← 소 세네카

루킬리우스에게 보낸 도덕 편지

§87.26-87.33

부가 낳는 영혼의 오만과 포세이도니우스의 논변

상대방은 신성모독 같은 악행에서 비롯된 부 자체는 여전히 선이라고 주장하지만, 세네카는 금과 독사가 같은 단지에 들어있는 비유를 반박하고, 포세이도니우스를 인용하며 부가 영혼을 타락시키고 헛된 거만함을 낳는 선행 원인으로 작용함을 날카롭게 비판한다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§87.26

​Quidam ex nostris adversus hoc sic respondent: "Putemus pecuniam bonum esse undecumque sumptam; non tamen ideo ex sacrilegio pecunia est, etiam si ex sacrilegio sumitur. Hoc sic intellege: in eadem urna et aurum est et vipera. Si aurum ex urna sustuleris, quia illic et vipera est, non ideo, inquam, mihi urna aurum dat, quia viperam habet, sed aurum dat, cum et viperam habeat.1 Eodem modo ex sacrilegio lucrum fit, non quia turpe et sceleratum est sacrilegium, sed quia et lucrum habet. Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio malum est scelus, non lucrum."

우리 학파 중 어떤 이들은 이에 대해 다음과 같이 대답하네. "돈이 어디서 얻어진 것이든 선이라고 가정해 보세. 하지만 그렇다고 해서 돈이 신성모독에서 유래하는 것은 아니네, 비록 신성모독에서 얻어진다 할지라도 말이네. 이것을 이렇게 이해하게나. 같은 단지 안에 금도 있고 독사도 있네. 만약 자네가 거기에 독사도 있기 때문에 단지에서 금을 꺼낸다면, 단지가 독사를 가지고 있기 때문에 나에게 금을 주는 것이 아니라, 독사 또한 가지고 있는 상황에서 금을 주는 것이라고 나는 말하겠네. 같은 방식으로 신성모독에서 이익이 생기는 것은, 신성모독이 수치스럽고 범죄적이기 때문이 아니라, 그것이 이익 또한 가지고 있기 때문이네. 저 단지 속에서 독사가 악이지, 독사와 함께 누워 있는 금이 악이 아닌 것처럼, 신성모독에서도 범죄가 악이지 이익이 악은 아니네."

§87.27

​A quibus dissentio: dissimillima enim utriusque rei condicio est. Illic aurum possum sine vipera tollere, hic lucrum sine sacrilegio facere non possum. Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum.

나는 이들의 의견에 동의하지 않네. 왜냐하면 두 가지 일의 사정이 전혀 다르기 때문이네. 저기서는 내가 독사 없이 금을 꺼낼 수 있지만, 여기서는 내가 신성모독 없이 이익을 얻을 수 없네. 저 이익은 범죄에 병치되어 있는 것이 아니라, 뒤섞여 있는 것이라네.

§87.28

"Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est. Dum divitias autem consequi volumus, in multa mala incidimus; ergo divitiae bonum non sunt." "Duas," inquit, "significationes habet propositio vestra, unam: dum divitias consequi volumus, in multa nos mala incidere.2 In multa autem mala incidimus et dum virtutem consequi volumus. Aliquis dum navigat studii causa, naufragium fecit, aliquis captus est.

"우리가 그것을 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠지게 되는 것, 그것은 선이 아니네. 그런데 우리는 부를 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠지네. 그러므로 부는 선이 아니네." 그가 말하네. "당신들의 전제는 두 가지 의미를 가지고 있소. 하나는 우리가 부를 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠진다는 것이오. 하지만 우리는 덕을 얻고자 하는 동안에도 많은 악에 빠지오. 어떤 이는 배움을 위해 항해하는 동안 난파를 당했고, 어떤 이는 포로가 되었소.

§87.29

​Altera significatio talis est: per quod in mala incidimus, bonum non est. Huic propositioni non erit consequens per divitias nos aut per voluptates in mala incidere; aut si per divitias in multa mala incidimus, non tantum bonum non sunt divitiae, sed malum sunt; vos autem illas dicitis tantum bonum non esse. Praeterea," inquit, "conceditis divitias habere aliquid usus. Inter commoda illas numeratis; atqui eadem ratione ne commodum quidem erunt. Per illas enim multa nobis incommoda eveniunt."

다른 의미는 다음과 같소. 그것을 통해 우리가 악에 빠지게 되는 것은 선이 아니라는 것이오. 이 전제로부터 우리가 부를 통해 혹은 쾌락을 통해 악에 빠진다는 것은 귀결되지 않소. 혹은 만약 우리가 부를 통해 많은 악에 빠진다면, 부는 단지 선이 아닐 뿐만 아니라 악이 될 것이오. 그러나 당신들은 그것들이 단지 선이 아니라고 말할 뿐이오. 게다가" 그가 말하네, "당신들은 부가 어느 정도 쓸모가 있다는 것을 인정하고 있소. 당신들은 그것들을 '유용한 것' 가운데 나열하고 있소. 하지만 동일한 논리에 의하면 그것들은 유용한 것조차 되지 못할 것이오. 그것들을 통해 우리에게 많은 '유용하지 않은 것'이 생기기 때문이오."

