← 李维

自建城以来史

§38.40.1-38.40.15

曼里乌斯军渡至欧洲与在色雷斯遇伏

曼里乌斯在制定了与加拉太人的和平规则后,率军渡过欧洲。但在通过色雷斯的狭窄通道运送战利品时,罗马军队遭到色雷斯部落的伏击(这被怀疑有马其顿国王的阴谋参与),双方展开了惨烈而混乱的战斗。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§38.40.1

​his foederibus decretisque datis Manlius cum decem legatis omnique exercitu ad Hellespontum profectus, evocatis eo regulis Gallorum, leges, quibus pacem cum Eumene servarent, ​dixit,1 denuntiavit, ut morem vagandi cum armis finirent agrorumque suorum terminis se continerent.

在这些条约和法令颁布之后,曼利乌斯与十位使节及全军一起向赫勒斯庞特出发,并在那里召集了加拉太人的小王们,宣示了他们与欧墨尼斯保持和平所应遵守的法律;他严厉警告他们结束武装流窜的习俗,并将自己限制在各自领土的边界之内。

§38.40.3

​contractis deinde ex omni ora navibus et Eumenis etiam classe per Athenaeum fratrem regis ab Elaea adducta copias omnes in Europam traiecit.

随后,他从整个海岸聚集了船只,又通过国王的兄弟阿忒纳埃乌斯从埃拉埃亚带来了欧墨尼斯的舰队,将所有军队运送到了欧洲。

§38.40.4

​inde per Chersonesum modicis itineribus grave praeda omnis generis agmen trahens Lysimachiae stativa habuit, ut quam maxime recentibus et integris iumentis Thraeciam, per quam iter vulgo horrebant, ingrederetur.

此后,他率领着因各种战利品而显得沉重的队伍,通过赫尔松尼苏斯,以适度的行程行军,在吕西马基亚设下了常驻营地,以便在驮兽尽可能保持精良和完好的状态下进入色雷斯——人们通常对穿过该地的旅程感到畏惧。

§38.40.5

​quo profectus est ab Lysimachia die, ad amnem Melana quem vocant, inde postero die Cypsela pervenit.

在他从吕西马基亚出发的那天,他到达了人们称为梅拉斯的河流,接着在第二天到达了库普塞拉。

§38.40.6

​a Cypselis via decem milium fere silvestris angusta confragosa excipiebat, propter cuius difficultatem itineris in duas partes divisus exercitus, et praecedere una iussa, altera magno intervallo cogere agmen,2 media impedimenta interposuit; plaustra cum pecunia publica erant pretiosaque alia praeda.

从库普塞拉开始,接上来是一条大约十英里、森林茂密、狭窄且崎岖不平的道路;由于这段旅程的艰难,军队被分为两部分,一部分被命令先行,另一部分则以很大的间隔在后方殿后,在中间夹着辎重队;车上装有公款和其他珍贵的战利品。

§38.40.7

​ita cum per saltum iret, Thraecum decem haud amplius milia ex quattuor populis, Astii et Caeni et Maduateni et Coreli, ad ipsas angustias viam circumsederunt.

就这样,当队伍穿过山谷时,来自四个部落(阿斯蒂族、凯尼族、马杜阿泰尼族和科雷利族)的不超过一万名色雷斯人,在狭隘之处包围了道路。

§38.40.8

​opinio erat non sine Philippi Macedonum regis fraude id factum;3 eum scisse non alia quam per Thraeciam redituros Romanos, et quantam pecuniam secum portarent.

有人认为,这件事并非没有马其顿国王腓力的阴谋。据信他知道罗马人除了通过色雷斯之外没有其他返回的路径,并且知道他们随身携带了多少钱财。

§38.40.9

​in primo agmine imperator erat, sollicitus propter iniquitatem locorum. Thraeces nihil se moverunt, donec armati transirent; ​postquam primos superasse angustias viderunt, postremos nondum appropinquantis, impedimenta et sarcinas invadunt, caesisque custodibus partim ea, quae in plaustris erant, diripere, partim sub oneribus iumenta abstrahere.4

在前卫队伍中,总司令正因地势的险恶而感到焦虑。色雷斯人一直没有动静,直到武装士兵通过;一旦他们看到最前面的士兵已经穿过隘口,而最后的士兵还没有接近,他们就袭击了辎重和行李,在杀死了守卫之后,一部分人开始抢夺车上的物品,另一部分人则连同驮兽身上的重物一起将其拉走。

§38.40.11

​unde postquam clamor primum ad eos, qui iam ingressi saltum sequebantur, deinde etiam ad primum agmen est perlatus, utrimque in medium concurritur,5 et inordinatum pluribus simul locis proelium conseritur.

