← 李维

自建城以来史

§42.32.1-42.32.8

执政官行省抽签与退役百人队长的申诉

执政官卡西乌斯和里基尼乌斯在分配行省时发生争执。尽管卡西乌斯以誓言为由提出异议,元老院仍命令他们抽签,结果里基尼乌斯获得马其顿,卡西乌斯获得意大利。在执政官严格征兵的过程中,退役百人队长因征召顺序向平民护民官提出申诉。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§42.32.1

​inter consules magis cavillatio quam magna contentio de provincia fuit. Cassius sine sorte se Macedoniam optaturum dicebat, nec posse collegam salvo iureiurando1 secum sortiri.

执政官之间关于行省的争执,与其说是剧烈的冲突,不如说是一场口角。卡西乌斯声称,他将在不经抽签的情况下选择马其顿,而他的同僚在不违背誓言的情况下无法与他一同抽签。

§42.32.2

​praetorem cum, ne in provinciam iret, in contione iurasse se stato loco statisque diebus sacrificia habere, quae absente se recte fieri non possent; quae non magis consule quam praetore absente recte fieri posse,2 si senatus non, quid velit in consulatu, potius quam, quid in praetura iuraverit P. Licinius, animadvertendum esse censeat;

因为他的同僚在担任法务官时,为了不去行省,曾在大会上宣誓,自己必须在特定的地点和日期主持祭祀,而这些祭祀在他缺席时是无法妥善进行的;如果元老院不认为应当更多地关注普布利乌斯·里基尼乌斯在担任法务官时所发下的誓言,而不是他在担任执政官时想要什么,那么这些祭祀在执政官缺席和在法务官缺席时同样无法妥善进行。

§42.32.3

​se tamen futurum in senatus potestate.

然而,他补充说,自己仍将服从元老院的权力。

§42.32.4

​consulti patres, cui consulatum populus Romanus non negasset, ei3 ab se provinciam negari, superbum rati, sortiri consules iusserunt. P. Licinio Macedonia, C. Cassio Italia obvenit.

接受咨询的元老们认为,向一个罗马人民没有拒绝其执政官职位的人拒绝行省是傲慢的,于是命令执政官进行抽签。普布利乌斯·里基尼乌斯抽得马其顿,盖乌斯·卡西乌斯抽得意大利。

§42.32.5

​legiones inde sortiti sunt: prima et tertia ut in Macedoniam traicerentur, secunda et quarta ut in Italia remanerent.

随后他们抽签分配了军团:第一和第三军团运往马其顿,第二和第四军团留在意大利。

§42.32.6

​dilectum consules multo intentiore, quam alias, cura habebant. Licinius veteres quoque scribebat milites centurionesque; et multi voluntate nomina dabant, quia locupletes videbant, qui priore Macedonico bello aut adversus Antiochum in Asia stipendia fecerant.

执政官们以比平时更为专注的态度进行征兵。里基尼乌斯也征召了老兵和退役百人队长;许多人自愿报名,因为他们看到那些在先前的马其顿战争中或在亚洲对抗安条克时服过役的人已经变得富有。

§42.32.7

​cum tribuni militum, qui centuriones, sed primum quemque citarent, tres et viginti centuriones, qui primos pilos duxerant, citati tribunos plebis appellarunt. duo ex collegio, M. Fulvius Nobilior et M. Claudius Marcellus, ad consules rem reiciebant:

当军事护民官们在召集百人队长时,并非[……],而是依次召集每一位首要者,被召集的二十三位曾担任过首席百人队长的百人队长向平民护民官提出申诉。护民官团中的两位,马尔库斯·富尔维乌斯·诺比利奥尔和马尔库斯·克劳狄乌斯·马塞卢斯,将此事退回给执政官:

§42.32.8

​eorum cognitionem esse debere,4 quibus dilectus quibusque bellum mandatum esset; ceteri cognituros se, de quo appellati essent, aiebant, et si iniuria fieret, auxilium civibus laturos.

他们认为,对这些人的审查权应当属于那些被委以征兵和战争重任的人;其余的护民官则表示,他们将审查自己被申诉的事项,如果确实存在不公,他们将向公民提供援助。

语法注4 条
  1. 42.32.1salvo iureiurando

    夺格绝对结构,意为“在不违背誓言的情况下”或“誓言得以保全”。卡西乌斯认为,他的同僚里基尼乌斯如果参加马其顿行省的抽签(这意味着要离开罗马),就必然会违背他在担任法务官时所发下的、留在罗马主持祭祀的誓言。

  2. 42.32.2praetorem cum ... iurasse ... habere ... posse

    报告卡西乌斯论点的长篇间接引语(Oratio Obliqua)的一部分。cum 是连词(意为“当……时”)。praetorem 在 cum 从句中作叙述性使用,同时也兼作不定式 iurasse(iuravisse 的缩写)的逻辑主语(宾格),意为“当他担任法务官时,他曾宣誓……”。随后的一系列不定式 habere 和 posse 在宾格加不定式结构中并列,代表卡西乌斯的主张。

  3. 42.32.4cui ... ei

    关系代词 cui(与格)通过先行(prolepsis)指向其先行词 ei(与格)的关联结构。ei 是被动不定式短语 provinciam negari(拒绝给予行省)的逻辑对象,整个结构受 superbum rati(认为……是傲慢的)支配。意为“对于罗马人民没有拒绝其执政官职位的人(里基尼乌斯),由他们(元老院)来拒绝给予行省,这是傲慢的”。

  4. 42.32.8eorum cognitionem esse debere

    使用所有格属格 eorum 的结构,表示“……的职责”或“……有权处理”。关系从句 quibus...(被委以征兵和战争重任的人,即执政官)是 eorum 的先行词。整句话意为“(这些事务的)审查(cognitio)应当属于那些被委以征兵和战争重任的人的职责”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.32.1-42.32.8