- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.3.1-7.3.9
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
尽管创立了舞台剧且台伯河泛滥引发了恐慌,瘟疫仍未平息。元老院遂下令指派独裁官卢基乌斯·马尼利乌斯举行古老的“钉钉子”仪式以求免灾,但他却借此权力企图发动战争并残酷征兵,最终在护民官的一致反对下被迫辞职。
nec tamen ludorum primum initium procurandis religionibus datum1 aut religione animos aut corpora morbis levavit; quin etiam, cum medios forte ludos circus Tiberi superfuso inrigatus inpedisset, id vero, velut aversis iam dis aspernantibusque placamina irae, terrorem ingentem fecit.
然而,为了履行宗教义务而首次创设的舞台剧,既未能使人们的心灵摆脱迷信的恐惧,也未能使他们的身体免受疾病的折磨;不仅如此,当碰巧在演出进行到一半时,因台伯河泛滥而淹没的竞技场阻碍了表演,这确实引起了巨大的恐慌,仿佛神灵已经转过脸去,鄙视这些平息天谴的努力。
itaque Cn. Genucio L. Aemilio Mamercino iterum consulibus, cum piaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi adficerent,2 repetitum ex seniorum memoria dicitur, pestilentiam quondam clavo ab dictatore fixo sedatam.
因此,在格奈乌斯·杰努基乌斯和第二次担任执政官的卢基乌斯·埃米利乌斯·马梅尔基努斯任内,当寻求赎罪方法对人们心灵的折磨,甚至超过了疾病对肉体的摧残时,据说长者们的记忆中回想起,曾经有一次瘟疫是通过独裁官钉下钉子而得以平息的。
ea religione adductus senatus dictatorem clavi figendi causa dici iussit. dictus L. Manlius Imperiosus L. Pinarium magistrum equitum dixit.
受此宗教恐惧的驱使,元老院下令指派一名独裁官来执行钉钉子的仪式。被指派的卢基乌斯·马尼利乌斯·因佩里奥苏斯任命卢基乌斯·皮纳里乌斯为骑兵长官。
lex vetusta est, priscis litteris verbisque scripta, ut, qui praetor maximus sit, idibus Septembribus clavum pangat; fixa fuit dextro lateri aedis Iovis optimi maximi, ex qua parte Minervae templum est.
有一条以古老文字和词汇写成的古老法律,规定:凡担任最高民政官者,应在九月的伊杜斯(十三日)钉下一枚钉子;它被固定在朱庇特·奥普蒂穆斯·马克西穆斯神殿的右侧,即靠近密涅瓦神殿的那一侧。
eum clavum, quia rarae per ea tempora litterae erant, notam numeri annorum fuisse ferunt eoque Minervae templo dicatam legem,3 quia numerus Minervae inuentum sit.
据说,因为那个时代文字罕见,这枚钉子是年数的标记,也正因如此,这条法律被奉献在密涅瓦神殿中,因为数目是密涅瓦的发明。
Volsiniis quoque clavos indices numeri annorum fixos in templo Nortiae, Etruscae deae, conparere diligens talium monumentorum auctor Cincius adfirmat.
对这类纪念物进行过热心考证的作家辛基乌斯证实,在沃尔西尼伊,作为年数标记的钉子也被钉在埃特鲁里亚女神诺尔蒂亚的神殿中,至今清晰可见。
Horatius consul ea lege templum Iovis optimi maximi dedicavit anno post reges exactos;4 a consulibus postea ad dictatores, quia maius imperium erat, sollemne clavi figendi translatum est. intermisso deinde more digna etiam per se visa res, propter quam dictator crearetur.
执政官霍拉蒂乌斯在驱逐国王们之后的次年,依照该法律奉献了朱庇特·奥普蒂穆斯·马克西穆斯神殿;此后,因为独裁官拥有更大的权力(imperium),钉钉子的庄严仪式由执政官转交给了独裁官。后来,这一惯例虽曾中断,但这件事情本身也被认为足够重大,值得为此专门任命一位独裁官。
qua de causa creatus L. Manlius, perinde ac rei gerendae ac non solvendae religionis gratia creatus esset,5 bellum Hernicum adfectans dilectu acerbo iuventutem agitavit; tandemque omnibus in eum tribunis plebis coortis, seu vi seu verecundia victus, dictatura abiit
为此目的被任命的卢基乌斯·马尼利乌斯,就好像他是为了进行战争(管理国务)而不是为了履行宗教义务而被任命一样,企图发动对赫尔尼基人的战争,并通过残酷的征兵折磨青年人;最终,在所有平民护民官一致对他发起反抗后,他或因被迫或因羞愧而屈服,辞去了独裁官之职。
- 7.3.1procurandis religionibus datum
带有动形容词(分词)夺格或与格的名词短语。此处表示目的或用途(“为了履行宗教义务/消除神谴而创设的”),修饰“ludorum primum initium”(舞台剧的首次创设)。
- 7.3.3cum piaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi adficerent
该从句的主语包括单数名词 "conquisitio"(寻求)和复数名词 "morbi"(疾病)。动词 "adficerent" 使用复数形式以同时呼应这两个主语。由于主语一单一复,动词采用复数形式体现了“按意义一致”(synesis)而非单纯语法的原则。
- 7.3.6eoque Minervae templo dicatam legem
"eoque" 中的 "eo" 是表示原因的夺格副词,意为“因此、正因如此”,并通过附着词 "-que"(并且)与前句连接。"templo" 是与格,作为方向或奉献对象,取决于 "dicatam"(奉献给……)。
- 7.3.8anno post reges exactos
"post reges exactos" 字面意思是“在国王们被驱逐(exigo的完成被动分词)之后”。这是拉丁语中典型的“名词+完成被动分词”结构(类似于 ab urbe condita),用作抽象名词短语(“国王被驱逐之事”),整体表示“在驱逐诸王之后的次年”。
- 7.3.9perinde ac rei gerendae ac non solvendae religionis gratia creatus esset
由 "perinde ac"(正好像……一样)引导的条件比较从句。此处使用虚拟式过去完成时(creatus esset),带有一种违反事实的虚拟语气。"rei gerendae" 和 "solvendae religionis" 都是修饰 "gratia"(为了……,支配属格)的动形容词结构。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 3 处
