← 小塞内卡

致卢基里乌斯道德书简

§10.1-10.5

孤独的益处与在神明面前自我约束

塞内卡向卢基里乌斯阐述了孤独的重要性,警告他甚至要避开单个人以防受到不良影响,并引用克拉特斯和阿特诺多鲁斯的话,提倡自我约束以及在神明面前无愧地生活。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§10.1

​Sic est, non muto sententiam: fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo, cum quo te communicatum velim.1 Et vide, quod iudicium meum habeas: audeo te tibi credere. Crates, ut aiunt, huius ipsius Stilbonis auditor, cuius mentionem priore epistula feci, cum vidisset adulescentulum secreto ambulantem, interrogavit, quid illic solus faceret? "Mecum," inquit, "loquor." Cui Crates "Cave," inquit, "rogo, et diligenter adtende; cum homine malo loqueris."

确实如此,我不改变我的看法:逃避大众,逃避少数人,甚至逃避单个人。我没有一个想让你与之交往的人。看看你从我这里得到了什么评价:我敢于把你托付给你自己。人们说,我在前一封信中提到的那个斯蒂尔波本人的学生克拉特斯,当看到一个年轻人独自在秘密处散步时,问他在那里独自做什么。“我在和自己说话,”他说。克拉特斯对他说:“求你,要当心,并仔细注意:你在和一个坏人说话。”

§10.2

​Lugentem timentemque custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex inprudentibus, qui relinqui sibi2 debeat; tunc mala consilia agitant, tunc aut aliis aut ipsis futura pericula struunt; tunc cupiditates improbas ordinant; tunc quicquid aut metu aut pudore celabat, animus exponit, tunc audaciam acuit, libidinem inritat, iracundiam instigat. Denique quod unum solitudo habet commodum, nihil ulli committere, non timere indicem, perit stulto; ipse se prodit. Vide itaque, quid de te sperem, immo quid spondeam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te malim esse quam tecum.

我们习惯于看守那些悲伤和恐惧的人,以免他们滥用孤独。在愚人中,没有一个人应该被留给自己。那时他们会酝酿坏主意,那时他们会为他人或自己策划未来的危险;那时他们会安排不当的欲望;那时心灵会展露因恐惧或羞耻而隐藏的一切,那时它会磨砺胆量,刺激欲望,煽动愤怒。总之,孤独所拥有的唯一好处,即“不向任何人透露任何事,不害怕告密者”,对愚人来说也失去了:他自己出卖了自己。因此,看看我对你有什么期望,或者更确切地说,我向自己保证什么——因为希望是不确定的善的名字:我找不到任何比让你和你自己在一起更让我乐意的人。

§10.3

​Repeto memoria, quam magno animo quaedam verba proieceris, quanti roboris plena. Gratulatus sum protinus mihi et dixi: "Non a summis labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat."

我回忆起,你是以多么伟大的精神说出某些话,充满了多么巨大的力量。我立刻祝贺自己说:“那些话不是从嘴唇边缘说出来的,这些声音是有根基的。这个人不是大众中的一员,他正朝着得救的目标迈进。”

§10.4

​Sic loquere, sic vive; vide ne te ulla res deprimat. Votorum tuorum veterum licet dis gratiam facias,3 alia de integro suscipe; roga bonam mentem, bonam valitudinem animi, deinde tunc corporis. Quidni tu ista vota saepe facias? Audacter deum roga; nihil illum de alieno rogaturus es.

这样说,这样活;注意不要让任何事情压垮你。你可以免除神明对你旧誓言的约束,重新开始许下其他的誓言。祈求健康的思想,求心灵健康,然后是身体健康。你为什么不经常许下这些誓言呢?大胆地祈求神;你不会向神祈求属于别人的东西。

§10.5

​Sed ut more meo cum aliquo munusculo epistulam mittam, verum est, quod apud Athenodorum inveni: "Tunc scito esse te omnibus cupiditatibus solutum, cum eo perveneris, ut nihil deum roges, nisi quod rogare possis palam." Nunc enim quanta dementia est hominum! Turpissima vota dis insusurrant; si quis admoverit aurem, conticescent. Et quod scire hominem nolunt, deo narrant. Vide ergo, ne hoc praecipi salubriter possit: sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiant. VALE.

但是,为了按照我的习惯随信附上一件小礼物,我在阿特诺多鲁斯那里发现的一句话是真实的:“当你达到除了可以公开祈求的事情之外,不再向神祈求任何东西的境地时,你才知道自己已经从一切欲望中解脱了。” 因为现在人们的疯狂是多么巨大啊!他们向神明低语最可耻的誓言;如果有人把耳朵贴过去,他们就会沉默。而他们不想让世人知道的事,却告诉了神。因此,看看这是否可以成为一条有益的戒律:“与人相处要像神在看,与神说话要像人在听。” 再见。

语法注3 条
  1. 10.1communicatum velim

    communicatum 是动词 communico(分享、交流)的完了被动分词,与宾格 te 连用,充当宾语补足语或宾格不定式结构,意为“我想让你被(与某人)分享/交往”。cum quo(与谁)引导的关系从句修饰一个省略的先行词。

  2. 10.2relinqui sibi

    被动不定式 relinqui(被留下)与反身代词与格 sibi 结合,意为“被留给自己”或“任由自己独处”。它与表示义务的 debeat(应当)连用,强调愚人不应当被独自留给自己。

  3. 10.4licet dis gratiam facias

    licet 引导虚拟语气(此处为 facias),表示允许(“你可以”)。gratiam facere 是一个法律习语,意为“免除、宽免(债务等)”,在此处与与格 dis(向神明)连用,意为“你可以免除神明(对你旧誓言的履行义务)”,暗示可以不受旧誓言约束,重新开始许愿。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:10.1-10.5