- 저본
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 번역
- AI 생성(gemini-3.5-flash) — 기계 번역으로 오류가 있을 수 있습니다
- 언어
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.19.1-8.19.14
- 출력
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-24
새 집정관들의 취임과 함께 볼스키인들과 루카니아인들이 보호를 청한다. 분다니인과 동맹한 프리베르눔과의 전쟁에서 집정관 파피리우스는 적장 비트루비우스를 격파하고, 다른 집정관 플라우티우스는 분다니인들의 해명과 항복을 수용한다.
creati consules L. Papirius Crassus iterum L. Plautius Venox. cuius principio anni legati ex Volscis Fabraterni et Lucani Romam venerunt orantes, ut in fidem reciperentur:
루키우스 파피리우스 크라수스가 두 번째로, 그리고 루키우스 플라우티우스 베녹스가 집정관으로 선출되었다. 이 해 초에 볼스키인 중 파브라테리아인들과 루카니아인들의 사절단이 로마로 와서 자신들을 보호 속에 받아들여 줄 것을 간청했다.
si a Samnitium armis defensi essent,1 se sub imperio populi Romani fideliter atque oboedienter futuros.
만약 자신들이 삼니움인들의 무력으로부터 보호받는다면, 로마 인민의 지배 아래에서 충실하고 복종하며 지내겠다는 것이였다.
missi tum ab senatu legati denuntiatumque Samnitibus, ut eorum populorum finibus vim abstinerent; valuitque ea legatio, non tam quia pacem volebant Samnites, quam quia nondum parati erant ad bellum.
이에 원로원으로부터 사절단이 파견되어 삼니움인들에게 그 인민들의 영토에 대한 폭력을 멈출 것을 통고했다. 그리고 이 사절단은 효력을 발휘했는데, 이는 삼니움인들이 평화를 원해서라기보다는 아직 전쟁 준비가 되어 있지 않았기 때문이었다.
eodem anno Privernas bellum initum, cuius socii Fundani, dux etiam fuit Fundanus Vitruvius Vaccus, vir non domi solum sed etiam Romae clarus; aedes fuere in Palatio eius, qua Vacci prata diruto aedificio publicatoque solo appellata.
같은 해에 프리베르눔과의 전쟁이 시작되었는데, 그 동맹자는 분다니인들이었고, 장군 역시 분다니인인 비트루비우스 바쿠스였으니, 그는 고향뿐만 아니라 로마에서도 명망 높은 인물이었다. 팔라티움 언덕에 그의 저택이 있었으나, 건물이 헐리고 토지가 국유화된 후 그곳은 '바쿠스의 초지'라 불렸다.
aduersus hunc vastantem effuse Setinum Norbanumque et Coranum agrum L. Papirius profectus haud procul castris eius consedit.
세티움, 노르바, 코라의 영토를 대대적으로 황폐화하는 이 자를 상대로 루키우스 파피리우스가 진격하여 그의 진영에서 멀지 않은 곳에 진을 쳤다.
Vitruvio2 nec, ut vallo se teneret adversus validiorem hostem, sana constare mens, nec, ut longius a castris dimicaret, animus suppetere; vix tota extra portam castrorum explicata acie, fugam magis retro quam proelium aut hostem spectante milite sine consilio, sine audacia depugnat.
비트루비우스에게는 더 강력한 적에 맞서 보루 안에 머무를 만한 온전한 이성도 유지되지 못했고, 진영에서 멀리 떨어져 싸울 만한 용기도 갖추어지지 않았다. 진영 문 밖에 전열이 겨우 완전히 전개되자마자, 군사들은 전투나 적보다 오히려 뒤로 후퇴할 생각만 하고 있는 상태에서, 그는 계획도 대담함도 없이 전투를 치렀다.
ut et levi momento nec ambigue est victus, ita brevitate ipsa loci facilique receptu in tam propinqua castra haud aegre militem a multa caede est tutatus, nec fere quisquam in ipso certamine, pauci in turba fugae extremae, cum in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Privernum inde petitum agmine trepido, ut muris potius quam vallo sese tutarentur. a Priverno Plautius alter consul pervastatis passim agris praedaque abacta in agrum Fundanum exercitum inducit. ingredienti fines senatus Fundanorum occurrit;
그는 손쉽고도 확실하게 패배했으나, 장소의 협소함과 바로 근처에 있는 진영으로의 용이한 퇴각 덕분에 큰 학살로부터 군사들을 어렵지 않게 보호할 수 있었다. 실제 전투에서는 거의 아무도 죽지 않았고, 진영으로 들이닥칠 때 퇴각의 맨 마지막 혼란 속에서 소수만이 살해되었다. 그리고 어둠이 깔리자마자 그곳에서부터 황급한 행군으로 프리베르눔을 향해 떠났으니, 이는 보루보다는 성벽으로 자신들을 보호하기 위함이었다. 프리베르눔으로부터 다른 집정관 플라우티우스는 곳곳의 경작지를 황폐화하고 전리품을 빼앗은 후 분다니인의 영토로 군대를 이끌었다. 그가 국경에 들어서자 분다니인의 원로원이 그를 맞이했다.
