← 李维

自建城以来史

§7.24.1-7.24.11

击溃高卢军队与独裁官卡米卢斯当选执政官

罗马军队因执政官波皮利乌斯受伤一度陷入苦战,但在其激励下击败并击溃了高卢军。由于执政官受伤,卡米卢斯被任命为独裁官以主持选举,随后他本人当选执政官,为贵族夺回了对执政官职位的传统控制。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§7.24.1

​necdum certa Romanis victoria erat; alia in campum degressis1 supererat moles; ​namque multitudo Gallorum sensum omnem talis damni exsuperans, velut nova rursus exoriente acie, integrum militem adversus victorem hostem ciebat; ​stetitque suppresso impetu Romanus, et quia iterum fessis subeunda dimicatio erat,2 et quod consul, dum inter primores incautus agitat, laevo umero matari prope traiecto cesserat parumper ex acie.

罗马人尚未获得确定的胜利;走下平原的人们还面临着另一个困难;因为高卢人的大军完全不在乎如此惨重的损失,仿佛一支新的军队再次崛起,驱使着无伤的士兵去对抗胜利的敌人;罗马人因攻势受阻而停下脚步,这既是因为疲惫的他们必须再次投入战斗,也是因为执政官在最前线不防备地督战时,左肩几乎被三叉枪刺穿,暂时退出了战场。

§7.24.4

​iamque omissa cunctando victoria erat, cum consul vulnere alligato revectus ad prima signa “quid stas, miles?” inquit; “non cum Latino Sabinoque hoste res est, quem victum armis socium ex hoste facias; ​in beluas strinximus ferrum; hauriendus aut dandus est sanguis.3 propulistis a castris, supina valle praecipites egistis, stratis corporibus hostium superstatis; conplete eadem strage campos, qua montis replestis.

在迟疑中,胜利几乎就要溜走,这时执政官包扎好伤口,策马回到前线军旗旁,说道:“士兵们,你们为何站立不动?你们面对的并非拉丁人或萨宾人那样的敌人,那些人被武力征服后,你们可以让他们化敌为友;我们是对野兽拔出了铁剑;不是流干敌人的血,就是献出自己的血。你们已经把他们从营地赶走,将他们赶下陡峭的谷底,践踏在敌人横尸遍野的尸体之上;用你们曾填满山丘的同样屠杀来填满平原吧。

§7.24.6

​nolite expectare, dum stantes vos4 fugiant; inferenda sunt signa et vadendum in hostem.”

不要等待他们从伫立不动的你们面前逃跑;必须推进军旗,向敌人冲锋。”

§7.24.7

​his adhortationibus iterum coorti pellunt loco primos manipulos Gallorum; cuneis deinde in medium agmen perrumpunt.

在这些鼓舞下,他们再次奋起,将高卢人的前锋中队赶出阵地;随后以楔形阵势冲破了敌军的中路。

§7.24.8

​inde barbari dissipati, quibus nec certa imperia nec duces essent, vertunt impetum in suos; fusique per campos et praeter castra etiam sua fuga praelati, quod editissimum inter aequales tumulos occurrebat oculis, arcem Albanam petunt.

于是四散的高卢人由于既无确定的指挥也无首领,便将攻势转向了自己人;他们溃散在平原上,甚至在逃跑中越过了自己的营地,朝阿尔巴城堡奔去,因为那是他们在一片平缓的丘陵中能看到的最高点。

§7.24.9

​consul non ultra castra insecutus, quia et vulnus degravabat et subicere exercitum tumulis ab hoste occupatis nolebat, praeda omni castrorum militi data victorem exercitum opulentumque Gallicis spoliis Romam reduxit.

执政官没有追击到营地之外,因为伤势加重,且他不愿让军队置于已被敌人占领的山丘下方;他将营地里的所有战利品都分给了士兵,带领着胜利且满载高卢战利品的军队回到了罗马。

§7.24.10

​moram triumpho vulnus consulis attulit eademque causa dictatoris desiderium senatui fecit, ut esset, qui aegris consulibus5 comitia haberet.

执政官的伤势推迟了凯旋式,同样的原因也使元老院渴望设立独裁官,以便在执政官患病期间有人能主持选举。

§7.24.11

​dictator L. Furius Camillus dictus, addito magistro equitum P. Cornelio Scipione, reddidit patribus possessionem pristinam consulatus. ipse ob id meritum ingenti patrum studio creatus consul collegam Ap. Claudium Crassum dixit.

路基乌斯·富里乌斯·卡米卢斯被任命为独裁官,普布利乌斯·科尔内利乌斯·西庇阿被加封为骑兵长官,他为贵族们夺回了对执政官职位的传统控制。卡米卢斯本人因这一功绩,在贵族们的极大热忱中当选为执政官,并指定阿庇乌斯·克劳迪乌斯·克拉苏为同僚。

语法注5 条
  1. 7.24.1degressis

    过去分词 degressus(走下)的与格复数。此处作名词性使用,或修饰省略的 Romanis(罗马人),与动词 supererat 连用,作表示不利益或参照的与格(对……而言)。

  2. 7.24.3fessis subeunda dimicatio erat

    使用动形容词(gerundive)表示必要性或义务的被动周边叙述结构(subeunda erat)。施动者(疲惫的士兵们)由与格(fessis)表示。

  3. 7.24.5hauriendus aut dandus est sanguis

    使用动形容词表示必要性的结构。对比了汲取敌人的鲜血(haurire)与献出自己的鲜血(dare)这两种抉择。

  4. 7.24.6stantes vos

    宾格复数。'stantes' 为现在分词,修饰作及物动词 'fugiant'(避开、从……逃跑)直接宾语的代词 'vos',意为“从伫立不动的你们面前(逃跑)”。

  5. 7.24.10aegris consulibus

    夺格独立结构,表示原因或时间背景(“由于执政官们生病/受伤”)。此处指代两位执政官:病重的西庇阿和负伤的波皮利乌斯。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.24.1-7.24.11