- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.15.1-41.15.11
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-12
执政官们报告了祭祀肝脏融化或残缺等凶兆,元老院下令继续献祭。随后进行了任地抽签,部分法官因宗教或军事理由被免予前往任地,同时决定让西班牙的前执政官们留任。
dum de iis rebus in senatu agitur, Cn. Cornelius evocatus a viatore, cum templo egressus esset, paulo post redit confuso vultu et exposuit patribus conscriptis bovis sescenaris,1 quem immolavisset, iocur diffluxisse.
当元老院在讨论这些事务时,格奈乌斯·科尔内利乌斯被传令兵唤出,当他离开神殿后,不久便满脸困惑地返回,并向元老院议员们说明,他所祭献的那头价值六百阿斯的公牛,其肝脏已经融化消散了。
id se victimario nuntianti2 parum credentem ipsum aquam effundi ex olla, ubi exta coquerentur, iussisse et vidisse ceteram integram partem extorum, iecur omne inenarrabili tabe absumptum.
他向议员们解释说,自己起初并不太相信报告此事的祭祀助手,于是亲自命令将煮着内脏的锅中的水倒出,结果看到内脏的其他部分完好无损,而整个肝脏却已被一种难以名状的腐烂消耗殆尽。
territis eo prodigio patribus et alter. consul curam adiecit, qui se, quod caput iocineri defuisset, tribus bubus perlitasse negavit.
在议员们因这一凶兆而感到惊恐时,另一位执政官也增加了众人的忧虑,他表示由于肝脏上缺少突起,自己即便献祭了三头公牛,也未能获得吉兆。
senatus maioribus hostiis usque ad litationem sacrificari iussit. ceteris diis perlitatum ferunt; Saluti Petilium perlitasse negant. inde consules praetoresque provincias sortiti.
元老院命令继续用更大的牺牲兽进行献祭,直到获得吉兆。据说对其他神明都已获得了吉兆,但据说佩蒂利乌斯未能向萨卢斯获得吉兆。随后,执政官和法官们通过抽签决定了各自的任地。
Pisae Cn. Cornelio, Ligures Q. Petilio obvenerunt. praetores L. Papirius Maso urbanam, M. Aburius inter peregrinos sortiti sunt. M. Cornelius Scipio Maluginensis Hispaniam ulteriorem, L. Aquilius Gallus Siciliam habuit.
比萨埃分配给格奈乌斯·科尔内利乌斯,利古里亚分配给奎恩图斯·佩蒂利乌斯。在法务官中,卢基乌斯·帕皮利乌斯·马索抽中了城市法务官,马尔库斯·阿布里乌斯抽中了外事法务官。马尔库斯·科尔内利乌斯·西庇阿·马卢吉嫩西斯获得了远西班牙,卢基乌斯·阿基利乌斯·加鲁斯获得了西西里。
duo deprecati sunt, ne in provincias irent,3 M. Popilius in Sardiniam: Gracchum eam provinciam pacare; ei T. Aebutium praetorem adiutorem ab senatu datum esse. interrumpi tenorem rerum, in quibus peragendis continuatio ipsa efficacissima esset, minime convenire; inter traditionem imperii novitatemque successoris, quae noscendis prius quam agendis rebus inbuenda sit,4 saepe bene gerendae rei occasiones intercidere.
有两人请求免于前往任地:马尔库斯·波皮利乌斯请求免去前往撒丁尼亚,他辩称格拉古正在平定该省,且元老院已指派法务官提图斯·埃布蒂乌斯作为其助手;他认为,在完成这些事务时,连续性本身是最有效的,而中断事务的进程是极为不妥的;并且在指挥权的交接与不熟悉情况的继任者(继任者在行动之前必须先熟悉情况)交替之间,往往会错失成功行事的机会。
probata Popilii excusatio est. P. Licinius Crassus sacrificiis se impediri sollemnibus excusabat, ne in provinciam iret; ei citerior Hispania obvenerat. ceterum aut ire iussus aut iurare pro contione sollemni sacrificio se prohiberi. id ubi in P. Licinio ita statutum est, et ab se uti iusiurandum acciperent M. Cornelius postulavit, ne in Hispaniam ulteriorem iret. praetores ambo in eadem verba iurarunt.
波皮利乌斯的免职理由得到了批准。普布利乌斯·利基尼乌斯·克拉苏以自己因庄严的祭祀仪式受阻为由,请求免于前往任地;近西班牙曾分配给他。然而,他被命令要么前往,要么在民众大会前宣誓自己确实因庄严的祭祀而受阻。当关于普布利乌斯·利基尼乌斯的事项如此决定后,马尔库斯·科尔内利乌斯也要求元老院接受他的宣誓,以便不前往远西班牙。两位法务官用同样的誓词进行了宣誓。
M. Titinius et T. Fonteius proconsules manere cum eodem imperii iure in Hispania iussi; et ut in supplementum his tria milia civium Romanorum cum equitibus ducentis, quinque milia socium Latini nominis et trecenti equites mitterentur.
前执政官马尔库斯·蒂蒂尼乌斯和提图斯·丰泰乌斯被命令以同样的指挥权继续留任西班牙;并决定向他们派遣补充兵,包括三千名罗马公民及二百名骑兵、五千名拉丁同盟者及三百名骑兵。
- 41.15.1bovis sescenaris
sescenaris 是 sescenarius(由六百个组成,或价值六百阿斯)的属格,修饰 bovis。这是一个极罕见的词,表示符合特定法定价值的高级牺牲牛。
- 41.15.2id se victimario nuntianti
se 是不定式 iussisse 和 vidisse 的宾格主语,构成了依赖于前句(15.1)中 exposuit 的间接引语。分词 credentem 与主语格奈乌斯·科尔内利乌斯一致。
- 41.15.6irent
手稿中的 irent(复数)通常被校订者修正为 iret(单数),因为主语 P. Licinius Crassus 是单数。
- 41.15.8quae noscendis prius quam agendis rebus inbuenda sit
关系代名词 quae 的先行词是阴性单数名词 novitas(新手状态、不熟悉)。动形容词 inbuenda 与夺格的 rebus(同时由 noscendis 和 agendis 修饰)连用,意为“(继任者的不熟悉状态)在执行事务之前,必须先通过了解事务来使之熟悉”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-10-12)
- 2026-10-12 统一书写 — 译文 3 处
