← 李维

自建城以来史

§39.1.1-39.1.8

利古里亚战役与维持罗马军队的纪律

在罗马局势发展的同时,执政官们在利古里亚作战。利古里亚以其崎岖的地形和顽强的敌人为特征,起到了维持和磨砺罗马军事纪律的作用,这与给军队带来松懈和富庶的阿西亚形成了鲜明对比。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§39.1.1

​dum haec, si modo hoc anno acta sunt,1 Romae aguntur, consules ambo in Liguribus gerebant bellum.

当这些事情——如果它们确实是在今年发生的话——在罗马进行时,两位执政官正在利古里亚人那里进行战争。

§39.1.2

​is hostis velut natus ad continendam inter magnorum intervalla bellorum Romanis militarem disciplinam erat; nec alia provincia militem magis ad virtutem acuebat. nam Asia ​et amoenitate urbium et copia terrestrium maritimarumque rerum et mollitia hostium regiisque opibus ditiores quam fortiores2 exercitus faciebat.

这个敌人就像是为了在重大战争的间歇期为罗马人维持军事纪律而生的一样;没有任何其他行省能更有效地磨砺士兵的勇猛。因为阿西亚因其城市的宜人、陆海物资的丰饶、敌人的软弱以及国王的财富,使军队变得更加富裕,而不是更加强悍。

§39.1.4

​praecipue sub imperio Cn. Manlii solute ac neglegenter habiti sunt. itaque asperius paulo iter in Thracia et exercitatior hostis magna clade eos castigavit.

特别是在 Cn. 曼利乌斯的指挥下,兵士们被放任自流、管理松懈。因此,在色雷斯稍微艰难一些的路途和更为训练有素的敌人,用一次惨败惩戒了他们。

§39.1.5

​in Liguribus omnia erant, quae militem excitarent, loca montana et aspera, quae et ipsis capere labor erat et ex praeoccupatis deicere hostem; ​itinera ardua, angusta, infesta insidiis; hostis levis et velox et repentinus, qui nullum usquam tempus, nullum locum quietum aut securum esse sineret; oppugnatio necessaria munitorum castellorum, laboriosa simul periculosaque; inops regio, quae parsimonia astringeret milites, praedae haud multum praeberet.

在利古里亚人那里,有着一切可以激发士兵斗志的事物:多山且险峻的地方,要占领这些地方本身就是一件苦差事,而要把已经预先占据那里的敌人驱逐出去更是艰难;陡峭、狭窄、充满埋伏的道路;轻便、迅捷、出其不意的敌人,不容许任何时间、任何地方享有安宁或安全;必须对坚固的堡垒进行围攻,这既费力又危险;贫瘠的地区,迫使士兵实行节俭,几乎不提供什么战利品。

§39.1.7

​itaque non lixa sequebatur, non iumentorum longus ordo agmen extendebat. nihil praeter arma et viros omnem spem in armis habentes erat.

因此,没有随军商贩跟从,也没有长长的牲畜队伍拉长行军队列。除了武器和将所有希望寄托在武器上的男子汉之外,一无所有。

§39.1.8

​nec deerat umquam cum iis vel materia belli vel causa, quia propter domesticam inopiam vicinos agros incursabant. nec tamen in discrimen summae rerum pugnabatur.3

由于国内的贫困,他们经常侵袭邻近的田野,因此他们之间从不缺乏战争的导火索或借口。然而,并没有进行关系到国家存亡的决定性决战。

语法注3 条
  1. 39.1.1si modo hoc anno acta sunt

    插入句,“如果它们确实是在今年发生的话”。李维对编年史的年代顺序表示怀疑,质疑前一章叙述的西庇阿审判等事件是否真的发生在今年(公元前187年)。

  2. 39.1.3ditiores quam fortiores

    使用两个比较级的拉丁语特有表达。直译为“使军队比勇敢更富裕”,实际意为“使军队变得更富裕,而不是更勇敢”。

  3. 39.1.8in discrimen summae rerum pugnabatur

    动词 pugnabatur 是无人称被动语态,意为“进行了战斗”。summa rerum 指“国家命运”或“生死存亡”,与 in discrimen(陷入危机/关键时刻)连用,表示关系到国家存亡的决定性决战,此处被前面的 nec 所否定。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.1.1-39.1.8