← 查士丁尼一世

学说汇纂

§13.6.21.pr-13.6.21.1

出借人盗窃借用物的反诉与奴隶窃盗责任

论述了借用人针对偷走借用物的出借人可提起使用借贷反诉的准用,以及在军队战友间由于奴隶盗窃借用容器并逃亡而产生的加害责任归属问题。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[AFRICANUS libro octauo quaestionum.]

§13.6.21.pr

​Rem mihi commodasti: eandem subripuisti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnauit et solui: postea comperi a te esse subreptam: quaesitum est, quae mihi tecum actio sit. respondit furti quidem non esse, sed commodati contrarium iudicium utile1 mihi fore.

[阿非利加努斯,《问答集》第八卷]你出借了一件物品给我,而你自己又偷走了它。此后,当你提起使用借贷之诉时,因我不知其为你所偷,承审员判我败诉,我也支付了赔偿。后来我发现这件物品是被你偷走的。现提问:我向你提起何种诉讼?他回答说,窃盗之诉固不成立,但使用借贷的反诉之准用对我而言是可行的。

§13.6.21.1

​In exercitu contubernalibus uasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus seruus subreptis his2 ad hostes profugit et postea sine uasis receptus est. habiturum me commodati actionem cum contubernalibus constat pro cuiusque parte: sed et illi mecum furti serui nomine3 agere possunt, quando et noxa caput sequitur.4 et si tibi rem periculo tuo utendam commodauero eaque a seruo meo subripiatur, agere mecum furti possis serui nomine.

在军队中,我将一些容器交给同帐篷的战友们,由他们共同承担风险使用。随后,我的奴隶偷走了这些容器逃往敌方,后来他又在没有带回容器的情况下被收回。显然,我将按各人应分担的份额,对同帐篷的战友们提起使用借贷之诉;但他们也能够以该奴隶的名义向我提起窃盗之诉,因为加害责任随人而走。如果我出借一件物品给你,由你承担风险使用,而它被我的奴隶偷走,你也可以以该奴隶的名义向我提起窃盗之诉。

语法注4 条
  1. 13.6.21.prcommodati contrarium iudicium utile

    形容词 utile(准用的、有用的)修饰 iudicium(诉讼)。指“准用诉讼”(actio utilis),即裁判官为了实现实质公平,将原本不直接合适的使用借贷反诉(actio commodati contraria)扩展适用于该特定案情中。

  2. 13.6.21.1subreptis his

    独立夺格结构。代词 his 指代前文的中性复数名词 uasa(容器),与 subreptis 一起表示“在这些容器被(奴隶)偷走之后”。

  3. 13.6.21.1serui nomine

    意为“以该奴隶的名义”或“基于该奴隶”。这是加害诉讼(actio noxalis)脉络下的法律术语,指当奴隶对他人犯下不法行为(盗窃)时,债权人以该奴隶的行为为由追究其所有人的责任。

  4. 13.6.21.1noxa caput sequitur

    罗马法著名格言,意为“加害责任随人而走”(字面为“伤害跟随人头”)。它阐明了当奴隶或动物造成损害时,基于加害诉讼的赔偿责任并不固定在不法行为发生时的所有人身上,而是由“诉讼成立时”对其拥有实际所有权和支配权的人承担。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.6.21.pr-13.6.21.1