← 查士丁尼一世

学说汇纂

§17.1.26.pr-17.1.26.8

委托人死亡导致委托终止与受托人费用请求权

本节探讨了因委托人死亡而导致委托终止及其例外情形、保证人在付款或免责时提起委托诉讼的可行性、受托人可列支费用的范围(排除意外损失)、对受托奴隶实施偷窃的处理,以及受托工匠购买、培训和转售奴隶时的损失补偿范围。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[PAULUS libro trigesimo secundo ad edictum.]

[保罗《告示注解》第三十二卷]

§17.1.26.pr

​Inter causas omittendi mandati etiam mors mandatoris est: nam mandatum soluitur morte. si tamen per ignorantiam impletum est, competere actionem utilitatis causa1 dicitur. Iulianus quoque scripsit mandatoris morte solui mandatum, sed obligationem aliquando durare.

在终止委托的原因中,也包括委托人的死亡:因为委托因死亡而消灭。然而,如果是因不知情而履行的,则据说基于实用理由可提起诉讼。尤里安也写道,委托因委托人的死亡而消灭,但债务有时仍会存续。

§17.1.26.1

​Si quis debitori suo mandauerit, ut Titio solueret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, soluerit, liberari eum oportet.

如果有人委托其债务人向提修斯付款,而债务人在该人死亡后,在不知情的情况下进行了付款,他应当获得免责。

§17.1.26.2

​Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is soluendo non fuerit,2 quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem delegatum.

保证人被理解为损失了金钱,即使债务人是由他委派给债权人的,哪怕该债务人并无偿付能力;因为接受被委派之债务人的债权人,使之成为了一笔良好的债权。

§17.1.26.3

​Si is, qui fideiussori donare uult, creditorem eius habeat debitorem suum eumque liberauerit, continuo aget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum nummos soluerit creditori an eum liberauerit.

如果一个想要赠与保证人的人,将该保证人的债权人作为自己的债务人并将其免责,则保证人可立即提起委托诉讼,因为支付现金给债权人还是将其免责并无区别。

§17.1.26.4

​Praeterea sciendum est non plus fideiussorem consequi debere mandati iudicio, quam quod soluerit.

此外,应当知道,保证人通过委托诉讼所获得的,不应多于他所支付的数额。

§17.1.26.5

​Mandatu tuo fideiussi decem et procuratori creditoris solui: si uerus procurator fuit, statim mandati agam: quod si procurator non est, repetam ab eo.

因你的委托,我为十个钱作保,并支付给了债权人的代理人:如果他是真正的代理人,我将立即提起委托诉讼;但如果他不是代理人,我将向他请求返还。

§17.1.26.6

​Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit,3 ueluti quod spoliatus sit a latronibus aut naufragio res amiserit uel languore suo suorumque adpraehensus quaedam erogauerit: nam haec magis casibus quam mandato imputari oportet.

受托人不能将委托人本不会支出的所有费用都计入账内,例如他被强盗掠夺、在船难中丧失财产,或者因自己或家人的疾病而有所支出;因为这些应当归咎于偶然事件而非委托。

§17.1.26.7

​Sed cum seruus, quem mandatu meo emeras, furtum tibi fecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut seruus tibi noxae dedatur, si tamen sine culpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse seruum nec praedixissem, ut possis praecauere, tunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet.

但是,当你因我的委托购买的奴隶对你实施了偷窃时,涅拉蒂说,如果这并非因你的过错而发生,你将通过委托诉讼获得该奴隶的损害投降;但如果我明知该奴隶是这样的人却未事先告知你以便你防范,那么你应当获得相当于你利益受损数额的赔偿。

§17.1.26.8

​Faber mandatu amici sui emit seruum decem et fabricam docuit, deinde uendidit eum uiginti, quos mandati iudicio coactus est soluere:4 mox quasi homo non erat sanus, emptori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset, sine dolo malo eius hoc uitium habere coeperit seruus. sed si iussu mandatoris eum docuerit, contra fore: tunc enim et mercedem et cibaria consecuturum, nisi si ut gratis doceret rogatus sit.

一名工匠因朋友的委托以十个钱买下一个奴隶并教授他手艺,随后以二十个钱将其卖出,但他被判决在委托诉讼中支付这二十个钱;不久后,因该奴隶身体不健康,他被判决对买受人承担赔偿:梅拉说,委托人不会向他赔偿这笔钱,除非在购买之后且非因他的恶意,该奴隶才开始出现此种缺陷。但如果是根据委托人的命令教授该奴隶,则情况相反:因为那时他还将获得报酬和伙食,除非他是应要求免费教授。

语法注4 条
  1. 17.1.26.prcompetere actionem utilitatis causa

    此处为“对格加不定式”结构,competere 意为“诉讼成立”或“可提起诉讼”。utilitatis causa 意为“基于实用的理由”,指作为严格法(ius strictum)的例外,出于便利而承认的诉讼(有益诉讼 actio utilis)。

  2. 17.1.26.2licet is soluendo non fuerit

    让步连词 licet 伴随虚拟语气(此处为完成时虚拟语气 fuerit),意为“即使/虽然”。soluendo esse 是使用动名词与格的谓语表达,是一句表示“有偿付能力”的习惯用语,整句意为“即便该债务人并无偿付能力”。

  3. 17.1.26.6Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit

    动词 imputabit(算入、请求)的主语在文脉上是受托人或保证人。关系代词 quae 的先行词是 non omnia。inpensurus... fuit 是由未来分词与 esse 的完成时构成的周边共轭结构(主动迂回式),意为“(若无此委托)委托人本不会支出的费用”,用以指明偶发性费用(如强盗抢劫、船难等)被排除在索赔范围之外。

  4. 17.1.26.8quos mandati iudicio coactus est soluere

    关系代词 quos(对格、复数、阳性)的先行词是数词 uiginti(二十个钱)。它说明了受托人(工匠)基于委托关系,被判决在委托诉讼(mandati iudicio)中将卖出所得的利润(二十个钱)支付给委托人的情形。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(1 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.26.pr-17.1.26.8