목적으로 적용되기 때문이며, 이는 지역권의 성질에 반하지 않는다.

§8.5.8.3

​Sed si quaeritur, quis possessoris, quis petitoris partes sustineat, sciendum est possessoris partes sustinere, si quidem tigna immissa sint, eum, qui seruitutem sibi deberi ait, si uero non sunt immissa, eum qui negat.

그러나 누가 점유자의 역할을 맡고 누가 청구자의 역할을 맡는지가 문제된다면, 대들보가 이미 질러 넣어 진 경우에는 지역권이 자신에게 귀속된다고 주장하는 자가 점유자의 역할을 맡고, 질러 넣어 지지 않은 경우에는 이를 부정하는 자가 그 역할을 맡는다는 것을 알아야 한다.

§8.5.8.4

​Et si quidem is optinuerit, qui seruitutem sibi defendit, non debet ei seruitus cedi, siue recte pronuntiatum est, quia habet, siue perperam, quia per sententiam non debet seruitus constitui, sed quae est declarari.3 plane si non utendo amisit dolo malo domini aedium post litem contestatam, restitui ei oportet, quemadmodum placet in domino aedium.

그리고 만약 자신에게 지역권이 있다고 옹호한 자가 승소한다면, 정당하게 판결이 내려졌든(그가 이미 가지고 있기 때문에), 잘못 내려졌든(판결에 의해 지역권이 창설되어서는 안 되고 존재하는 것이 선언되어야 하기 때문에) 지역권이 그에게 양도되어서는 안 된다. 물론 소송계속 후에 건물 소유자의 악의로 인하여 불사용으로 지역권을 상실했다면, 건물 소유자의 경우에 인정되는 것과 마찬가지로 그에게 지역권이 회복되어야 한다.

§8.5.8.5

​Aristo Cerellio Uitali respondit non putare se ex taberna casiaria fumum in superiora aedificia iure immitti posse, nisi ei rei seruitutem talem admittit. idemque ait: et ex superiore in inferiora non aquam, non quid aliud immitti licet: in suo enim alii hactenus facere licet, quatenus nihil in alienum immittat,4 fumi autem sicut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum, qui tabernam casiariam a Minturnensibus conduxit, a superiore prohiberi posse fumum immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo, qui eum fumum immittat, ius ei non esse fumum immittere. ergo per contrarium agi poterit ius esse fumum immittere: quod et ipsum uidetur Aristo probare. sed et interdictum uti possidetis poterit locum habere, si quis prohibeatur, qualiter uelit, suo uti.

아리스토는 케렐리우스 비탈리스에게, 치즈 공장으로부터 위쪽 건물로 연기를 침입시키는 것은 그 목적을 위한 그러한 지역권이 인정되지 않는 한 법적으로 가능하지 않다고 생각한다고 답변했다. 그리고 그는 또한 다음과 같이 말했다. 위쪽에서 아래쪽으로 물이나 그 밖의 다른 어떤 것도 침입시키는 것은 허용되지 않는다. 왜냐하면 사람은 타인의 소유지에 아무것도 침입시키지 않는 한도 내에서만 자기 소유지에서 행동할 수 있기 때문이며, 연기의 침입도 물의 침입과 마찬가지이기 때문이다. 따라서 위쪽 이웃은 아래쪽 이웃을 상대로 그에게 그렇게 할 권리가 없다는 소송을 제기할 수 있다. 나아가 그는 알페누스가 다음과 같이 썼다고 말한다. 자기 땅에서 내 땅으로 파편이 떨어지는 방식으로 돌을 깎을 권리가 상대방에게 없다는 소송을 제기할 수 있다고 말이다. 그러므로 아리스토는 민투르나이 시민들로부터 치즈 공장을 임차한 자는 위쪽 이웃으로부터 연기를 침입시키는 것을 금지당할 수 있지만, 민투르나이 시민들은 그에게 임대차 계약에 따른 책임을 진다고 말한다. 그리고 그는 그 연기를 침입시키는 자를 상대로 그에게 연기를 침입시킬 권리가 없다는 소송을 제기할 수 있다고 말한다. 따라서 반대로 연기를 침입시킬 권리가 있다는 소송을 제기할 수도 있을 것인데, 아리스토 자신도 이 점을 인정하는 것으로 보인다. 그러나 만약 누군가가 자신이 원하는 방식으로 자기 소유지를 사용하는 것을 금지당한다면, 점유유지 고시(uti possidetis)도 적용될 수 있을 것이다.

§8.5.8.6

​Apud Pomponium dubitatur libro quadragensimo primo lectionum, an quis possit ita agere licere fumum non grauem, puta ex foco, in suo facere aut non licere. et ait magis non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo ignem facere aut sedere aut lauare.

폼포니우스의 『강의록』 제41권에서는, 예컨대 화덕에서 나오는 것과 같은 가벼운 연기를 자기 소유지에서 발생시키는 것이 허용된다거나 허용되지 않는다 하여 소송을 제기할 수 있는지 의문시된다. 그리고 그는 자기 소유지에서 불을 피우거나 앉거나 목욕할 권리가 있다는 소송을 제기할 수 없는 것과 마찬가지로 소송을 제기할 수 없다고 보는 것이 타당하다고 말한다.

§8.5.8.7

​Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli5 instruxisset, placuit potuisse tales seruitutes imponi.

그는 반대 의견을 승인한다. 즉, 퀸틸라가 대중목욕탕에서 율리우스 우르수스의 토지로 향하는 증기용 지하도를 가설했을 때, 그러한 지역권이 설정될 수 있다고 결론지어졌기 때문이라고 그는 말한다.

구문 주해5건
  1. 8.5.8.prrefection

    필사본 상의 표기 오류로, 통상 주격 refectio(또는 탈격 refectione, 대격 refectionem)로 이해된다. 문맥상 주어로서 '벽의 보수'를 의미한다.

  2. 8.5.8.practio contraria

    일반적인 의미의 '반소'가 아니라, 여기서는 지역권의 부존재를 주장하는 '부정의 소'(actio negatoria)를 가리킨다.

  3. 8.5.8.4non debet seruitus constitui, sed quae est declarari

    대물소송의 판결은 권리를 신설(constitui)하는 것이 아니라, 이미 존재하는 권리의 존재를 선언(declarari)하는 것에 불과하다는 확인적 효력의 법리를 보여준다.

  4. 8.5.8.5in suo enim alii hactenus facere licet, quatenus nihil in alienum immittat

    로마법상 상린관계에서의 침입(immissio)의 기본 원칙. 자기 소유지 내에서의 자유로운 활동은 타인의 소유지에 직접적인 방해(연기, 물 등)를 미치지 않는 한도(hactenus...quatenus) 내에서만 허용된다.

  5. 8.5.8.7cuniculum pergentem in Ursi Iuli

    pergentem은 cuniculum(지하도, 배수구)을 수식하는 현재분사이다. Ursi Iuli는 인명 Julius Ursus의 속격이며, 여기서는 그의 소유지(fundum)가 생략되어 있다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-07-12 공개)
  • 한은(는) 2026-07-13에 Gemini 3.5 Flash(으)로 재번역
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.5.8.pr-8.5.8.7