此后,那里的呼喊声首先传到了那些已经进入山谷并跟在后面的人耳中,接着也传到了最前卫的队伍中,双方都向中间冲去,在好几个地方同时展开了混乱的战斗。

§38.40.12

​Thraecas praeda ipsa impeditos oneribus et plerosque, ut ad rapiendum vacuas manus haberent, inermes ad caedem praebet; Romanos iniquitas locorum barbaris per calles notas obcursantibus et latentibus interdum per cavas valles prodebat.

战利品本身因其重量而妨碍了色雷斯人,而且他们中的大多数人为了腾出双手进行抢劫而没有携带武器,这使他们成了被屠杀的对象;而险恶的地势则背叛了罗马人,因为蛮族通过熟悉的通道发起袭击,有时还潜伏在深谷之中。

§38.40.13

​ipsa etiam onera plaustraque, ut fors tulit, his aut illis incommode obiecta pugnantibus impedimento sunt.

甚至行李和车辆本身,也视乎偶然的命运,对这方或那方的战斗者造成了不便的阻碍。

§38.40.14

​alibi praedo, alibi praedae vindex cadit. prout locus iniquus aequusve his aut illis, prout animus pugnantium est, prout numerus — alii enim pluribus, quam ipsi erant, alii paucioribus occurrerant —, varia fortuna pugnae est; ​multi utrimque cadunt. iam nox appetebat, cum proelio excedunt Thraeces, non fuga vulnerum aut mortis, sed quia satis praedae habebant.

在这一处,强盗倒下了;在另一处,战利品的复仇者倒下了。地势对这方或那方是险恶还是有利,战斗者的斗志如何,人数如何——因为有些人遇到了比自己还多的敌人,而另一些人遇到的则较少——战斗的胜负也是多变的;双方都有许多人倒下。夜色渐浓,色雷斯人退出了战斗,这并不是为了逃避伤亡或死亡,而是因为他们已经获得了足够的战利品。

语法注5 条
  1. 38.40.1leges, quibus pacem cum Eumene servarent, dixit

    关系从句 quibus... servarent 使用虚拟语气表示目的或规定(“与欧墨尼斯保持和平所应遵守的法律”)。此处的 dixit 与接下来的 denuntiavit 是以 Manlius 为共同主语的主句动词。

  2. 38.40.6et praecedere una iussa, altera magno intervallo cogere agmen

    阴性单数形式的 una 和 altera 指代前文被分割的军队的两个“部分(pars)”。iussa 是省略了系动词 est 的过去分词。cogere agmen 是一个军事术语,意为“在后方殿后”或“收尾队形”。

  3. 38.40.8non sine Philippi Macedonum regis fraude id factum

    这是依赖于 opinio erat 的“宾格+不定式”结构(id factum [esse]),其中省略了 esse。non sine(并非没有)是通过双重否定构成的反语/缓叙法(litotes),强烈暗示“腓力国王的阴谋确实参与其中”。

  4. 38.40.10caesisque custodibus partim ea, quae in plaustris erant, diripere, partim sub oneribus iumenta abstrahere

    这里的 diripere 和 abstrahere 是历史不定式(historical infinitive),用于生动地描绘叙事中的紧迫感和快速行动,其功能等同于直陈式过去未完成时(diripiebant, abstrahebant)。其主语为 Thraeces(色雷斯人)。

  5. 38.40.11utrimque in medium concurritur

    不及物动词 concurro 的第三人称单数被动语态,属于拉美语中典型的无人称被动用法。它表示“人们从双方往中间奔去”或“一齐发起了冲锋”,不具体指出动作的主体,以此强调集体的动态。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.40.1-38.40.15