negant se pro Vitruvio sectamque eius secutis precatum venisse, sed pro Fundano populo, quem extra culpam belli esse ipsum Vitruvium iudicasse,3 cum receptaculum fugae Privernum habuerit, non patriam Fundos.
그들은 자신들이 비트루비우스나 그의 파벌을 따랐던 자들을 위해 간청하러 온 것이 아니라, 분다니 인민을 위해 왔다고 말했다. 분다니 인민이 전쟁의 책임에서 벗어나 있다는 것은 비트루비우스 자신이 도망쳐 숨을 곳으로 고향인 분디가 아니라 프리베르눔을 택했다는 사실을 통해 몸소 보여준 것이라고 했다.
Priverni igitur hostes populi Romani quaerendos persequendosque esse, qui simul a Fundanis ac Romanis utriusque patriae inmemores defecerint; Fundanis pacem esse et animos Romanos et gratam memoriam acceptae civitatis.
그러므로 로마 인민의 적은 프리베르눔에서 찾아내어 추격해야 하며, 그들은 분다니인과 로마인 양측으로부터 두 조국을 모두 잊은 채 반역한 자들이라고 했다. 반면 분다니인들에게는 평화와 로마를 향한 마음, 그리고 시민권을 받은 것에 대한 감사하는 기억이 있을 뿐이라고 했다.
orare se consulem, ut bellum ab innoxio populo abstineat; agros, urbem, corpora ipsorum coniugumque ac liberorum suorum in potestate populi Romani esse futuraque.
그들은 집정관에게 무고한 인민으로부터 전쟁을 거두어줄 것을 간청했다. 자신들의 영토와 도시, 그리고 자신들과 아내와 자식들의 신체는 로마 인민의 지배 하에 있으며 앞으로도 그러할 것이라고 했다.
conlaudatis Fundanis consul litterisque Romam missis, in officio Fundanos esse, ad Privernum flexit iter. prius animadversum in eos, qui capita coniurationis fuerant, a consule scribit Claudius;
분다니인들을 칭찬하고 분다니인들이 본분을 다하고 있다는 서한을 로마로 보낸 후, 집정관은 프리베르눔으로 진로를 돌렸다. 클라우디우스는 음모의 주동자들에 대한 처벌이 집정관에 의해 먼저 내려졌다고 기록하고 있다.
ad trecentos quinquaginta ex coniuratis vinctos Romam missos eamque deditionem ab senatu non acceptam, quod egentium atque humilium poena defungi4 velle Fundanum populum censuerint.
음모자들 중 약 350명이 묶인 채 로마로 압송되었으나, 원로원은 그 항복을 받아들이지 않았는데, 이는 분다니 인민이 가난하고 비천한 자들의 처벌만으로 책임을 면하려 한다고 판단했기 때문이다.
- 8.19.2defensi essent
간접화법 내 조건문의 종속절. 직접화법에서의 미래완료 직설법(defensi erimus)이, 역사적 완료 시제의 주동사(venerunt orantes)에 따른 시제 일치에 의해 접속법 과거완료로 변형된 것이다.
- 8.19.6Vitruvio
소유의 여격. 생략된 erat(또는 est)와 함께 Vitruvio [erat] nec... sana constare mens, nec... animus suppetere라는 두 대등한 병렬 구조를 지배한다.
- 8.19.10quem extra culpam belli esse ipsum Vitruvium iudicasse
전체 간접화법 속에서 관계절과 간접화법이 중첩된 구조. iudicasse는 negant에 걸리는 대격부정사 구문의 주동사이며, 그 의미상 주어는 ipsum Vitruvium이다. 그리고 iudicasse의 목적어로 대격부정사 구문 quem [=populum] extra culpam belli esse가 다시 내포되어 있다.
- 8.19.14poena defungi
탈격을 취하는 동사 defungor(완수하다, 면하다)의 용법으로, poena가 탈격으로 쓰였다. 여기서는 분다니 인민들이 비천한 자들의 처벌(poena)만으로 자신들의 책임을 때우려(면하려)고 한다는 원로원의 의구심을 나타낸다.
