← 李维

自建城以来史

§42.23.1-42.23.10

迦太基使节与古卢萨在元老院的争辩

迦太基使节团与努米底亚的古卢萨在元老院发生对立。使节们诉说马西尼萨非法强占领土以及条约限制其自卫的荒谬,流泪恳求罗马给予公平裁决、允许自卫,或由罗马亲自予以惩罚。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§42.23.1

​legati Carthaginienses eo tempore Romae erant et Gulussa, filius Masinissae. inter eos magnae contentiones in senatu fuere.

此时,迦太基的使节们和马西尼萨之子古卢萨正在罗马。在元老院中,他们之间发生了激烈的争论。

§42.23.2

​Carthaginienses querebantur, praeter agrum, de quo ante legati ab Roma, qui in re praesenti cognoscerent, missi essent, amplius septuaginta oppida castellaque agri Carthaginiensis biennio proxumo Masinissam vi atque armis possedisse:

迦太基人控诉道,除了此前罗马派遣使节去现场调查的那块土地之外,马西尼萨在最近两年内,还通过武力强占了迦太基领土内的七十多个城镇和堡垒:

§42.23.3

​id illi, cui nihil pensi sit, facile esse. Carthaginienses foedere inligatos silere; ​prohiberi enim extra fines efferre arma; quamquam sciant in suis finibus, si inde Numidas pellerent, se gesturos bellum, illo haud ambiguo capite foederis deterreri,1 quo diserte vetentur cum sociis populi Romani bellum gerere.

对于那个毫无顾忌的人来说,这轻而易举。而迦太基人因受条约束缚,只能保持沉默;因为他们被禁止在边境之外动用武力;尽管他们知道,在自己的领土内,如果要将努米底亚人从那里驱逐出去,他们就是在进行战争,但他们被条约中那一项毫无疑义的条款所震慑,该条款明文禁止他们与罗马人民的盟友进行战争。

§42.23.5

​sed iam ultra superbiam crudelitatemque et avaritiam eius pati non posse Carthaginienses. missos esse se, qui orarent senatum, ut trium harum rerum unam ab se2 impetrari sinerent:

但现在,迦太基人已无法再忍受他的傲慢、残酷和贪婪。他们被派来请求元老院,允许他们在这三件事中获得一件:

§42.23.6

​ut vel ex aequo inter regem socium populumque Carthaginiensem, quid cuiusque esset, disceptarent; vel permitterent Carthaginiensibus, ut adversus iniusta arma pio iustoque se tutarentur bello; vel ad extremum, si gratia plus quam veritas apud eos valeret, semel statuerent, quid donatum ex alieno Masinissae vellent.

要么在同盟国王与迦太基人民之间公平地裁决何者属于何人;要么允许迦太基人通过一场虔敬且正义的战争,来抵抗非法的武力以自卫;或者最后,如果他们(罗马人)看重私情胜过事实,就一劳永逸地决定,他们希望把属于别人的什么东西赠送给马西尼萨。

§42.23.7

​modestius certe daturos eos, et se scituros, quid dedissent; ipsum nullum praeterquam suae libidinis arbitrio finem facturum.

这样他们配置起来无疑会更克制,而迦太基人也会明白自己失去了什么;而他本人除了以自己的欲望为准绳之外,绝不会设定任何界限。

§42.23.8

​horum si nihil impetrarent, et aliquod suum post datam a P. Scipione pacem delictum esset, ipsi potius animadverterent3 in se.

如果这些请求一件也得不到允许,且在普布利乌斯·西庇阿缔结和平协议之后,如果他们自己犯下了什么罪过,宁可由他们(罗马人)自己来惩罚他们。

§42.23.9

​tutam servitutem se sub dominis Romanis quam libertatem expositam ad iniurias Masinissae malle; ​perire denique semel ipsis satius esse, quam sub acerbissimi carnificis arbitrio spiritum ducere. sub haec dicta lacrimantes procubuerunt stratique humi non sibi magis misericordiam quam regi invidiam conciliarunt.

他们宁愿在罗马主人手下安全地受奴役,也不要暴露在马西尼萨的侵害之下的自由;总之,对他们来说,一次性毁灭也比在最残酷的刽子手支配下苟延残喘要好。说罢,他们流着泪俯伏在地,躺在地上,与其说博得了人们对他们自己的同情,不如说唤起了对那国王的憎恨。

语法注3 条
  1. 42.23.4prohiberi enim extra fines efferre arma; quamquam sciant in suis finibus, si inde Numidas pellerent, se gesturos bellum, illo haud ambiguo capite foederis deterreri

    这是传达迦太基人发言的间接引语(Oratio Obliqua)的一部分。该句的主动词为被动不定式 prohiberi(被禁止在边境之外动武)和 deterreri(被阻碍),两者的逻辑主语均为 Carthaginienses。由 quamquam 引导的从句因处于间接引语中而使用虚拟语气现在时 sciant,它支配着宾格与不定式结构 se gesturos [esse] bellum。其中的条件从句 si ... pellerent(如果他们驱逐)由于受到前一句中历史时态主动词 querebantur 的时态一致影响,使用了虚拟语气未完成过去时。

  2. 42.23.5ab se

    表示被动不定式 impetrari(被获得)施事者(agent)的表达。此处使用了间接反身代词 se,指代间接引语的主语(迦太基人)。在主动语态中,impetrare ab aliquo(从某人处获得某物)用 ab 表示“给予方”,但在本句中,它与被动不定式 impetrari 连用,表示“由他们(迦太基人)自己获得”。若指代元老院,则通常会使用非反身代词或不同的表达,因此根据反身代词的一般规则和上下文,将其理解为指代迦太基人自身最为自然。

  3. 42.23.8animadverterent

    间接引语中表示独立句命令或愿望的虚拟语气。直接引语中的命令语气 animadvertite(惩罚吧!)或劝告性虚拟语气,由于主句传达动词为过去时态,根据时态一致原则,转换为虚拟语气未完成过去时 animadverterent。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.23.1-42.23.10