← 查士丁尼一世

学说汇纂

§7.3.1.pr-7.3.1.4

用益权与使用权的产生时间及其例外

论述用益权及使用权期日确定(dies cedit)的时间,指出其原则上在接受继承时一次性确定,并探讨了无法每日收取收益及向继承财产中的奴隶进行遗赠等具体情形。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro septimo decimo ad Sabinum.]

[乌尔比安《论萨宾》第十七卷]

§7.3.1.pr

​Quamquam usus fructus ex fruendo consistat, id est facto aliquo eius qui fruitur et utitur, tamen semel cedit dies: aliter atque si1 cui in menses uel in dies uel in annos singulos quid legetur: tunc enim per dies singulos uel menses uel annos dies legati cedit. unde quaeri potest, si usus fructus cui per dies singulos legetur uel in annos singulos, an semel cedat: et puto non cedere simul, sed per tempora adiecta, ut plura legata sint:2 et ita libro quarto digestorum Marcellus probat in eo, cui alternis diebus usus fructus legatus est.

虽然用益权存在于收益之中(即,进行收益和使用之人的某种行为),但其权利期日是一次性确定的:这与某人被按月、按日或按年遗赠某物的情形不同,因为在后一种情形下,遗赠的权利期日是按个别的日、月或年确定的。因此,可以提出疑问:如果用益权是被按日或按年遗赠给某人的,其期日是一次性确定,还是不一同确定?我认为它不是同时确定,而是随着所附期限的到来而确定,从而视作存在数个遗赠。马尔切鲁斯在《学说汇纂》第四卷中,对于被隔日遗赠用益权的人,也证实了这一观点。

§7.3.1.1

​Et ideo si is fructus legatus sit, qui cottidie percipi non potest, non erit inutile legatum, sed dies habebunt legatum, quibus frui potest.

因此,如果所遗赠的收益是无法每日收取的,该遗赠并不会无效,而是该遗赠在能够进行收益的那些日子里具有效力。

§7.3.1.2

​Dies autem usus fructus, item usus non prius cedet quam hereditas adeatur: tunc enim constituitur usus fructus, cum quis iam frui potest. hac ratione et si seruo hereditario usus fructus legetur, Iulianus scribit, quamuis cetera legata hereditati adquirantur, in usu fructu tamen personam domini exspectari,3 qui uti et frui possit.

然而,用益权以及使用权的期日,在继承人接受继承之前并不确定:因为只有当某人已经能够进行收益时,用益权才得以设立。基于这一原因,尤里安写道,即使向继承财产中的奴隶遗赠用益权,虽然其他遗赠皆归入继承财产,但在用益权中,仍须等待能够使用和收益的主人这一人格的存在。

§7.3.1.3

​Item si ex die usus fructus legetur, dies eius nondum cedet, nisi cum dies uenit: posse enim usum fructum ex die legari et in diem constat.

同样,如果是附始期的用益权遗赠,在始期到来之前,其期日不确定:因为用益权可以附始期或附终期进行遗赠,这是不容置疑的。

§7.3.1.4

​Non solum autem usus fructus ante aditam hereditatem dies non cedit, sed nec actio de usu fructu: idemque et si ex die fuerit legatus usus fructus: denique Scaeuola ait agentem ante diem usus fructus nihil facere, quamuis alias qui ante diem agit,4 male agit.

而且,不仅用益权在接受继承之前其期日不确定,关于用益权的诉权亦不确定:如果用益权是附始期遗赠的,也是同样。因此,斯卡埃沃拉说,在用益权始期到来之前提起诉讼的人什么也做不成,尽管在其他情况下,在期日到来前起诉的人属于不当起诉。

语法注4 条
  1. 7.3.1.praliter atque si

    比较副词 aliter 与连词 atque 连用,后接条件从句 si,表示“与……情形不同”或“不同于……的情形”。此处用以对比一次性确定权利期日的用益权遗赠与周期性发生的遗赠。

  2. 7.3.1.prut plura legata sint

    连词 ut 后接虚拟式现在时 sint。此处不表示单纯的目的或客观结果,而是指法律效果上的拟制:“以至于(在法律上)被视作存在数个遗赠”。

  3. 7.3.1.2in usu fructu tamen personam domini exspectari

    宾格加不定式结构,主句动词 scribit 的间接引语。其他遗赠(cetera legata)在继承人接受继承时自动归入继承财产,而用益权由于其固有的人身专属性,必须等待(exspectari)能实际行使权利的特定“主人之格(主体)”的确定。

  4. 7.3.1.4Scaeuola ait agentem ante diem usus fructus nihil facere, quamuis alias qui ante diem agit, male agit

    在间接引语中,agentem(提起诉讼者)是宾格不定式 nihil facere(什么也做不成/无效果)的逻辑主语。与之相对的 male agit 意为“败诉/不当起诉”。在一般债权中,期前起诉(plus petitio tempore)会导致原告败诉且丧失诉权,但在用益权中,始期前的起诉被视为“无效果”,因此不妨碍其在始期到来后重新起诉。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.3.1.pr-7.3.1.4