§87.30

​His quidam hoc respondent: "Erratis, qui incommoda divitiis inputatis. Illae neminem laedunt; aut sua nocet cuique stultitia aut aliena nequitia, sic quemadmodum gladius neminem occidit; occidentis telum est. Non ideo divitiae tibi nocent, si propter divitias tibi nocetur."

이에 대해 어떤 이들은 이렇게 대답하네. "불편함을 부의 탓으로 돌리는 당신들은 잘못 생각하고 있소. 부는 아무도 해치지 않소. 칼이 아무도 죽이지 않고 죽이는 사람의 무기일 뿐인 것과 똑같이, 각자의 어리석음이나 타인의 사악함이 그 사람을 해칠 뿐이오. 부 때문에 당신이 해를 입는다 할지라도, 그렇다고 해서 부가 당신을 해치는 것은 아니오."

§87.31

​Posidonius, ut ego existimo, melius,3 qui ait divitias esse causam malorum, non quia ipsae faciunt aliquid, sed quia facturos inritant. Alia est enim causa efficiens, quae protinus necesse est noceat, alia praecedens. Hanc praecedentem causam divitiae habent; inflant animos, superbiam pariunt, invidiam contrahunt et usque eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet.

내가 생각하기에, 포세이도니우스가 더 훌륭한 말을 했네. 그는 부가 악의 원인이라고 말했는데, 이는 부 자체가 무엇을 행하기 때문이 아니라, 행할 자들을 자극하기 때문이라는 것이네. 즉각 해를 끼칠 수밖에 없는 '작용 원인'과 '선행 원인'은 서로 다르기 때문이네. 부는 이러한 선행 원인을 가지고 있네. 그것들은 영혼을 부풀리고, 오만을 낳고, 질투를 불러일으키며, 마침내 마음을 멀어지게 하여, 돈의 평판이 심지어 우리에게 해를 끼치려 할 때조차 우리를 기쁘게 할 정도라네.

§87.32

​Bona autem omnia carere culpa decet; pura sunt, non corrumpunt animos, non sollicitant. Extollunt quidem et dilatant, sed sine tumore. Quae bona sunt fiduciam faciunt, divitiae audaciam. Quae bona sunt magnitudinem animi dant, divitiae insolentiam. Nihil autem alii est insolentia quam species magnitudinis falsa.4

그러나 모든 선한 것은 허물이 없는 것이 마땅하네. 그것들은 순수하며, 영혼을 타락시키지 않고, 불안하게 만들지 않네. 그것들은 영혼을 높이고 넓히기는 하지만, 부풀림 없이 그렇게 하네. 선한 것들은 신뢰를 낳지만 부는 무모함을 낳네. 선한 것들은 영혼의 위대함을 주지만 부는 거만함을 주네. 거만함이란 위대함의 거짓된 겉모습에 지나지 않네.

§87.33

" Isto modo," inquit, "etiam malum sunt divitiae non tantum bonum non sunt." Essent malum, ipsae nocerent, si, ut dixi, haberent efficientem causam; nunc praecedentem habent et quidem non inritantem tantum animos, sed adtrahentem. Specie enim boni offundunt veri similem ac plerisque credibilem.

"그런 식이라면" 그가 말하네, "부는 단지 선이 아닐 뿐만 아니라 악이기도 하오." 만약 내가 말한 것처럼 그것들이 작용 원인을 가지고 있다면 그것들은 악일 것이고 스스로 해를 끼칠 것이네. 하지만 지금 그것들은 선행 원인을 가지고 있으며, 그것도 영혼을 자극할 뿐만 아니라 끌어당기는 원인을 가지고 있네. 그것들은 참된 것처럼 보이고 대부분의 사람들에게 그럴듯한 선의 외양을 씌워 놓기 때문이네.

구문 주해4건
  1. 87.26cum et viperam habeat

    접속법을 동반하여 양보('~임에도 불구하고', '~인 상황에서')를 나타내는 cum 절. 단지 안에 독사가 동시에 존재하고 있음에도 불구하고, 그것과 무관하게 금을 주는 상황을 설명한다.

  2. 87.28unam: dum divitias consequi volumus, in multa nos mala incidere

    대격과 부정사(AcI)로 이루어진 구로, 직전의 여성 대격 단수형 unam(첫 번째 의미)의 내용을 구체적으로 설명하는 동격절 역할을 한다. 주절의 동사 habet 아래에서 간접화법 형태로 전개되고 있다.

  3. 87.31Posidonius, ut ego existimo, melius

    술어 동사(dicit 또는 sentit 등)가 생략된 라틴어 특유의 간결한 생략 구문. 직역하면 '포세이도니우스는 내가 생각하기에 더 훌륭하게 [말한다/생각한다]'이다.

  4. 87.32Nihil autem alii est insolentia quam species magnitudinis falsa

    여기서 alii는 중성 단수 주격·대격형인 aliud의 이형(또는 사본상의 이독)으로 기능하며, nihil aliud quam('~에 지나지 않는다', '~ 외에 아무것도 아니다')이라는 한정·부정 비교 구문을 형성하고 있다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개) · 수정 이력 (2건, 최근 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI 교열 — 원문 1건
  • 2026-09-21 AI 교열 — 원문 1건
urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:87.26-87.33